Кіріспе

Совет ақыны және жазушысы Агния Львовна Барто (; 17 ақпан 1901 [е.с. 4 ақпан 1901] – 1 сәуір 1981) – белорусь еврей тегінен шыққан орыс совет ақыны және балалар әдебиетінің жазушысы.

Өмірбаян

Агния Гитль Лейбовна Волова Мәскеуде белорус еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Лев Николаевич Волов ветеринар, ал анасы Мария (құрметті аты Блох) Литваның Ковно қаласынан шыққан. Агния балет мектебінде оқыған. Ол поэзияны ұнататын және жақын арада Анна Ахматова мен Владимир Маяковскийді үлгі етіп, өзінің өлеңдерін жаза бастады. Балет мектебін бітіру салтанатында ол өлеңдерін оқыды. Қонақтардың арасында білім министрі Анатолий Луначарский де болды, ол балерина болғаннан гөрі кәсіби ақын болу керектігін айтты. Аңыз бойынша, Бартоның сол кездегі барлық поэзиясы махаббат пен революция туралы болғанына қарамастан, Луначарский оның атақты балалар ақыны болатынын болжаған. Агния ағылшын туған саудагер Ричард Бартоның немересі, орнитолог және ақын Павел Бартоға үйленді. Оның балаларға арналған кейбір өлеңдері екі есіммен жарияланды: Агния Барто және Павел Барто. 1925 жылы ол өзінің алғашқы кітаптарын шығарды: «Қытай баласы Ван Ли» (Китайчонок Ван Ли) және «Мишка ұры» (Мишка Воришка). Содан кейін 1926 жылы «Первое мая» (Мамырдың біріншісі) және 1928 жылы «Братишки» (Бауырлар) кітаптары жарық көрді, олар Корней Чуковскийден жағымды пікір алды. 1936 жылы «Игрушки» (Ойыншықтар) атты кішкентай балаларға арналған поэзиялық миниатюралар жинағын шығарғаннан кейін, ол миллиондаған данада басылған ең танымал балалар авторларының біріне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол патриоттық, нацизмге қарсы өлеңдер жазды, көбінесе совет халқының басшысы Иосиф Сталинге тікелей арналған. Ол сонымен қатар «Комсомольская правда» газетінің Батыс майданындағы тілшісі болып жұмыс істеді. 1949 жылы «Балаларға арналған өлеңдер» кітабы үшін Сталин сыйлығымен марапатталды. 1960 жылдары Барто жетімдер үйінде жұмыс істеді, бұл оған 1947 жылы жазылған, алғаш рет 1966 жылы жарық көрген «Звенигород» поэмасын жазуға түрткі болды. Тоғыз жыл бойы Барто «Адамды тап» (Найти человека) радио бағдарламасын жүргізді, ол соғыс кезінде жоғалған туыстарын табуға адамдарға көмектесті. Ол осы туралы 1966 жылы кітап жазды. 1977 жылы ол әртүрлі елдердің балалары жазған өлеңдердің аудармаларынан тұратын «Балалар тілінен аудармалар» (Переводы с детского) еңбегін жариялады. 1981 жылы Мәскеуде қайтыс болды.

Сценарий авторы

Ол балалар фильмдерінің сценарийлерін жазған автор болды. "Тасталып қалған бала" (Подкидыш, 1940), "Слон и верёвочка" (Слон и верёвочка), 1945, "Алёша Птицын мінезін қалыптастырады" (Алёша Птицын вырабатывает характер), 1953, "10 000 ұл" (10 000 мальчиков), 1962, "Адамды ізде" (Найти человека), 1973.