Бур қамалы: Тарих және қайта құрылыс

Кіріспе

Burg Castle (Schloss Burg) Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалиясындағы ең үлкен қайта құрылған қамалы және танымал туристік орын. Ол Burg an der Wupper (Solingen) қаласында орналасқан. Оның ерте тарихы Берг герцогтігінің қалыптасуымен тығыз байланысты.

Ерте тарих

12 ғасырдың басында (1133 жылдан кейін) Берг графы Адольф III Вюппер өзеніне қарап тұрған тауға Бург сарайын салды. Алтенбергке жақын Оденталдағы Берге қамалы – ескі графтардың қамалы тасталып кетті. Жаңа қамалдың бастапқы аты – Нойенберг (Жаңа тау) қамалы, ал латын тілінде novus mons, novum castrum немесе novi montis castrum деп аталды. Тек 15 ғасырда, аңшылық қамалы ретінде маңызды жөндеуден кейін ғана ол қазіргі атын алды, бұл оның сарайлық кеңейтілгенін көрсетеді. Оның шөбересі, Берг графы Адольф VI, Бесінші крест жорығына қатысып, 1218 жылы Мысырдағы Дамиетта қамалында қаза тапты. Қайтыс болған графтың еркек баласы болмағандықтан, оның кіші інісі, Кельн архиепископы Энгельберт I, герцог Валериан III Лимбургпен мұраға таласқанда екі рет жеңіске жетіп, графтықтың билігін өз қолына алды. Берг графы Энгельберт II ретінде ол 1218–1225 жылдары Бург сарайының паласын салдырды. Энгельберт өте ықпалды адам болды, ол архиепископ және граф ғана емес, сонымен қатар Киелі Рим императоры Фридрих II-нің кеңесшісі және бас әкімшісі, сондай-ақ Германияның болашақ королі Генрих (VII) үшін қамқоршы және тәрбиеші болды. Бірақ ол өзіне жаулар да жасады және 1225 жылдың 7 қарашасында оны өзінің туысы Фридрих фон Изенберг өлтірді. Лимбург герцогтығы үшін болған мұрагерлік соғыс қамал тарихына әсер етті. Берг графы Адольф VIII 1288 жылдың 5 маусымында Ворринген шайқасында сәтті қатысты. Шайқастан кейін қарсылас Кельн архиепископы Зигфрид II Вестербург Бург қамалында тұтқынға алынды. Адольф VIII енді өзінің Дюссельдорф қаласын қала дәрежесіне көтере алды және Рейн өзеніндегі көлік ағынын бақылай алды. 13 және 14 ғасырларда Бург сарайы Берг графтарының негізгі резиденциясы болып қалды. 1380 жылы король Венцель граф Вильгельмді герцог лауазымына көтергеннен кейін бес жыл өткен соң, Дюссельдорф Берг герцогтығының астанасы болды. Бург сарайы аңшылық қамалы ретінде қызметін жалғастырды және салтанатты шараларға пайдаланылды, сондықтан ол «Шлосс» (өрнекті қамал) атанды. Осылайша, 1496 жылы Юлих-Бергтың Мариясы Клев-Марк графы Иоаннмен (кейін Иоанн III, Клев герцогы) бала кезінде никелестірілді. Олардың некесі 14 жылдан кейін Бургте өтті және Юлих-Клев-Берг герцогтықтарының бірігуіне әкелді. Бұл жұптың екінші қызы – Анна Клевская, ол Англия королі Генрих VIII-ге қысқа уақытқа үйленді.

At the beginning of the 12th century (after 1133), Count Adolf III of Berg built Schloss Burg on a mountain overlooking the river Wupper. The old castle of the counts, Castle Berge in Odenthal near Altenberg, was abandoned. The original name of the new castle was Castle Neuenberge (Newmountain), or in Latin, novus mons, novum castrum, or novi montis castrum. Not until the 15th century, after significant reconstruction as a hunting castle, did it receive its current name reflecting its palatial extension. His great grandson, Count Adolf VI of Berg took part in the Fifth Crusade and died during the siege of Damietta in Egypt in 1218. Since the late count had no male descendants his younger brother, Archbishop Engelbert I of Cologne, took over the reign of the county needing two feuds to win the inheritance dispute with Duke Waleran III of Limburg. As count Engelbert II of Berg he built the palas of Burg castle 1218–1225. Engelbert was a very powerful man, not only archbishop and count, but also advisor and chief administrator to the Holy Roman Emperor Frederick II, and guardian and tutor of the later king Henry (VII) of Germany. But he also made enemies and on 7 November 1225, he was murdered by his nephew Friedrich von Isenberg. The War of succession for the Duchy of Limburg influenced the history of the castle. Count Adolf VIII of Berg participated successfully in the decisive battle of Worringen on 5 June 1288. After the battle, the opposing archbishop of Cologne, Siegfried II of Westerburg, was kept prisoner in the castle. Adolf VIII now was able to proceed to elevate his town, Düsseldorf, to a city and was able to control traffic on the Rhine river. In the 13th and 14th centuries Schloss Burg remained the main residence of the counts of Berg. Five years after King Wenzel elevated Count William to the position of a duke in 1380, Düsseldorf became the capital of the Duchy of Berg. Schloss Burg continued to serve as a hunting castle and was used for ceremonial events, hence it became a "Schloss" (representative castle). Thus in 1496, Maria of Jülich Berg was engaged as a child to John of Cleves Mark (later John III, Duke of Cleves). Their wedding took place 14 years later at Burg and led to the unification of the duchies of Jülich Cleves Berg. The second daughter of this couple was Anne of Cleves, briefly married with Henry VIII of England.

Кесу

1632 жылы швед әскерлері қамалға шабуыл жасады. Отыз жылдық соғыстан кейін, 1648 жылы императорлық әскерлер қамалдың бекіністерін – қамал, қабырғалар мен қақпаларын қиратты. 1700 жылы басты ғимарат ішінара қайта жаңартылып, кейіннен әкімшілік мақсаттарда қолданылды. 1849 жылы қамал металлға тапсырылып, уақыт өте тозығып, қираған орынға айналды.

Қалпына келтіру

Бармендік сәулетші Герхард Август Фишер 1882 жылы қамалдың қайта құрылуын ұсынды және негізінен 16 ғасырдағы қамалдың сыртқы түрін пайдалана отырып, ескі құжаттарға негізделген суреттер мен жоспарларды тапсырды. 1890 жылдан бастап, келесі 24 жыл бойы қамалдың қайта құру комитеті қамалдың қалпына келтірілуін басқарды. Дюссельдорф өнер академиясының суретшілері қатысты. 1914 жылы Батарея мұнарасының салынуымен жұмыс аяқталған сияқты болды. 1920 жылғы 26 қараша күні түні болған ірі өрт қамалдың көп бөлігін қиратты. Содан кейін келушілер кіру үшін ақы төлеуге міндетті болды және жиналған қаражат қамалдың қайта қалпына келтірілуіне және жаңадан салынуына жұмсалды. Қайта құру 1922 жылдан 1925 жылға дейін жалғасты. 1929 жылы мүсінші Пол Уайнандтың жасаған Энгельберт ескерткіші қамалдың құрылысшысы және архиепископына арналды. Бүгінгі күнгі келбеті шамамен 1715 жылы Эрих Филипп Плоенниес сипаттаған жағдайға толық сәйкес келмейді. Бүгінгі күні қайта жаңартылған қамал көпшілікке қызығушылық тудыратын маңызды орын. Онда сондай-ақ Бергиш жерінің мұражайы да орналасқан. Қамал шіркеуі тойлар, әсіресе неке тойлары үшін танымал. Қамалда сонымен қатар Кенигсберг пен Бреслаудан әкелінген шіркеу қоңыраулары бар Германияның Шығыс провинцияларына арналған ескерткіш және депортация құрбандарына арналған мемориал орналасқан. Одан бөлек, қамал аумағында сувенирлер сататын дүкендер де бар. Айналасында орманға және таудың етегінде орналасқан Унтербургке апаратын жаяу жолдар бар. Онда жергілікті арнайы нан – Бургер Брейцелін сатып алуға болады, тіпті нан пісірушілерге де ескерткіш орнатылған. Унтербург пен қамалды байланыстыратын канат жол (Seilbahn) бар. Бург 1975 жылы Солинген қаласының құрамына енгенге дейін тәуелсіз қалашық болған.

Қызықты деректер

Тілдік тұрғыдан "Schloss Burg" "сарай-қамал" деп аударылады – бұл реттеу, бірақ неміс тілінде "Schloss" әсем ғимаратты, ал "Burg" – қорғаныс құрылысын білдіреді – қарама-қайшылық.