Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коммунистік Болгарияның соңғы басшысы (1989–1990); Болгарияның бірінші президенті (1990)
Final leader of Communist Bulgaria (1989 90); first President of Bulgaria (1990)
Петар Тошев Младенов (22 тамыз 1936 – 31 мамыр 2000) – болгар коммунистік дипломаты және саясаткер. Ол 1989 жылдан 1990 жылға дейін Болгария Халық Республикасының соңғы басшысы болды, ал 1990 жылы Болгария Республикасының бірінші президенті қызметін қысқа мерзімге атқарды.
Petar Toshev Mladenov (; 22 August 1936 – 31 May 2000) was a Bulgarian communist diplomat and politician. He was the last leader of the Bulgarian People's Republic from 1989 to 1990, and briefly the first President of the Bulgarian Republic in 1990.
Ерте өмір және білім
Младенов 1936 жылғы 22 тамызда Видин облысының Тошевци ауылында шаруа отбасында туған. Оның әкесі 1944 жылы қаза тапқан антифашист партизан болған.
Mladenov was born to a peasant family in the village of Toshevtsi, Vidin Province on 22 August 1936. His father was an anti fascist partisan killed in action in 1944.
Мансап
Младенов 1969-1971 жылдары Видин облысы партия комитетінің бірінші хатшысы болды. Қорғаныс министрі Добри Джуров, премьер-министр Георги Атанасов және қаржы министрі Андрей Луканов сияқты бірнеше басқа жоғары лауазымды шенеуніктер де Живковтың партиядан қуылғанына наразы болды. Младеновпен бірге олар Живковты құлатуды жоспарлады. Ұйымдастыру жұмысының көп бөлігін Луканов істесе де, партияның жаңа басшысы Младенов болатындығы шешілді. Жыл сайынғы Варшава шарты саммитінде ол Михаил Горбачевпен кездесіп, Живковты қызметтен алуға оның ашық қолдауын алды. 1989 жылдың қазан айында Младенов 35 елдің қатысуымен экологиялық конференция ұйымдастырды және болгарлық үкіметтік емес ұйым «Экогласность»-ті шақырып алды. Конференция басталғалы 10 күн өткен соң, бірнеше «Экогласность» мүшелерін Живковтың бұйрығымен «Даржавна сигурност» (құпия полиция) және милиция ұрып-соқты. Младенов бұл туралы білген соң, Живковты қызметтен алу қажет деп шешті. Осы мақсатта ол еркін сайлауды, заң шығарушы органның рөлін күшейтуді және басқа да реформаларды қолдайтынын жариялады. Үш күннен кейін, 14 желтоқсанда – Живков партиядан қуылған күні – БКП Орталық комитеті Ұлттық жиналыстан Живков Конституциясының оның жетекші рөлін бекіткен қағидаларын жоюды сұрады. Орталық комитет сондай-ақ көктемде мерзімінен бұрын сайлау өткізуді мақұлдады. Бұл сайлау 1990 жылдың маусым айында өтті.
Mladenov served as the first secretary of the party's committee in Vidin Province from 1969 to 1971. Several other top officials, including Defense Minister Dobri Dzhurov, Premier Georgi Atanasov and Finance Minister Andrey Lukanov, were also upset with Zhivkov over the expulsion. Along with Mladenov, they began plotting to overthrow Zhivkov. Although Lukanov did most of the organizational work, it was decided that Mladenov would be the new party leader. At the yearly Warsaw Pact summit, he met with Mikhail Gorbachev and got his tacit support for removing Zhivkov. In October 1989, Mladenov organized a 35 nation environmental conference and invited the Bulgarian NGO Ecoglasnost to participate. Ten days into the conference, several Ecoglasnost members were beaten up by the Darzhavna Sigurnost (secret police) and the militia on orders from Zhivkov. When Mladenov found out about it, he decided Zhivkov had to go. To that end, he let it be known that he supported free elections, a greater role for the legislature and other reforms. Three days later, on 14 December—the same day that Zhivkov was expelled from the party—the BCP's Central Committee asked the National Assembly to delete the provisions of the Zhivkov Constitution that enshrined its leading role. The Central Committee also endorsed early elections in the spring. Those elections were held in June 1990.
Демократияға көшу
Болгарияда коммунистік үкіметті аяқтаудың соңғы құқықтық қадамы 1990 жылдың 2 қаңтарында жасалды; Ұлттық жиналыс конституцияны өзгертіп, коммунистік партияның жетекші рөлін бекіткен 1-бапты жойды. 3 сәуірде Мемлекеттік кеңес таратылып, оның орнына атқарушы президенттік жүйе енгізілді. Младенов Ұлттық жиналыс тарапынан осы лауазымға алғашқы рет сайланды. 1990 жылдың сәуір айында Коммунистік партия өзін Батыс үлгісіндегі социал-демократиялық партия – Болгария Социалистік партиясы ретінде қайта ұйымдастырды. 1989 жылдың желтоқсанында үкіметке қарсы демонстрацияны басу үшін танктарды қолдануды ұсынды деген күдіктен кейін Младенов 1990 жылдың шілдесінде президенттік лауазымынан кетті, соның салдарынан «Танктер келгені жөн» деген сөздері тарихқа енді. Ол 1990 жылғы сайлауға қатыспады және көптеп қоғамдық өмірден шеттеді.
The final legal step in ending Communist rule in Bulgaria came on 2 January 1990; when the National Assembly amended the constitution to remove Article 1, which enshrined the Communist Party's leading role. On 3 April the State Council was abolished and replaced by an executive presidency. Mladenov was elected as the first holder of this post by the National Assembly. In April 1990, the Communist Party reorganized itself as a Western style social democratic party, the Bulgarian Socialist Party. Mladenov resigned as President in July 1990 after allegedly suggesting the use of tanks against anti government demonstration in December 1989, securing a place in history with the phrase 'The tanks had better come' He did not run in the 1990 elections and largely retired from public life.
Өлім
Младенов 1986 жылы Хьюстонда жүрек айналма жолымен операция жасады, одан кейін көп жыл бойы денсаулығы нашар болды. Ол 2000 жылдың 31 мамырында Софияда қайтыс болды.
Mladenov underwent a heart bypass in Houston in 1986, leaving him in frail health in the ensuing years. He died on 31 May 2000 in Sofia.