Кіріспе

Құс түрі

Бүршельдің курсері (Cursorius rufus) – Glareolidae тұқымдасына жататын, шалғынды құстарға (соқыр құстар) жататын құс. Бұл құстың аты ағылшын табиғат зерттеушісі Уильям Джон Бүрчеллдің құрметіне берілген. Африкаға тән, Бүршельдің курсері – Оңтүстік Африканың батыс бөліктерінде тіршілік ететін кішкентай, күндізгі және құрлықта тіршілік ететін құс. Ол негізінен жәндіктермен қоректенеді (әдетте, орақшы термиттер) және жер бетінде жүгіріп шабуылдайды. Ашық, қысқа шөптесі далалар мен күйдірілген жайылымдарда мекендейді. Қауырсынының екінші қанаттары көбінесе ақ түсті, қанат асты қара, ал үстіңгі қауырсындары қоңырдан сұрға дейін болады. Құрсағы сияқты, аяқтары да ерекше кремі түсті. Иілген мүңкісімен және мұрын тамырының түбінде орналасқан тесіктерімен сипатталатын Бүршельдің курсері Glareolidae тұқымдасына жатады, нақтырақ айтқанда, курсерлер тобына кіреді. Оның Cursorius туысына бес түр кіреді, олардың барлығы Ескі әлемнің құрғақ аймақтарында тіршілік етеді және ұзын аяқтары мен қысқа қанаттары сияқты ерекше белгілерге ие. Бүршельдің курсері мен оның жақын туысы C. cursor кейде бір түр деп есептелген. C. rufus монотипті және кез келген кіші түрлері жоқ. (Калахари алабы). Оның таралу аймағы кейде Темминк курсерінің таралу аймағымен беттеседі. Тәуекел деңгейі ең төменгі санатқа жатса да, оның популяциясы азайып барады, бұл оның өңделмелі жерлердегі мекендеу ортасының жоғалуына, қарқынды суару және пестицидтердің шамадан тыс қолданылуы сияқты тиімсіз шаруашылық тәжірибелеріне және басқа да антропогендік факторларға байланысты болуы мүмкін.

Мінез-құлық

Ересектер жыртқыштарға қарсы стратегия ретінде назарды аудару үшін әрекеттер жасайды. Олар ұялаған жерден кез келген қауіпті алшақтату үшін "жалған ұя салу" тактикасын қолданады. Ол ұзын мүсігімен жерді қарпып, жәндіктерді қазып шығарады. Бұл құс сондай-ақ жемтісін ұстау үшін жүгіреді. Ол көбінесе Coleoptera тобынан, әсіресе curculionidae – қоңыздар тұқымдасынан тамақтанады. Дегенмен, Бурчеллдің құрсауы (courser) мүмкіндігі болғанда, орақшы термиттерді (Hodotermes mossambicus) көбірек жейді, олар оның рационының 50% астамын құрауы мүмкін. Ол ешқашан дәнді азық ретінде таңдамайды. Жылдық жауын-шашын мөлшері тамаққа қолжетімділіктің және сапаның өзгеруіне әсер етеді, осы себепті Бурчеллдің құрсауы көшпелі болады.

Өсіру

Бүршельдің курсерлері шағын топтарда кездесуі мүмкін, бірақ көбінесе жалғыз, моногамды құстар. Олардың көшпелі өмір салтынан жыл бойы көбейту стратегиясын дамытқан, алайда көбінесе шілде мен желтоқсан аралығында жаңбыр маусымы басталар алдында көбейеді. Шағын жұмыртқа санына ие Буршельдің курсері жерге тікелей екі жұмыртқа салады, кейде антилопалардың нәжісімен, кішкентай тастармен немесе құрғақ органикалық заттармен қоршалады. Жұмыртқалар сопақ пішіндес, алыстан қара түсті көрінеді, бірақ іс жүзінде көптеген қара дақтары бар сары түсті болады. Жұмыртқадан жарылу және ұшқындау мерзіміне қатысты көптеген белгісіздіктер бар, бірақ инкубация кезеңіне екі ата-ана да қатысады деп саналады.