Кіріспе

Батыстық үй мартыны (Delichon urbicum), кейде қарапайым үй мартыны, солтүстік үй мартыны немесе, әсіресе Еуропада, жай ғана үй мартыны деп аталады, бұл қысқа қанатты, көшпелі құс, үй мартындары тұқымдасына жатады. Ол Еуропа, Солтүстік Африка және Палеарктикада көбейеді, ал Сахара төңірегіндегі Африкада және тропикалық Азияда қыстайды. Ол ұшып жүрген жәндіктермен қоректенеді және ұшатын жәндіктер көп болатын климатқа көшіп барады. Оның көк бас және жоғарғы денесі, ақ құйрық және таза ақ ішкі жағы бар, ол ашық далаларда да, адам тұрағына жақын жерлерде де кездеседі. Ол шығыс және оңтүстік Азияға тән Delichon тұқымдасының басқа екі мартин түріне ұқсас. Оның екі мойындалған подвиді бар. Құстың ғылыми және халықтық атауы адам жасаған құрылыстарды пайдалануымен байланысты. Ол ғимараттардың ескірген жерлеріне немесе ұқсас жерлерге саз балшықтан жасалған жабық ұя салады, әдетте колониялармен. Оны Еуразиялық сұңқар (Falco subbuteo) аулайды, және басқа құстар сияқты, ішкі паразиттер мен сыртқы блохалар мен кенелердің әсеріне ұшырайды. Оның кең таралған ареалы мен көптеген саны оның бүкіл әлем бойынша қауіп төндірмейтінін білдіреді.

Таксономия

Батыс үй мартині алғаш рет Карл Линнейдің 1758 жылғы «Жүйе табиғаты» (Systema Naturae) еңбегінің 10-шы басылымында Hirundo urbica деп сипатталған. Жерорта теңізі маңынан табылған meridionalis сияқты басқа да түрлері сипатталған, бірақ атаулы түрден айырмашылықтар градиенттік сипатта болғандықтан, олардың жарамсыз болуы мүмкін.