Тынық мұхитындағы 1978 жылғы дауыл маусымы

Кіріспе

Тынық мұхитындағы дауыл маусымы

1978 жылғы Тынық мұхитындағы дауыл маусымы – тропикалық циклонға еркек және әйел есімдерін бірінші рет қолданған Тынық мұхитындағы дауыл маусымы болды. Бұл сонымен қатар, атау тізімдерін әр алты жылда бір рет пайдаланудың қазіргі заманғы тәжірибесін енгізді. Шығыс және Орталық Тынық мұхит бассейндеріндегі белсенділікті күшейтетін Эль-Ниньо құбылысы болмаса да, 1978 жылғы маусым өте белсенді болды. Маусымда 19 атаулы дауыл, 14 дауыл және 7 күшті дауыл болды, соңғысы Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші санатқа немесе одан да күшті циклон саналады. Халықаралық дата сызығы мен 140° батыс арасында орналасқан Орталық Тынық мұхиты бассейнінде Орталық Тынық мұхиты дауыл орталығының мамандары 13 тропикалық циклонды немесе олардың қалдықтарын байқады, бұл сол кездегі рекордтық көрсеткіш еді. Маусымдық белсенділік 30 мамырда басталып, 21 қазанда аяқталды, бұл Шығыс Тынық мұхитында 15 мамыр және Орталық Тынық мұхитында 1 маусымда басталатын дәстүрлі дауыл маусымының шегінде болды. Екі бассейінде де маусым 30 қарашада аяқталады. Бұл мерзім әр жылдың ішінде тропикалық циклонның көп бөлігі қалыптасатын кезеңді анықтайды. Маусымның алғашқы жүйесі – Алетта, 31 мамырда Мексика жағалауына соқты. Карлотта, Даниэль және Ива дауылдары Орталық Тынық мұхитына ыдырап бара жатқан циклон ретінде еніп, Гавай аралдарында бірнеше дюйм жауын-шашын тудырды. Ең маңызды әсерлер Фико дауылынан болды, ол сол кездегі Орталық Тынық мұхитындағы ең ұзақ сақталған және ең ұзақ қашықтыққа соққан дауыл еді. Үлкен толқындар мен қатты теңіз жағалаудағы үйлерге ауыр зақым келтіріп, теңізде қалған қайықтардағы адамдарды құтқаруға себеп болды. Күшті жел ағаштарға зиян келтіріп, электр қуатын үзіліске ұшыратты. Гавайидегі жалпы залал 200 000 долларды құрады. Қыркүйек айының басында Норман дауылының қалдықтары Калифорнияда жаңбыр мен қар тудырып, 300 миллион доллардан астам шығынға әкелді, сондай-ақ сегіз адамның өміне қиындық тудырды. Қазан айының ортасында Сьюзан Орталық Тынық мұхитында 4-ші санаттағы дауылға айналды, ол сол кездегі ең күшті дауылдардың бірі болды. Ол 21 қазанға дейін сақталды, бұл маусымдық белсенділіктің аяқталуын білдірді.

The 1978 Pacific hurricane season was the first Pacific hurricane season to use both masculine and feminine names for tropical cyclones. It also began the modern practice of utilizing naming lists every six years. Despite lacking an El Niño, a common driver of enhanced activity in the East and Central Pacific basins, the 1978 season was active. It featured 19 named storms, 14 hurricanes, and 7 major hurricanes, the latter of which are Category 3 or stronger cyclones on the Saffir–Simpson scale. Within the confines of the Central Pacific basin, located between the International Date Line and 140°W, 13 tropical cyclones or their remnants were observed by forecasters at the Central Pacific Hurricane Center, a record number of occurrences at the time. Seasonal activity began on May 30 and ended on October 21, within the limits of a traditional hurricane season which begins on May 15 in the East Pacific and June 1 in the Central Pacific. The season ends on November 30 in both basins. These dates conventionally delimit the period during each year when most tropical cyclones form. The first system of the season, Aletta, made landfall on the Mexico coastline on May 31. Hurricanes Carlotta, Daniel, and Iva tracked into the Central Pacific as dissipating cyclones, where they produced a few inches of rainfall across the Hawaiian Islands. More substantive impacts came from Hurricane Fico, the longest lived hurricane and the longest tracked hurricane on record in the Central Pacific at the time. Large waves and rough seas caused severe damage to beachfront homes and forced the rescuing of stranded boaters offshore. Strong winds damaged trees and caused power outages. Damage across Hawaii totaled $200,000. In early September, the remnants of Hurricane Norman produced accumulating rain and snow across California, resulting in severe damage to its crops that totaled in excess of $300 million, in addition to killing eight people. In mid October, Susan rapidly developed into a Category 4 hurricane over the Central Pacific, one of the strongest hurricanes on record there at the time. It persisted until October 21, marking an end to seasonal activity.

Алетта дауылы

27 мамырда Кариб теңізіндегі тропикалық айқас аймағында (ТКАА) пайда болған шағын тропикалық бұзылыс Техуантепек шығанағында дамыды. Келесі күндері жүйенің көлемі мен ұйымдастырылуы артып, 30 мамырда 12:00 UTC шамасында Алетта тропикалық дауылына дейін күшейді. Солтүстік-батысқа қарай жылжыған жүйе жылы мұхит суларының үстінде одан әрі күшейді, және ауа-райы спутнигінде оның көзі анық көрінді. Бұл даму желдің күші туралы кемеден алынған хабарламамен бірге орын алды.

Карлотта даулымы

Буд тропикалық дауылдан шығысқа қарай, 15 маусымда Акапульконың оңтүстігінде, Герреро штатында жаңа тропикалық бұзылыс анықталды. Фико Гавайиде елеулі әсер етті. Оңтүстік жарты шардағы циклонмен байланысты оңтүстік ағысы, дауылдан шығыс-солтүстік-шығыс ағысымен бірігіп, Фико әлі де 500 миль (805 км) қашықтықта болған кезде Үлкен аралдың оңтүстік-шығыс жағалауында жағажай жолдарын су басуға себеп болды. Жағалаудағы және жағалаудан тыс үлкен толқындар жағалаудағы үйлер мен жолдарға ауыр зақым келтірді. Оаху мен Кауаи аралдарында да ұқсас толқындар байқалды. 13 метрлік шлюп циклон ағынына ілігіп, теңіз күштерінің торпедалық қайығын борттағы алты адамды құтқаруға мәжбүр етті. 20 метрлік буксир Кауаидің оңтүстік жағалауындағы рифке тіреліп қалды. 21 шілдеде Фиконың болуымен күшейтілген күшті пассаттық желдің градиенті кең аумақта күшті желге әкеліп соқты, нәтижесінде ағаштар құлап, электр қуаты үзілді. Гавайидегі жалпы залал 200 000 долларды құрады. Бір аптадан кейін дауылдың қалдықтары күшті фронтальдық жүйемен бірігіп, Алеут аралдарына дейін қатты жаңбыр мен жел әкелді. Калифорния жағалауында 3 метрге дейін жеткен толқындар кемелерге зақым келтіріп, құтқарушыларды жүздеген жүзушілерді құтқаруға мәжбүр етті. Норманның қалдықтары құрғақ ауа және фронтпен бірігіп, Сьерра-Невада және айналасындағы аймақтарда жауын-шашын тудырды, оның ішінде жаңбыр және қар жауды. Бұл жаңбырлар көптеген жол-көлік оқиғаларына әкеліп соқты, нәтижесінде екі адам қаза тапты. Су тасқыны Калифорния егістіктеріне де үлкен зақым келтірді. Атап айтқанда, жүзімнің 95 пайызы жойылды, бұл Калифорния штаты тарихындағы ең ірі ауыл шаруашылығы шығыны болды. Дауылдан кейін бұлттың ұзаққа созылуы судың кебуіне кедерілді, бұл ауыл шаруашылығы шығындарын арттырды, олар 300 миллион доллардан асты. 15 000 тұтынушы электр қуатынан үзіліс көріп қалды.

To the east of Tropical Storm Bud, a new tropical disturbance – originating as a Caribbean ITCZ disturbance – was identified south of Acapulco, Guerrero, on June 15. Fico produced considerable impacts in Hawaii. Southerly flow in association with a cyclone over the Southern Hemisphere combined with east northeasterly flow from the hurricane, producing beach road flooding along the southeastern shore of the Big Island while Fico was still 500 mile (805 km) away. Ocean waves, breaking at at the coast and larger values offshore, caused severe damage to beachfront homes and roads. Similar waves were observed along the coasts of Oahu and Kauai. A 43 feet (13 m) sloop became stranded in the cyclone's circulation, forcing a Navy torpedo boat to rescue six people on board. A 65 feet (20 m) tugboat was run aground on a reef along the southern shore of Kauai. By July 21, a strong trade wind gradient exacerbated by the presence of Fico caused widespread winds over , which resulted in downed trees and power outages. Overall damage in Hawaii totaled $200,000. A week later, the remnants of the storm became intertwined with a strong frontal system, producing heavy rain and winds up to to the Aleutian Islands. Along the coastline of California, waves up to 10 feet (3 m) caused damage to ships and prompted lifeguards to rescue hundreds of swimmers. The remnants of Norman combined with a trough and a front to produce accumulating precipitation across the Sierra Nevada and surrounding locales, including rainfall up to and snowfall up to These rains caused numerous traffic accidents which resulted in the deaths of two people. Flooding also caused extensive damage to California crops. The raisin crop in particular was 95 percent destroyed, the biggest agricultural loss in California state history. Lingering cloud cover prevented ample drying in the wake of the storm, exacerbating agricultural losses, which were placed in excess of $300 million. Sporadic power outages affected 15,000 customers.

Оливия даулымы

Атлантика мұхитындағы Грета дауылы Орталық Американы соқтығып, Шығыс Тынық мұхитына өте бергенде тропикалық циклон статусын сақтап қалды. Техуантепек шығанағына тропикалық депрессия ретінде кірді, бірақ жылы сулардың әсерінен күшейді. Жаңа аймаққа өткен соң депрессия Оливия тропикалық дауыл деп қайта жіктелді. Осыдан кейін дауылдың қозғалысы болмашы болды, бірақ күшейе берді. Техас штатының оңтүстік-батысындағы кейбір тұрғындар эвакуацияланды, ал кейбір үйлерге су кірді, сондай-ақ су деңгейінің жоғары болуына байланысты бірнеше тас жол жабылды, оның ішінде 20 тас жолының 32 шақырымдық бөлігі. Аталған аймақтағы бірнеше округте су тасқыны туралы ескерту жарияланды.

Маусымдық әсерлер

Бұл 1978 жылғы Тынық мұхиты маусымында пайда болған барлық тропикалық дауылдардың тізімі. Онда олардың атауы, мерзімі, ең жоғары санатталуы мен қарқындылығы, әсер еткен аймақтар, келтірген зиян және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы қазалар қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес қазаға жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қазалар дауыл экстратропикалық, толқын немесе төмен қысым аймағында болған кездегі жалпы соманы қамтиды, ал барлық зиян сомасы 1978 жылғы АҚШ долларымен көрсетілген.