Еуропа мен Азияда қоныстайтын көкек құсы, Африкаға қыстайды. Өзге құстардың ұясына жұмыртқа салады, өзіне тән ерекшеліктері бар. Көкек туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Кукушка, жалпы кукушка, еуропалық кукушка немесе еуразиялық кукушка (Cuculus canorus) – кукушкалар отрядының (Cuculiformes) мүшесі, оған жол жүгірушілер, анис және коукалдар кіреді. Бұл түр Еуропа мен Азияға кең таралған жазғы көшпенді құс, ал қыста Африкаға ұшып кетеді. Ол ұяшық паразиттеріне жатады, яғни басқа құстардың ұяларына жұмыртқа салады, әсіресе, қараторғайлар, дала үкілер және қамыс құстарында. Оның жұмыртқалары қожайын құстың жұмыртқаларынан ірі болғанымен, әр түрлі қожайын ұяларындағы жұмыртқалар түсі мен пішіні жағынан қожайынның жұмыртқаларына ұқсайды. Ересегі де еліктейді, оның ішінде қасқырдың дауысын еліктеуі бар. Қасқыр – хищник болғандықтан, осы еліктеу ана кукушкаға жұмыртқаларын қою үшін шабуылданбай уақыт береді.
The cuckoo, common cuckoo, European cuckoo or Eurasian cuckoo (Cuculus canorus) is a member of the cuckoo order of birds, Cuculiformes, which includes the roadrunners, the anis and the coucals. This species is a widespread summer migrant to Europe and Asia, and winters in Africa. It is a brood parasite, which means it lays eggs in the nests of other bird species, particularly of dunnocks, meadow pipits, and reed warblers. Although its eggs are larger than those of its hosts, the eggs in each type of host nest resemble the host's eggs. The adult too is a mimic, in its case of the sparrowhawk; since that species is a predator, the mimicry gives the female time to lay her eggs without being attacked.
Өмір сүру ұзақтығы және демография
Дүниежүзілік деңгейде қарапайым кукушканың саны төмендеп бара жатқан сияқты көрінсе де, Халықаралық табиғатты қорғау одағы оны «қауіпсіз түр» деп санайды. Бұл түрдің әлем бойынша 25 миллионнан 100 миллионға дейін жететіні есептеледі, оның шамамен 12,6 миллионнан 25,8 миллионы Еуропада көбейеді. Оның денесі күлгін сұр, жұқа, қанаты ұзын, ұшқанда сұңқарға ұқсайды, қанат соғуы бірқалыпты. Көбелек шағылысу маусымында қарапайым кукушкалар көбінесе ашық жерде, қанаттары түсіріліп, құйрығы тік көтеріліп отырады. Барлық ересек еркектері – күлгін сұр түсті, сұр жұдырық құстың төсінен төмен қарай созылып, бауырымен анық шекарасы бар. Көздің қабықшасы, көз айналасы, мүңкісінің табаны және аяқтары сары түсті. Басқа шағын құстар, үлкен және көк тиін, (орнатылған) сұңқарларды немесе кукушкаларды көргенде сақтанып, жемге жақындамайды; бұл кукушканың сұңқарға ұқсас сыртқы түрі қорғанышқа арналған мимикрия болып табылады, ол сұңқарлардың шабуылдарын азайтуға немесе ұрық паразиттігін жеңілдетуге мүмкіндік береді. Қонақ иелері көршілері кукушкаға шабуыл жасағанда оған көбірек шабуыл жасайды. Екі түсті әйелдердің болуы жиілікке байланысты таңдаудың нәтижесі болуы мүмкін, егер бұл оқыту тек қонақ иелері көрген түске қатысты болса. Әрбір түстің және сұңқардың жалған кукушкаларымен жасалған тәжірибеде, қамыс құстары сұңқарға қарағанда екі кукушка түріне де шабуыл жасауға бейім болды, тіпті көршілері сол түсті кукушкаға шабуыл жасағанда, оған шабуылдау ықтималдығы одан да жоғары болды, бұл сол түстің көбелекке ұялау табысын төмендетіп, сирек кездесетін түсті таңдауға әкелді.
Although the common cuckoo's global population appears to be declining, it is classified of being of least concern by the International Union for Conservation of Nature. It is estimated that the species numbers between 25 million and 100 million individuals worldwide, with around 12.6 million to 25.8 million of those birds breeding in Europe. It has a greyish, slender body and long tail, similar to a sparrowhawk in flight, where the wingbeats are regular. During the breeding season, common cuckoos often settle on an open perch with drooped wings and raised tail. All adult males are slate grey; the grey throat extends well down the bird's breast with a sharp demarcation to the barred underparts. The iris, orbital ring, the base of the bill and feet are yellow. Other small birds, great tits and blue tits, showed alarm and avoided attending feeders on seeing either (mounted) sparrowhawks or cuckoos; this implies that the cuckoo's hawklike appearance functions as protective mimicry, whether to reduce attacks by hawks or to make brood parasitism easier. Hosts attack cuckoos more when they see neighbors mobbing cuckoos. The existence of the two plumage morphs in females may be due to frequency dependent selection if this learning applies only to the morph that hosts see neighbors mob. In an experiment with dummy cuckoos of each morph and a sparrowhawk, reed warblers were more likely to attack both cuckoo morphs than the sparrowhawk, and even more likely to mob a certain cuckoo morph when they saw neighbors mobbing that morph, decreasing the reproductive success of that morph and selecting for the less common morph.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Негізінен ашық кеңістікте мекендейтін жалпы құсқоңыр, Еуропа мен Азияға жазда көшіп келіп, қыста Африкада қыстайды. Құстар сәуір айында Еуропаға келіп, қыркүйек айында ұшып кетеді.
Essentially a bird of open land, the common cuckoo is a widespread summer migrant to Europe and Asia, and winters in Africa. Birds arrive in Europe in April and leave in September.
Тамақ және азықтандыру
Жалпы сұрқайдың тағамы жәндіктерден тұрады, олардың ішінде көптеген құстарға жағымсыз болған жүнді көбелектерді артық жақсы көреді. Сонымен қатар, ол кейде жұмыртқалар мен балапандарды да жейді.
The common cuckoo's diet consists of insects, with hairy caterpillars, which are distasteful to many birds, being a specialty of preference. It also occasionally eats eggs and chicks.
Балапандар
Жылаңаш, нашар дамыған балапан 11–13 күннен кейін жарылады. Кукушка балапандарының дұрыс естірту сигналдарының болмауы, қожайынның барлық балапандарға теңдей тамақ беруі немесе қожайынның паразиттерді тануы кукушка балапандарын қууға қатысты таңдау қысымын тудыруы мүмкін. Құсбегінің жұмыртқаларымен паразиттік қарым-қатынасқа түсетін түрлер кукушка жұмыртқаларын, бірақ балапандарын ажырата білуге бейімделген. Эксперименттер көрсеткендей, кәдімгі кукушка балапандары қожайын ата-аналарын "қожайын балапандарының толық үйірі сияқты" естілетін жылдам шақыру арқылы тамақтандыруға көндіреді. Зерттеушілер "кукушканың бір ғана ашық ауызбен көзге көрінетін әсерін толықтыру үшін, оған жеткілікті күтім көрсетуді қамтамасыз ету үшін дауыстық хитролық қажет" деген пікірде. Дегенмен, кукушка балапанына қожайын балапандарының толық санына тең тамақ қажет, және ол тек дауыстық стимул арқылы қожайын ата-анасынан мұндай мөлшерде тамақ алуға күш түгетеді. Бұл кукушка балапанының қуылғанда барлық тамақты алып, пайда көретінін, бірақ тамақтандыру қарқынына ғана әсер ететін жалғыз фактор болудың құнын сезінетінін көрсетеді. Осы себепті кукушка балапандары қожайын ата-анасының күтімін пайдаланып, ұядан шығудан бұрын да, кейін де қожайын балапандарынан гөрі ұзақ уақыт бірге болады. Кәдімгі кукушканың мінез-құлқын алғаш рет Аристотель байқап, сипаттаған, ал мінез-құлқы мен анатомиялық бейімделуін Эдвард Дженнер біріктірген, ол 1788 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, бұл оның шешекке қарсы егуді дамытқанынан гөрі осы жұмысы үшін болды. Ол алғаш рет 1922 жылы Эдгар Ченс пен Оливер Г. Пайк "Кукушканың құпиясы" фильмінде бейнеленді. Жапонияда жүргізілген зерттеуде жас кәдімгі кукушкалар ұядан шығып, көктемде көбейетін аймаққа оралғанда басқа кукушкалармен денелік байланыс арқылы өз түрлеріне тән қауырсын біттерін жұқтыратыны анықталды. 21 балапан ұядан шығар алдында тексерілді және ешқайсысында қауырсын табылмады. Алайда, Жапонияға алғаш рет оралған жас құстардың үлкендері сияқты біттері бар екені анықталды.
The naked, altricial chick hatches after 11–13 days. Selection pressure for eviction behavior may come from cuckoo chicks lacking the correct visual begging signals, hosts distributing food to all nestlings equally, or host recognition of the parasite. Species whose broods are parasitised by the common cuckoo have evolved to discriminate against cuckoo eggs but not chicks. Experiments have shown that common cuckoo chicks persuade their host parents to feed them by making a rapid begging call that sounds "remarkably like a whole brood of host chicks." The researchers suggested that "the cuckoo needs vocal trickery to stimulate adequate care to compensate for the fact that it presents a visual stimulus of just one gape." However, a cuckoo chick needs the amount of food of a whole brood of host nestlings, and it struggles to elicit that much from the host parents with only the vocal stimulus. This may reflect a tradeoff—the cuckoo chick benefits from eviction by receiving all the food provided, but faces a cost in being the only one influencing feeding rate. For this reason, cuckoo chicks exploit host parental care by remaining with the host parent longer than host chicks do, both before and after fledging. If the hen cuckoo is out of phase with a clutch of Eurasian reed warbler eggs, she will eat them all so that the hosts are forced to start another brood. The common cuckoo's behaviour was firstly observed and described by Aristotle and the combination of behaviour and anatomical adaptation by Edward Jenner, who was elected as Fellow of the Royal Society in 1788 for this work rather than for his development of the smallpox vaccine. It was first documented on film in 1922 by Edgar Chance and Oliver G Pike, in their film The Cuckoo's Secret. A study in Japan found that young common cuckoos probably acquire species specific feather lice from body to body contact with other cuckoos between the time of leaving the nest and returning to the breeding area in spring. A total of 21 nestlings were examined shortly before they left their hosts' nests and none carried feather lice. However, young birds returning to Japan for the first time were found just as likely as older individuals to be lousy.
Биологиялық әртүрліліктің көрсеткіші ретінде
Еуропадағы жалпы кукушканың кездесуі, құс қауымдастықтарындағы таксономиялық және функционалдық әртүрлілік сияқты биологиялық әртүрліліктің түрлі жақтарын көрсету үшін жақсы көрсеткіш болып табылады, және бұл биоиндикатор ретінде дәстүрлі түрде қолданылатын жоғары деңгейдегі хищниктерден де артық. Мұның себебі – кукушканың мезгілдік қонақтарының түрлік құрамы мен құстардың жалпы түрлік құрамы арасындағы тығыз байланыс, ол эволюциялық қатынастарға байланысты туындайды. Бұл азаматтық ғылым үшін пайдалы болуы мүмкін.
The occurrence of common cuckoo in Europe is a good surrogate for biodiversity facets including taxonomic diversity and functional diversity in bird communities, and better than the traditional use of top predators as bioindicators. The reason for this is the strong correlation between the cuckoo's host species richness and overall bird species richness, due to co evolutionary relationships. This may be useful for citizen science.