Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльс патшалығы (1160–1283)
Welsh kingdom (1160–1283)
Powys Wenwynwyn немесе Powys Cyfeiliog – жоғары орта ғасырларда болған Уэльс патшалығы. Бұл мемлекет 1160 жылы Мадог ап Маредудд Поуистің қайтысынан кейін бөлінген Поуис княздығының оңтүстік бөлігі еді: солтүстік бөлігі (Маэлор) Груффидд Маэлорға бұйырды және ақырында Поуис Фадог деп аталды; ал оңтүстік бөлігі (Кифеилог) Оуэйн Кифеилогқа тиді және ақырында оның екінші билеушісі, принц Гвенвин ап Оуэйннің есімімен Поуис Вэнвинвин деп аталды. Поуис Вэнвинвин мен Гвинед кейінгі жылдары қатты қарсыластарға айналды, бұл ретте бұрынғысы Англиямен одақтасып, соңғысын әлсірету мақсатында жиі әрекет етті.
Powys Wenwynwyn or Powys Cyfeiliog was a Welsh kingdom which existed during the high Middle Ages. The realm was the southern portion of the former princely state of Powys which split following the death of Madog ap Maredudd of Powys in 1160: the northern portion (Maelor) went to Gruffydd Maelor and eventually became known as Powys Fadog; while the southern portion (Cyfeiliog) going to Owain Cyfeiliog and becoming known, eventually, as Powys Wenwynwyn after Prince Gwenwynwyn ab Owain, its second ruler. Powys Wenwynwyn and Gwynedd became bitter rivals in the years that followed, with the former frequently allying itself with England to further its aims of weakening the latter.
Князьдіктің соңы
Оуэйн ап Груффуд ап Гвенвин (сонымен қатар Оуэн де ла Поле деп те аталады) 1283 жылы Шрусбериде өткен парламентте Поуис княздығын Эдуард I-ге бергені айтылады (оның Поуистегі қарсыласы Даффед ап Груффуд сол парламентте сотталды, ол дұрыс жақтан емес соғысқандығы үшін тақтан алынып, Эдуардқа қарсы жасаған опасыздығы үшін жазаланды). Княздықты бергені үшін ол оны патшадан "sub nomine et tenura liberi Baronagii Angliæ, resignando Domino Regi heredibus suis et Coronæ Angliæ nomen et circulum principatus" түрінде Англияның еркін бароны ретінде қайта алды. ("Англияның еркін барондығының атымен және құқығымен, Лорд Корольге және Англия Тажына өзінің мұрагерлерімен бірге княздық атауын және тәжін беру арқылы"). Бұл датаға күмәнмен қарау керек, себебі Оуэн әкесінен 1286 жылға дейін мұрагерлікке ие болған жоқ: Оуэн сол кезде қарт әкесінің өкілі ретінде әрекет еткен болуы мүмкін. Осы кезден бастап бұрынғы княздық отбасы Уэльс ата-тегін алмастырып, "де ла Поле" деген нормандық тегін қолдана бастады. Бұл тег оның бас қаласы Пульден (қазіргі Уэлшпул) атынан шыққан.
Owain ap Gruffydd ap Gwenwynwyn (alias Owen de la Pole) allegedly surrendered the principality of Powys to Edward I at the Parliament held in Shrewsbury in 1283 (Dafydd ap Gruffudd, his rival in Powys Fadog was tried at the same Parliament, he was deposed for fighting on the wrong side and executed for treason against Edward). In return for surrendering the principality, he received it again from the king as a free Baron of England "sub nomine et tenura liberi Baronagii Angliæ, resignando Domino Regi heredibus suis et Coronæ Angliæ nomen et circulum principatus." ("Under the name and tenure of the free baronage of England, by resigning together with his heirs to the Lord the King and the Crown of England the princely name and coronet") The date should be accepted with reserve because Owen did not succeed his father in possession until 1286: it is possible that Owen was acting on behalf of his father, who was by then an old man. From about that time, the former princely family began using the Normanised surname "de la Pole" instead of Welsh patronymics. The name derives from Pool (now called Welshpool), his principal town.
Поуис әміршілігі
1284 жылы Рудлан статутынан кейін Уэльстегі қалған барлық ескі князьдік атақтар да жойылды; және осыдан кейін, 1344 жылдан кейін Шотландия Корольдігінен басқа, ағылшын тәжі басқа ешқандай туған әулетте "принц" немесе "патша" атағын мойындамады. Дегенмен, князьдік марш иелігі ретінде сақталды. Поуистің билеуші әулеті Грюффид ап Гвенвинвиннің балалары мен алыс ұрпақтары арқылы аман қалды, олар жаңа салынған Поуис қамалында тұрды. 1293 жылы Оуэн де ла Поле қайтыс болды, оның орнын ұлы Гриффит де ла Поле басты. Оуэннің бірнеше бауырлары болды, ол оларды өз иелігінде феодалдық жалдамашылар ретінде иелендірді. Бірақ олардың ешқайсысы бала қалдырмады, тек Уильям де ла Поле (Мауддуи), ол Мауддуи иелігіне ие болды, ол осы приходты және Малуидтің көп бөлігін қамтыды. Гриффит де ла Поле 1309 жылы ұрпақсыз қайтыс болғандықтан, иелік (ағылшын заңы бойынша) оның қарындасы Хауиз "Гадарн" ("Күшті Хауиз", көбінесе "Поуис ханым" деп аталады) мұрагерлікке ие болды, еркек мұрагерлерге емес (Уэльс заңына сәйкес). Ол 1349 жылы қайтыс болды, ал оның күйеуі Джон Шарлтонның, 1-ші барон Шарлтонның 1353 жылғы қайтысынан кейін иелік олардың балаларына өтті және осыдан бастап Уэльс жергілікті халықтарының қолынан шықты.
After the Statute of Rhuddlan in 1284 all of the other old princely titles in Wales also ceased to exist; and henceforth, except the Kingdom of Scotland after 1344, the English Crown did not recognise the title of "prince" or "king" in any native dynasty other than their own. However, the principality continued as a marcher lordship. The ruling family of Powys survived in the children and remoter descendants of Gruffydd ap Gwenwynwyn, henceforth known as the de la Pole family, who lived in the newly built Powis Castle. In 1293 Owen de la Pole died and was succeeded by his son Griffith de la Pole. Owen also had several brothers, whom he enfeoffed as his feudal tenants with lordships within his lordship. However, none of them left children except William de la Pole (of Mawddwy), who had the lordship of Mawddwy, comprising that parish and most of Mallwyd. When Griffith de la Pole died without heirs in 1309, the lordship was then inherited (according to English law) by his sister Hawise "Gadarn" ("Hawise the Strong", often simply referred to as "The Lady of Powis"), rather than to the male heirs (as prescribed by Welsh law). She died in 1349 and on the death of her husband John Charleton, 1st Baron Cherleton in 1353, the lordship passed to their children and thence out of native Welsh hands.
Маркер иелігінің арғы жағында
Уэльстегі заңдар 1535–1542 жылдардағы заңдар Поуис иелерінің феодалдық құқықтарын жойды және Поуис иелігінің аумағы шамалы бөлігін ғана қалдырып, Монтгомеришир графтығының құрамына енгізілді. Дегенмен, иелік ірі жер иелігі ретінде сақталып қалды. Эдвард Грей, Поуис баронының үшінші ұрпағы (1551 жылы қайтыс болды). Оның заңсыз ұлы, Лондондық Эдвард Грей, 1587 жылы бұл иелікті (енді шекаралық иелік емес) өзінің туысы сэр Эдвард Гербертке сатты. Сэр Эдвард Герберт – Черлтон барониясының екі тармағының да туысы. Сэр Уильям Герберт 1629 жылы Поуис бароны атағын алды. Содан бері иелік Барон Повис, Повис маркизі және Повис графы титулдарымен иеленушілерге көшті.
The Laws in Wales Acts 1535–1542 abolished the feudal rights of the Lords of Powis and saw the territory of the Lordship of Powis almost entirely incorporated within the new county of Montgomeryshire. However, the lordship continued to exist as a great landed estate. Edward Grey, 3rd Baron Grey of Powis (died 1551). Edward Grey of London, his illegitimate son, sold the lordship (no longer a marcher lordship) to his kinsman Sir Edward Herbert in 1587. Sir Edward Herbert, a blood relative of both descendant branches of the Cherleton Barony. Sir William Herbert was created Baron Powis in 1629. The estate then descended to successive holders of the titles Baron Powis, Marquess of Powis, and Earl of Powis.