Кіріспе
Жұмысты өндірушілермен бірдей біліктілікке ие бір немесе бірнеше адамның жұмысты бағалауы – бұл өндірушілермен теңдес құзыреттілікке ие әріптестердің (жұмыстастардың) жұмысты бағалауы. Ол тиісті саладағы білікті маманның өзін-өзі реттеу нысаны болып табылады. Әріптестердің тексеру әдістері сапа стандарттарын сақтау, нәтижелерді жақсарту және сенімділікті қамтамасыз ету үшін қолданылады. Академиялық ортада ғылыми мақаланың жариялануға лайықтылығын анықтау үшін ғылыми сараптама жиі пайдаланылады. Сараптама, қызмет түріне және оның жүзеге асырылатын саласына немесе мамандығына қарай жіктелуі мүмкін, мысалы, медициналық сараптама. Ол студенттерге жазбаша жұмыстарын жетілдіруге көмектесетін оқу құралы ретінде де қолданылуы мүмкін. Генри Олденбург (1619–1677) – қазіргі заманғы ғылыми сараптаманың «атасы» деп есептелетін неміс текті британдық философ.
Peer review is the evaluation of work by one or more people with similar competencies as the producers of the work (peers). It functions as a form of self regulation by qualified members of a profession within the relevant field. Peer review methods are used to maintain quality standards, improve performance, and provide credibility. In academia, scholarly peer review is often used to determine an academic paper's suitability for publication. Peer review can be categorized by the type of activity and by the field or profession in which the activity occurs, e. g., medical peer review. It can also be used as a teaching tool to help students improve writing assignments. Henry Oldenburg (1619–1677) was a German born British philosopher who is seen as the 'father' of modern scientific peer review.
Кәсіби
Кәсіби сараптау мамандардың жұмысын бағалауға бағытталған, сапаны жақсарту, стандарттарды сақтау немесе сертификаттау мақсатында жүзеге асырылады. Академиялық ортада әріптестердің сараптамасы факультет қызметкерлерінің жоғарылауы және лауазымды міндеттерге тағайындалуына қатысты шешімдерді қабылдауда қолданылады. Прототиптік кәсіби сараптау процесі Ишак ибн 'Али әл Рухави (854-931) жазған «Дәрігерлердің этикасы» кітабында ұсынылған. Ол дәрігердің әр келуінде науқастың жағдайы туралы екі рет жазба жасауы керектігін айтқан. Науқас жазылғаннан кейін немесе қайтыс болғаннан кейін дәрігердің жазбаларын жергілікті медициналық кеңес қарап, емнің қажетті медициналық күтім стандарттарына сай екендігіне шешім шығаратын. Кәсіби сараптау денсаулық сақтау саласында кең таралған, онда ол көбінесе клиникалық сараптау деп аталады. Сонымен қатар, сараптау әрекеті клиникалық мамандықтар бойынша бөлінеді, сондықтан дәрігерлердің сараптамасы, медбикелердің сараптамасы, стоматологтардың сараптамасы және т.б. да бар. Көптеген басқа кәсіби салаларда да сараптау процесінің белгілі бір деңгейі бар: есептеу, құқық, инженерия (мысалы, бағдарламалық қамтамасты әріптестердің сараптамасы, техникалық сараптама), авиация және тіпті орман өрттерін басқару. Білім беруде сараптау Блум таксономиясымен анықталғандай, эмоционалдық және когнитивтік салалардағы жоғары деңгейдегі процестерге жету үшін құрал ретінде қолданылады, белгілі бір оқу мақсаттарына қол жеткізуге көмектеседі. Бұл ғылым мен медицинада қолданылатын академиялық сараптау процестерін толықтай қайталайтын түрлі формаларда болуы мүмкін.
Техникалық
Инженерлік салада техникалық сараптама – инженерлік сараптаманың бір түрі. Техникалық сараптама – кемшіліктерді анықтау және түзету үшін арнайы белгіленген сараптау процесі, оны өздеріне жүктелген міндеттермен сарапшылар тобы жүзеге асырады. Техникалық сараптаманы сарапталып жатқан материалдың өмірлік циклының әсер ететін салаларын ұсынатын сарапшылар жүргізеді (әдетте 6 немесе одан аз адам). Техникалық сараптамалар дамыту кезеңдерінде, кезеңдік сараптамалар арасында, аяқталған өнімдер немесе өнімдердің аяқталған бөліктері бойынша өткізіледі.
Мемлекеттік саясат
Еуропалық Одақ 1999 жылдан бері белсенді еңбек нарығы саясаты салаларындағы саясатты "ашық үйлестіру әдісі" арқылы өзара бағалауды қолданып келеді. 2004 жылы әлеуметтік интеграция саласында өзара бағалау бағдарламасы басталды. Әр бағдарлама жыл сайын шамамен сегіз өзара бағалау жиынын ұйымдастырады, онда "бастаушы ел" белгілі бір саясатты немесе бастаманы шамамен алты басқа елдің және тиісті Еуропалық деңгейдегі ҮЕҰ-лардың қарауына ұсынады. Бұл жиындар әдетте екі күнге созылады және саясаттың іс жүзінде қалай қолданылып жатыр екенін көру үшін жергілікті нысандарға сапарларды қамтиды. Жиынға дейін сарапшылардың есебі дайындалады, ал оған қатысушы "әріптес елдер" өз пікірлерін ұсынады. Нәтижелер интернетте жарияланады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясы, БҰҰ ЭЭК Экологиялық еңбек көрсеткіштерін бағалау арқылы, мүше елдерінің экологиялық саясатын жақсартудағы прогресін бағалау үшін "әріптестердің өзара оқынуын" пайдаланады. Калифорния штаты – ғылыми өзара бағалауды міндетті түрде жүргізуді талап ететін АҚШ-тың жалғыз штаты. 1997 жылы Калифорния губернаторы 1997 жылғы Сенат заң жобасы 1320 (Шер), 295-тарау заңына қол қойды, ол CalEPA кеңесінің, департаментінің немесе кеңсесінің ережелерді қабылдамас бұрын, ұсынылып отырған ережелердің негізіндегі ғылыми нәтижелер, қорытындылар және болжамдар тәуелсіз сыртқы ғылыми өзара бағалаудан өтуі керек екенін міндеттейді. Бұл талап Калифорнияның Денсаулық сақтау және қауіпсіздік кодексінің 57004-бабына енгізілген.
Педагогикалық
Пікір алмасу, немесе студенттік өзара бағалау – бұл редакторлар мен жазушылардың авторға өз жазбаларын жасауға, одан әрі жетілдіруге және дамытуға көмектесу ниетімен бірлесіп жұмыс істейтін әдіс. Пікір алмасу орта және жоғары білімде жазу процесінің бөлігі ретінде кеңінен қолданылады. Бұл бірлескен оқу құралы студенттердің топтарын бір-бірінің жұмысын қарап, түзетулер мен ұсыныстар беруді қамтиды. Өзара жұмысты сынаудың орнына, пікір алмасу көбінесе студенттер арасында байланыс орнату және жазушылардың өзін-өзі тануына көмектесу жолы ретінде қарастырылады. Ағылшын тілі мен шығармашылық сыныптарында кеңінен қолданылатын пікір алмасу, әлеуметтік және табиғи ғылымдарды қоса алғанда, оқу бағдарламасының бір бөлігі ретінде жазуды талап ететін басқа пәндерде де танымал болды. Сыныптағы пікір алмасу студенттердің өз жұмысына көбірек қызығушылық танытуына және жалпы сынып атмосферасына оң әсер етеді. Оқытушы бағалау алдында олардың жұмысын түрлі оқырмандар қалай түсінетінін білу, студенттерге идеяларын нақтылауға және жазу арқылы әртүрлі аудиторияға қалай жеткізілуге болатынын түсінуге көмектеседі. Бұл студенттерге болашақта әріптестерінің жұмысын баспаға дейін қарауды сұрағанда пайда болатын кәсіби тәжірибе де береді. Бұл процесс екі тараптың студенттерінің сенімділігін арттырады. Студенттер сыныптастарының жазбаларын қарағанда көбінесе оң пікір білдіретіні анықталды. Пікір алмасу студенттерге көңілі қашуға емес, керісінше, жазуларын жақсартуға ұмтылуға көмектеседі. Даму деңгейіндегі жазушылар үшін пікір алмасу қиын болуы мүмкін, әсіресе егер студенттер өз жазбаларын сыныптағы басқаларға қарағанда нашар деп санаса, онда олар ұсыныс беруге немесе басқа жазушылардан көмек сұрауға тартыншақ болуы мүмкін. Пікір алмасу студенттің өзіне және басқаларға деген көзқарасына әсер етуі мүмкін, себебі кейде студенттер өздері жасаған жұмысты жеке сезінеді, бұл оларды сынды қабылдауға немесе беруге көнбеуіне әкелуі мүмкін. Оқытушылар сыныптағы пікір алмасуды үй тапсырмасы ретінде немесе оқуды басқару жүйелеріндегі технологияларды пайдаланып, онлайн пікір алмасумен салыстырып көруі мүмкін. Жасы үлкен студенттер өз құрбыларына тиімді пікір бере алады, пікір алмасудан көбірек пайда көреді, бірақ бұл әдіс жас және үлкен студенттердің жазуларын жақсартуға көмектесу үшін сыныптарда қолданылады.
Кәсіпорындар арасындағы семинар
Пирлік семинар – спикердің идеяларын тыңдаушыларға ұсынатын, сонымен қатар олардың «қалысқа түсуіне» мүмкіндік беретін әдіс. Бұл тәсіл спикерге тақырыбын түсіндіре отырып, аудиторияға әсер етуге тырысатын кезде, жеке стильде сөйлеуге мүмкіндік береді. Пирлік семинар конференция спикерлерінің жұмысына ұқсас болуы мүмкін, бірақ спикерлер өз ойларын жеткізуге көбірек уақыт алады, ал аудитория мүшелері тақырып бойынша сұрақтар қойып, пікір білдіру үшін спикерді сөзін үзуге құқылы. Көптеген ғалымдар оның тиімділігі мен нақты методологиясына күмән келтіреді. Сынып бөлмесіндегі пірлік бағалауды сынаушылар студенттердің конструктивті сын айтудағы тәжірибесінің жетіспеуі немесе жалпы жазу өнеріндегі шектеулі біліміне байланысты оның тиімсіздігіне алаңдаушылық білдіреді.
Теңдестердің шолуын сынға алу
Академиялық әріптестік сараптамасы айтарлықтай сынға ұшырады, көптеген зерттеулер әріптестік сараптама процесінде туындайтын мәселелерді атап көрсетеді. Бұл әсіресе университеттердегі сыныптарда байқалады, онда студенттік жылдары жазбаша жұмыстарға пікір берудің ең көп таралған көзі мұғалімдерден келеді, олардың пікірлері көбінесе жоғары бағаланады. Студенттер мұғалімдердің пікірлеріне сүйене отырып, грамматика және құрылым сияқты жазу мәселелерін шеше алады. Кері байланыстың тиімділігі негізінен оның жоғары беделінен туындайды. Бенджамин Китинг өзінің "Жақсы даму: Бакалавриаттағы әріптестік сараптама мен авторитеттің ұзақ мерзімді талдауы" атты мақаласында студенттердің екі тобын (бірі жазу мамандығында, екіншісі жоқ) салыстырып, студенттердің авторитетке қабылдауын зерттеу үшін ұзақ мерзімді зерттеу жүргізді. Студенттердің мәтіндерін жан-жақты талдауды қамтитын бұл зерттеулер, жазу мамандығынан басқа салаларда білім алған студенттер сабақтағы міндетті әріптестік сараптаманы төмен бағалайды, ал жазу мамандығында білім алған студенттер сыныптастарының пікірлерін көбірек бағалайды деген қорытындыға келді. Бұл әріптестік сараптамаға қатысты белгілі бір шектің бар екенін көрсетеді, ал тиімді әріптестік сараптама белгілі бір деңгейдегі біліктілікті талап етеді. Кәсіби емес жазушылар үшін әріптестік сараптамадан алынған пікірлер назардан тыс қалуы мүмкін, осылайша оның тиімділігіне әсер етеді. Элизабет Эллис Миллер, Камерон Мозафари, Джастин Лор және Джессика Енох: "Әріптестік сараптама жазу сабақтарының ажырамас бөлігі болғанымен, студенттер көбінесе оған тиімді қатысу үшін күреседі". Авторлар университет сыныптарында жүргізілген зерттеулерге сүйене отырып, әріптестік сараптаманың тиімсіздігінің себептерін көрсетеді:
Lack of Training: Students and even some faculty members may not have received sufficient training to provide constructive feedback. Without proper guidance on what to look for and how to provide helpful comments, peer reviewers may find it challenging to offer meaningful insights. Limited Engagement: Students may participate in peer review sessions with minimal enthusiasm or involvement, viewing them as obligatory tasks rather than valuable learning opportunities. This lack of investment can result in superficial feedback that fails to address underlying issues in the writing. Time Constraints: Instructors often allocate limited time for peer review activities during class sessions, which may not be adequate for thorough reviews of peers' work. Consequently, feedback may be rushed or superficial, lacking the depth required for meaningful improvement. This research demonstrates that besides issues related to expertise, numerous objective factors contribute to students' poor performance in peer review sessions, resulting in feedback from peer reviewers that may not effectively assist authors. Additionally, this study highlights the influence of emotions in peer review sessions, suggesting that both peer reviewers and authors cannot completely eliminate emotions when providing and receiving feedback. This can lead to peer reviewers and authors approaching the feedback with either positive or negative attitudes towards the text, resulting in selective or biased feedback and review, further impacting their ability to objectively evaluate the article. It implies that subjective emotions may also affect the effectiveness of peer review feedback. Pamela Bedore and Brian O’Sullivan also hold a skeptical view of peer review in most writing contexts. The authors conclude, based on comparing different forms of peer review after systematic training at two universities, that "the crux is that peer review is not just about improving writing but about helping authors achieve their writing vision." Feedback from the majority of non professional writers during peer review sessions often tends to be superficial, such as simple grammar corrections and questions. This precisely reflects the implication in the conclusion that the focus is only on improving writing skills. Meaningful peer review involves understanding the author's writing intent, posing valuable questions and perspectives, and guiding the author to achieve their writing goals.
Оқытудың жетіспеушілігі: Студенттер және тіпті кейбір оқытушылар сындарлы пікір беру үшін жеткілікті оқыту алмауы мүмкін. Не іздеу керектігі және пайдалы пікірлерді қалай беру керектігі туралы дұрыс нұсқаулар болмаған жағдайда, әріптестік сараптаманы жүзеге асырушылар мағыналы түсініктер беруді қиын деп санауы мүмкін.
Lack of Training: Students and even some faculty members may not have received sufficient training to provide constructive feedback. Without proper guidance on what to look for and how to provide helpful comments, peer reviewers may find it challenging to offer meaningful insights. Limited Engagement: Students may participate in peer review sessions with minimal enthusiasm or involvement, viewing them as obligatory tasks rather than valuable learning opportunities. This lack of investment can result in superficial feedback that fails to address underlying issues in the writing. Time Constraints: Instructors often allocate limited time for peer review activities during class sessions, which may not be adequate for thorough reviews of peers' work. Consequently, feedback may be rushed or superficial, lacking the depth required for meaningful improvement. This research demonstrates that besides issues related to expertise, numerous objective factors contribute to students' poor performance in peer review sessions, resulting in feedback from peer reviewers that may not effectively assist authors. Additionally, this study highlights the influence of emotions in peer review sessions, suggesting that both peer reviewers and authors cannot completely eliminate emotions when providing and receiving feedback. This can lead to peer reviewers and authors approaching the feedback with either positive or negative attitudes towards the text, resulting in selective or biased feedback and review, further impacting their ability to objectively evaluate the article. It implies that subjective emotions may also affect the effectiveness of peer review feedback. Pamela Bedore and Brian O’Sullivan also hold a skeptical view of peer review in most writing contexts. The authors conclude, based on comparing different forms of peer review after systematic training at two universities, that "the crux is that peer review is not just about improving writing but about helping authors achieve their writing vision." Feedback from the majority of non professional writers during peer review sessions often tends to be superficial, such as simple grammar corrections and questions. This precisely reflects the implication in the conclusion that the focus is only on improving writing skills. Meaningful peer review involves understanding the author's writing intent, posing valuable questions and perspectives, and guiding the author to achieve their writing goals.
Шектелген қатысу: Студенттер әріптестік сараптама сессияларына аздап ынтамен немесе қатысумен қатыса алады, оларды құнды оқу мүмкіндігі емес, міндетті тапсырма ретінде қарастырады. Мұндай инвестицияның жетіспеуі жазбаша жұмыстағы негізгі мәселелерді шешпейтін беткей пікірлерге әкелуі мүмкін.
Lack of Training: Students and even some faculty members may not have received sufficient training to provide constructive feedback. Without proper guidance on what to look for and how to provide helpful comments, peer reviewers may find it challenging to offer meaningful insights. Limited Engagement: Students may participate in peer review sessions with minimal enthusiasm or involvement, viewing them as obligatory tasks rather than valuable learning opportunities. This lack of investment can result in superficial feedback that fails to address underlying issues in the writing. Time Constraints: Instructors often allocate limited time for peer review activities during class sessions, which may not be adequate for thorough reviews of peers' work. Consequently, feedback may be rushed or superficial, lacking the depth required for meaningful improvement. This research demonstrates that besides issues related to expertise, numerous objective factors contribute to students' poor performance in peer review sessions, resulting in feedback from peer reviewers that may not effectively assist authors. Additionally, this study highlights the influence of emotions in peer review sessions, suggesting that both peer reviewers and authors cannot completely eliminate emotions when providing and receiving feedback. This can lead to peer reviewers and authors approaching the feedback with either positive or negative attitudes towards the text, resulting in selective or biased feedback and review, further impacting their ability to objectively evaluate the article. It implies that subjective emotions may also affect the effectiveness of peer review feedback. Pamela Bedore and Brian O’Sullivan also hold a skeptical view of peer review in most writing contexts. The authors conclude, based on comparing different forms of peer review after systematic training at two universities, that "the crux is that peer review is not just about improving writing but about helping authors achieve their writing vision." Feedback from the majority of non professional writers during peer review sessions often tends to be superficial, such as simple grammar corrections and questions. This precisely reflects the implication in the conclusion that the focus is only on improving writing skills. Meaningful peer review involves understanding the author's writing intent, posing valuable questions and perspectives, and guiding the author to achieve their writing goals.
Уақыт шектеулері: Оқытушылар әдетте сынып сессияларында әріптестік сараптамаға шектеулі уақыт бөледі, бұл әріптестердің жұмысын мұқият қарастыруға жеткіліксіз болуы мүмкін. Нәтижесінде, кері байланыс асығыс немесе үстірт болуы мүмкін, мәнді жақсарту үшін қажетті тереңдік болмайды.
Lack of Training: Students and even some faculty members may not have received sufficient training to provide constructive feedback. Without proper guidance on what to look for and how to provide helpful comments, peer reviewers may find it challenging to offer meaningful insights. Limited Engagement: Students may participate in peer review sessions with minimal enthusiasm or involvement, viewing them as obligatory tasks rather than valuable learning opportunities. This lack of investment can result in superficial feedback that fails to address underlying issues in the writing. Time Constraints: Instructors often allocate limited time for peer review activities during class sessions, which may not be adequate for thorough reviews of peers' work. Consequently, feedback may be rushed or superficial, lacking the depth required for meaningful improvement. This research demonstrates that besides issues related to expertise, numerous objective factors contribute to students' poor performance in peer review sessions, resulting in feedback from peer reviewers that may not effectively assist authors. Additionally, this study highlights the influence of emotions in peer review sessions, suggesting that both peer reviewers and authors cannot completely eliminate emotions when providing and receiving feedback. This can lead to peer reviewers and authors approaching the feedback with either positive or negative attitudes towards the text, resulting in selective or biased feedback and review, further impacting their ability to objectively evaluate the article. It implies that subjective emotions may also affect the effectiveness of peer review feedback. Pamela Bedore and Brian O’Sullivan also hold a skeptical view of peer review in most writing contexts. The authors conclude, based on comparing different forms of peer review after systematic training at two universities, that "the crux is that peer review is not just about improving writing but about helping authors achieve their writing vision." Feedback from the majority of non professional writers during peer review sessions often tends to be superficial, such as simple grammar corrections and questions. This precisely reflects the implication in the conclusion that the focus is only on improving writing skills. Meaningful peer review involves understanding the author's writing intent, posing valuable questions and perspectives, and guiding the author to achieve their writing goals.
Бұл зерттеу сарапшылыққа байланысты мәселелерден басқа, студенттердің әріптестік сараптама сессияларында нашар нәтижелерге жетуіне көптеген объективті факторлар әсер ететінін көрсетеді, нәтижесінде әріптестік сараптамадан алынған пікірлер авторларға тиімді көмектеспеуі мүмкін. Сонымен қатар, бұл зерттеу әріптестік сараптама сессияларындағы эмоциялардың әсерін көрсетеді, әріптестік сараптаманы жүзеге асырушылар мен авторлар пікір беру және қабылдау кезінде эмоцияларды толығымен жоюға болмайды деп болжайды. Бұл рецензенттер мен авторлардың пікірлерге мәтінге оң немесе теріс көзқараспен қарауына әкелуі мүмкін, нәтижесінде таңдаулы немесе бейтарап пікірлер мен сараптама пайда болады, бұл мақаланы объективті бағалау қабілетіне әсер етеді. Бұл субъективті эмоциялар да әріптестік сараптаманың тиімділігіне әсер етуі мүмкін екенін білдіреді. Памела Бедор және Брайан О'Салливан да көптеген жазу контексттерінде әріптестік сараптамаға күмәнмен қарайды. Авторлар екі университетке жүйелі оқытудан кейін әртүрлі сараптама формаларын салыстырып, "мәселе әріптестік сараптама тек жазуды жақсарту туралы емес, авторларға жазудағы мақсаттарына жетуге көмектесу туралы" деген қорытындыға келді. Кәсіби емес жазушылардың көпшілігімен әріптестік сараптама сессияларында берілетін пікірлер көбінесе жай грамматикалық түзетулер мен сұрақтар сияқты үстірт болып келеді. Бұл жазу дағдыларын жақсартуға ғана назар аудару туралы қорытындының мәнін дәл көрсетеді. Мағыналы әріптестік сараптама автордың жазу ниетін түсінуді, құнды сұрақтар мен көзқарастарды ұсынуды және авторды жазу мақсаттарына жетуге бағыттауды қамтиды.
Lack of Training: Students and even some faculty members may not have received sufficient training to provide constructive feedback. Without proper guidance on what to look for and how to provide helpful comments, peer reviewers may find it challenging to offer meaningful insights. Limited Engagement: Students may participate in peer review sessions with minimal enthusiasm or involvement, viewing them as obligatory tasks rather than valuable learning opportunities. This lack of investment can result in superficial feedback that fails to address underlying issues in the writing. Time Constraints: Instructors often allocate limited time for peer review activities during class sessions, which may not be adequate for thorough reviews of peers' work. Consequently, feedback may be rushed or superficial, lacking the depth required for meaningful improvement. This research demonstrates that besides issues related to expertise, numerous objective factors contribute to students' poor performance in peer review sessions, resulting in feedback from peer reviewers that may not effectively assist authors. Additionally, this study highlights the influence of emotions in peer review sessions, suggesting that both peer reviewers and authors cannot completely eliminate emotions when providing and receiving feedback. This can lead to peer reviewers and authors approaching the feedback with either positive or negative attitudes towards the text, resulting in selective or biased feedback and review, further impacting their ability to objectively evaluate the article. It implies that subjective emotions may also affect the effectiveness of peer review feedback. Pamela Bedore and Brian O’Sullivan also hold a skeptical view of peer review in most writing contexts. The authors conclude, based on comparing different forms of peer review after systematic training at two universities, that "the crux is that peer review is not just about improving writing but about helping authors achieve their writing vision." Feedback from the majority of non professional writers during peer review sessions often tends to be superficial, such as simple grammar corrections and questions. This precisely reflects the implication in the conclusion that the focus is only on improving writing skills. Meaningful peer review involves understanding the author's writing intent, posing valuable questions and perspectives, and guiding the author to achieve their writing goals.
Салыстыру және жақсарту
Магда Тигчелаар өзара бағалауды өзін-өзі бағалаумен салыстырады, осы мақсатта студенттерді үш топқа бөлді: өзін-өзі бағалау, өзара бағалау және бағалаусыз. Төрт жазба жобасы бойынша ол әр топтағы өзгерістерді бақылады, және таңқаларлық нәтижелер тек өзін-өзі бағалау тобында ғана елеулі жақсаруды көрсетті. Автордың талдауы өзін-өзі бағалаудың әр кезеңде түзету мақсаттарын анық түсінуге көмектесетінін көрсетеді, себебі автор өзінің жазбасын ең жақсы біледі. Осылайша, өзін-өзі тексеру жүйелі және жоспарлы түзету тәсіліне естелік етеді. Керісінше, өзара бағалаудың тиімділігі көбінесе құрылымды кері байланыс болмауына байланысты шектеледі, оның нәтижесінде шашыраңқы, мағынасыз қорытындылар мен бағалаулар туындайды, олар автордың жұмысын түзету үміттерін қанағаттандырмайды. Стефани Коннер мен Дженнифер Грей көптеген студенттердің өзара бағалау кезіндегі кері байланысының құндылығын атап көрсетеді. Олардың пікірінше, көптеген өзара бағалау сессиялары студенттердің күтіктерін қанағаттандырмайды, себебі студенттер, тіпті сыншылар ретінде де, өз жазбаларына сенімсіздік сезінуіне байланысты конструктивті пікір беруге қауқырлық танытады. Авторлар сонымен қатар, курстың мазмұны және нақты іске асыру қадамдары сияқты әртүрлі аспектілер бойынша көптеген жақсарту стратегияларын ұсынады. Мысалы, өзара бағалау процесін топтарға бөлуге болады, онда студенттер бағалауға ұсынылатын жұмыстарды таныстырады, ал топтың басқа мүшелері жазбалар жасайды және оларды талдайды. Содан кейін, бағалау ауқымын бүкіл сыныпқа кеңейтуге болады. Бұл бағалау көздерін кеңейтеді және кәсібиліктің деңгейін арттырады. Технологияның дамуымен қатар, өзара бағалау да өзгеріп дамуы күтілуде. Жаңа құралдар өзара бағалау процесін өзгертуге потенциал ие. Мими Ли өзінің бірінші курс жазбаларында қолданылған онлайн өзара бағалау бағдарламасының тиімділігі мен кері байланысы туралы әңгімелейді. Сыныптарда кеңінен қолданылатын дәстүрлі өзара бағалау әдістерінен айырмашылығы, онлайн өзара бағалау бағдарламасы мақалаларды редакциялау үшін көптеген құралдарды және жан-жақты нұсқауларды ұсынады. Мысалы, ол өзара бағалаушыларға көптеген сұрақтар қоюға және таңдалған мәтінге әртүрлі түсініктемелер қосуға мүмкіндік береді. Семестр бойы жүргізілген бақылаулар нәтижесінде студенттер онлайн өзара бағалау бағдарламасын пайдаланғаннан кейін жазу дағдылары мен бағаларының әртүрлі деңгейде жақсарғанын көрсетті. Сонымен қатар, олар онлайн өзара бағалау технологиясын жоғары бағалады.