Кіріспе

Акушерлік және гинекология (кейде акушерлік және гинекология деп те жазылады; Obs and Gynae, O&G, OB GYN және OB/GYN деп қысқартылады) – екі тармаққа бөлінетін медициналық мамандық: акушерлік (жүктілік, босану және босанғаннан кейінгі кезеңді қамтиды) және гинекология (әйелдердің репродуктивтік жүйесінің – қын, жатыр, жұмыртқалықтар және сүт бездерінің денсаулығын қамтиды). Бұл мамандық әйелдер денсаулығын сақтауда маңызды рөл атқарады. Екі сала бойынша да оқыту бағдарламалары көбінесе біріктіріледі, бұл тәжірибелі акушер-гинекологты әйелдердің репродуктивтік органдарының денсаулығын күту және жүктілікті басқару саласында білікті болуға дайындайды, алайда көптеген дәрігерлер кейіннен бір салаға немесе екіншісіне қатысты арнайы қызығушылықтарды дамытады.

Америка Құрама Штаттары

Америкалық акушерлік және гинекология кеңесі (ABOG), АҚШ-та акушер-гинекологтарды сертификаттауға жауапты орган, акушер-гинеколог мамандығы бойынша сертификат алудың алғашқы қадамы – медициналық факультетті MD немесе DO дәрежесін алу үшін аяқтау екенін көрсетеді. Одан кейін дәрігерлер Медициналық білім беруді аккредиттеу кеңесі (ACGME) бекіткен төрт жылдық акушерлік-гинекологиялық резидентура бағдарламасын аяқтауы керек. 2021 жылғы Электрондық резидентураға өтініш беру қызметі (ERAS) бойынша 277 акушер-гинеколог резидентура бағдарламасы өтініш берушілерді қабылдады. Резидентураның төртінші жылында, бағдарламаны аяқтағанын растайтын жетекшісінің антхатымен, акушер-гинеколог резиденттері жазбаша тест түріндегі ABOG біліктілік емтиханына тапсыру арқылы сертификаттау процесін бастауды таңдай алады. Егер резиденттер біліктілік емтиханын сәтті тапсырып, акушер-гинеколог мамандығы бойынша сертификат алу үшін қажетті білім мен дағдыларға ие екенін көрсетсе, олар ауызша сертификаттау емтиханына қатысуға құқылы болады. Бұл білім мен тәжірибе жиынтығы 11–14 жылды құрайды, ал алғашқы 7–9 жылы – жалпы медициналық білім беруге арналады. Тәжірибелі акушер-гинекологтар аналық және ұрықтық медицина сияқты мамандандырылған салаларда сертификат алуға мүмкіндік алады. Феллоушип (дәрігерлік) бөлімін қараңыз.

Ұлыбритания

Барлық дәрігерлер алдымен медициналық мектепті бітіріп, MBBS немесе оған теңестірілген сертификат алуы керек. Бұл кезең әдетте бес жылға созылады. Осыдан кейін олар Жалпы медициналық кеңесте шартты тіркеуге жарамды. Содан кейін олар екі жылдық негізгі оқудан өтуі тиіс. Оқудың бірінші жылы аяқталғаннан кейін, тәлімгерлер Жалпы медициналық кеңесте толық тіркеуге құқылы. Бұл Royal College of Obstetricians and Gynaecologists басқарады. Осыдан кейін тағы жеті жылдық оқу және екі қосымша емтихан (MRCOG емтиханының 2-ші және 3-ші бөлімдері) бар, бұл оқудың кемінде тоғыз жылын құрайды, бірақ кейбір тәлімгерлерге одан да көп уақыт қажет болуы мүмкін.

Ортақ рәсімдер

ЖКС мамандары әйелдерге көптеген процедураларды ұсына алады. Кейбір процедураларға мыналар жатады:

Колпоскопия: Егер Пап-тест немесе ВПЧ тестісі сияқты жатыр мойны қатерлі ісігін скринингтеу тестісінің нәтижелері қалыпты емес болса, жатыр мойны мен кіндік без тіндерін толық тексеру қажет болуы мүмкін. Электрлік петілі эксцизия (LEEP): Жатыр мойнындағы аномальды кіндік без тіндерін жылдам алып тастау процедурасы. Процедура кезінде жергілікті анестезия және алып тастау аймақтарын жақсы көру үшін ерітінді қолданылады. Сулы, қызғылт, қоңыр түсті шығарылымдар мен жеңіл түрде ішек ауруы болуы мүмкін. Эндометрий биопсиясы: Жатырдың эндометрий қабығынан тіндік үлгі алу процедурасы. Үлгі аномальды жасушалар немесе қатерлі ісіктің белгілері бар-жоғын анықтау үшін микроскоп астында тексеріледі. ЖКС енгізу: Т-тәрізді жатырішілік құрылғы, жатыр мойны арқылы жатырға салынады. Бұл дәрігер кабинетінде жасалатын қайтымды контрацепция құралы. Nexplanon: Шамамен 4 см болатын имплант, ол қолдың жоғарғы жағына енгізіледі. Бұл имплант организмге контрацепция гормондарын бөліп шығарады және үш жылға дейін әсер етеді. Бұл контрацепция түрі жүктіліктің алдын алуда 99% тиімділікке ие. Жатыр мойнының кеңейтілуі және кюретаж (D&C): Жатыр мойнының ашылуы (кеңейтілуі) арқылы эндометрий тінінің үлгілерін алу үшін жасалатын амбулаториялық процедура. D&C түсіктан кейін табиғи жолмен шықпаған ұрықты алу немесе аборт жасау үшін де қолданылуы мүмкін. Түтіктерді байлау: Жүктіліктің алдын алу үшін түтіктерді жабуға жасалатын хирургиялық операция. Бұл процедура "түтіктерді байлау" деп те аталады. Жұмыртқалық кистасының алынуы: Қатты көрінетін, үш дюймнен үлкен, қатерлі ісікке айналу қаупі бар немесе тұрақты ауыруды тудыратын кистаны алу. Кисталарды жұмыртқалық безді алып тастамай-ақ алуға болады. Жүктілікке қарсы құралдарды қолданбайтын әйелдерде екі айда бір рет кішкентай кисталар пайда болады, бірақ олар өздігінен жоғалуы мүмкін.

Инклюзивті күтім жасаудың қиындықтары

Кейбір акушер-гинекологтар трансгендерлік немесе гендерлік білімсіз пациенттерге көмек көрсетуге қазіргі уақытта дайын емес, себебі олардың жеке сенімдері немесе осы топтардың денсаулық сақтау қажеттіліктері туралы білім жетіспейді. Иллинойс штатының шамамен 100 акушер-гинеколог резидентурадан өтушісіне жасалған зерттеуде, резидентердің 50%-ы лесбиянка немесе бисексуал пациенттерге күтім көрсетуге дайын емес екенін, ал 76%-ы трансгендер пациенттерге күтім көрсетуге дайын емес екенін айтты. Резиденттер ЛГБТҚ+ денсаулық сақтау бойынша оқытуды жүзеге асыруға кедергі келтіретін екі негізгі факторды анықтады: оқу жоспарының тығыздығы, 85%, және тәжірибелі оқытушылардың жетіспеушілігі, 91%. Дегенмен, резидентердің 92%-ы ЛГБТҚ+ пациенттерге қалай көмек көрсету керектігі туралы қосымша білім алуға ниетті екенін білдірді.