Кіріспе

Медицинаның белгілі бір аурулар тобына немесе халыққа қатысты саласы.

Медициналық мамандық – пациенттердің, аурулардың, дағдылардың немесе философияның белгілі бір тобына бағытталған медициналық практиканың саласы. Мысалы, медицинаның тек балалармен (педиатрия), қатерлі ісіктермен (онкология), зертханалық медицинамен (патология) немесе алғашқы медициналық көмекпен (отбасылық медицина) айналысатын салалары. Медициналық мектепті немесе басқа да негізгі оқуды аяқтағаннан кейін дәрігерлер, хирургтар және басқа да клиникалық мамандар әдетте медицинаның белгілі бір мамандығында бірнеше жылдық ординатураны аяқтап, маман болу үшін медициналық білімдерін жетілдіреді.

Медициналық мамандандыру тарихы

Бір жақтысынан, медицина қызметкерлері ұзақ жылдардан бері маманданып келген. Галеннің сөзіне сүйенсек, мамандану римдік дәрігерлердің арасында кең таралған. Қазіргі заманғы медициналық мамандықтардың нақты жүйесі 19 ғасырда біртіндеп қалыптасты. Медициналық мамандануға қоғамдық бейресми мойындалу ресми заң жүйесінен бұрын пайда болды. Медицинаны түрлі салаларға бөлу елдер арасында әртүрлі және белгілі бір деңгейде тәуелсіз болып табылады.

Канада

Канададағы мамандандырылған оқыту Канада Корольдік дәрігерлер және хирургтар колледжі мен Канада Отбасылық дәрігерлер колледжінің бақылауында болады. Квебек провинциясында жұмыс істейтін мамандар үшін Квебек дәрігерлер колледжі де осы процесті қадағалайды.

Германия

Германияда осы дәрігерлер Facharzt терминін пайдаланады.

Үндістан

Үндістандағы мамандандырылған білім беруді Үндістанның Медициналық Кеңесі, жоғары оқудан кейінгі білімді мойындауға жауапты, және Ұлттық Емтихандық Кеңес қадағалайды. Аюрведа білімін Орталық Үнді Медицина Кеңесі (CCIM) бақылайды, ол бүкіл Үндістанда бакалавриат (UG) және магистратура (PG) курстарын өткізеді, ал Гомеопатия саласында Орталық Гомеопатия Кеңесі осылайша жұмыс істейді.

Швеция

Швецияда мамандық бойынша оқуды бастау үшін медициналық лицензия алу қажет. Швеция медицина мектептерін бітіргендер медициналық лицензия алу үшін, әртүрлі мамандықтарда шамамен 1,5-2 жылдық айналымды интернатурадан өтуі керек. Мамандық бойынша оқу 5 жылға созылады.

Демография

Халықтың табыс деңгейі, аймақта жеткілікті дәрігерлер жұмыс істей алатынын және халықтың денсаулығын сақтау үшін мемлекеттік қолдау қажеттігін анықтайды. Дамушы елдер мен кедей аймақтарда көбінесе дәрігерлер мен маманданулар жетіспейді, ал тәжірибелі дәрігерлер әдетте ірі қалаларда орналасады. Дәрігерлердің орналасуына қатысты негізгі теориялардың бірі – орталық орын теориясы. Мұндай жыныстық сегрегация көбінесе түрлі қолданыстан туындайды.

Қанағаттанғандық пен шаршау

Америка Құрама Штаттарында дәрігерлер арасында жүргізілген сауалнама нәтижесінде дерматологтар өз мамандықтарын таңдағандарына ең көбірек қанағаттанған, одан кейін радиологтар, онкологтар, пластикалық хирургтар және гастроэнтерологтар екені анықталды. Сауалнамалар медицина студенттерінің (25-30%) және тұрғын дәрігерлердің (22-43%) арасында депрессия деңгейінің жоғары екенін де көрсетті, бұл көптеген мамандықтар үшін қалыпты практикада да жалғасады. 1994 және 2002 жылдары Ұлыбританияда қатерлі ісік саласындағы мамандықтарды қамтитын сауалнама нәтижесінде пациенттермен тікелей байланысы көп мамандықтарда жұмысқа қанағаттанушылық деңгейі жоғары екені анықталды. Кез келген мамандыққа байланысты шарудылықтың деңгейі де әртүрлі болды.