Кіріспе

Канадалық саясаткер Хью Дэниел МакФадьен (31 мамыр 1967 жылы туған) – Канаданың Манитоба штатындағы заңгер және саясаткер. 2006 жылдан 2012 жылға дейін Манитобаның Прогрессивті консервативтік партиясының жетекшісі және Манитоба заң шығарушы жиналысындағы оппозиция жетекшісі болды. 2011 жылғы сайлауда партиясы жеңілгеннен кейін, жаңа жетекші тағайындалған соң ол жетекші лауазымнан кететінін хабарлады. МакФадьен 2012 жылдың 30 шілдесінде ресми түрде отставкаға кетті.

Заң шығарушы жиналыстың мүшесі

МакФаден 2005 жылғы мамыр айында қала әкімінің кеңесшісі лауазымынан кетіп, Виннипег Оңтүстік федералды консервативтік партиясынан кандидат болуға тырысты. Ол үміткерлердің бірі Род Брюногеге үміткерлерді іріктеу жиынында бар болғаны 12 дауыспен жеңіске жетті. Федералды сайлау кейінге жылжытылғанда, МакФаден провинциялық прогрессивті консервативтік партиясының лидері Стюарт Мюррейдің қалалық мәселелер жөніндегі консультанты болып жұмысқа орналасты. Прогрессивті консерваторлар осы кезеңде оппозициялық партия болды, себебі 2003 жылы Гари Доер басқаратын Жаңа демократиялық партияға екінші сайлауда жеңіліп қалды. Кейін 2005 жылы МакФаден Форт-Уайт округіндегі провинциялық сайлауға консервативтік партиядан кандидат болу үшін федералдық кандидаттығынан бас тартты. Оны Гари Филмон қолдады және ол тағы да Брюногеге қарсы жеңіске жетті. Форт-Уайт – прогрессивті консерваторлардың сенімді округі, сондықтан МакФаден желтоқсанда көп қиындықсыз сайланды. Стюарт Мюррей 2005 жылғы қарашада партияның жылдық съезінде тиісті қолдау алмағаннан кейін прогрессивті консервативтік партиясының лидері лауазымынан кеткенін мәлімдеді. МакФаден жақында ғана, тіпті заң шығарушы органға сайланбастан бұрын, оның орнын басатын мүмкін кандидат ретінде талқыланды. 2006 жылғы ақпанда ол партия басшылығына үміткерлігін ресми түрде бірінші болып жариялады. Оның үміткерлігіне он төрт депутат, оның ішінде Джек Раймер, Келвин Гоэрцен және Клифф Каллен, сондай-ақ бұрынғы министрлер Розмари Водрей, Дэвид Ньюман, Джим Дауни және Ширли Рендер қолдау көрсетті. Ол 2006 жылғы 29 сәуірде қарсыластары Рон Шулер мен Кен Уодделлді жеңді.

Прогрессивті консервативті партияның басшысы

МакФэдиеннің партия басшысы болған алғашқы айлары сәтті өтті. Прогрессивті консерваторлар 2006 жылдың маусым айында 1999 жылдан бері алғаш рет халық пікірі сауалнамаларында НДП-дан озып кетті. МакФаден инвесторларды «Крокус» инвестициялық қорының банкроттығынан қорғамағаны үшін Доер үкіметін қатаң сынады және бұл мәселе бойынша бұрынғы министр Дон Орчард басқаратын партиялық топ құрды. Ол сондай-ақ провинциялық сайлаудың белгілі бір күндерде өтуін жақтады және Доерді провинцияда «дәліз медицинасын» тоқтату туралы алдыңғы уәдесін орындамағаны үшін айыптады. 2006 жылдың соңында МакФаден партиясының бұрынғы ұстанымын өзгертіп, премьер болып сайланса Манитобада оқу ақысын тоқтата беруге уәде берді. Ол сонымен қатар «Крокус» қорына инвестиция салғандарға өтемақы төлеуге, энергия үнемдейтін автомобильдер сатып алатын манитобалықтарға қаржылық көмек беруге уәде берді, провинциялық салықты қалалармен бөлісу мүмкіндігін көтерді және балаларына түнде көшеде жүруге рұқсат берген ата-аналар балалары қылмыс жасаса жауапкершілікке тартылуы керек деді. 2006 жылдың қыркүйек айында сөйлеген сөзінде МакФаден Говард Паулидің бұрынғы Жаңа демократиялық партия үкіметінің коммунизмнің ықпалында болғанын айтты. Бұл мәлімдеме кеңінен сынға ұшырады, ал Паули оны «негізсіз және абсурдты» деп сипаттады. МакФаден бастапқыда айыптауды қайтарып алудан бас тартты және Паулидің үкіметінде коммунистік партияға мүшелік картасы бар адамдар болғанын мәлімдеді. (Бұл, әрине, 1980 жылдары Паулидің кабинетінде қызмет еткен коммунистік Еңбекшілердің прогрессивті партиясының бұрынғы мүшесі Роланд Пеннер туралы еді. Пеннер 1960 жылы, НДП үміткері ретінде сайлауға түруден бірнеше жыл бұрын ЛПП-дан кеткенін хабарлады.) 2007 жылдың наурызында МакФаден Манитоба Гидроны таза энергия саласындағы маңызды ойыншыға айналдыруға бағытталған он пункттен тұратын жоспар ұсынды. НДП бұл ұсынысты коммуналдық кәсіпорынды жасырын түрде жекешелендіру жоспары деп бағалады, бірақ МакФаден бұл айыптауды жоққа шығарды.

2007 жылғы сайлау

Доер үкіметі 2007 жылдың 22 мамырына жаңа сайлау жариялады. МакФадьеннің сайлау кампаниясы бес негізгі тақырыпқа бағытталды: денсаулық сақтауды жақсарту, қоршаған ортаны тазалау, құқық тәртібін нығайту, Виннипегтің беделін көтеру және жас манитобалықтарды провинцияда ұстап қалу. Ол сондай-ақ провинциялық сату салығын 7%-дан 6%-ға дейін төмендетуге, алты жыл ішінде жылжымайтын мүліктің салығының білім беру бөлігін жартысына дейін азайтуға және жалпы сомасы 172 миллион доллар болатын басқа да салық жеңілдіктерін енгізуге уәде берді. Қылмыстық әділет саласында МакФадьен 350 жаңа полицей және формасыз "қылмыспен күресушілерді" қаржыландыруға, судьяларды таңдауда полицияға тікелей қатысу мүмкіндігін беруге уәде берді. Сондай-ақ ол бұрын есірткі сату, қылмыстық жолмен алынған табысқа ие болу немесе қылмыстық ұйымға қатысу фактісі үшін сотталған адамдарға заңдық көмек көрсетілмейтінін мәлімдеді. Провинциялық Әділет министрі Дейв Чомиак осы уәдені «жарнамалық трюк» деп сипаттап, ол провинцияға қосымша шығын әкелетінін айтты, ал «Winnipeg Free Press» газеті оны «ерекше» деп бағалады. МакФадьен жас манитобалықтарды провинцияда қалдыру үшін «Jets» хоккей командасын Виннипегке қайтаруға уәде берді. Бұл уәде газет беттерінде көбінесе шындыққа жанаспайтындықтан сынға ұшырады. Сайлау кампаниясының соңғы күндері Прогрессивті консерваторларға қолдау айтарлықтай төмендеді, әсіресе әйел сайлаушылар арасында. Доердің Жаңа демократиялық партиясы үшінші рет қатарынан көпшілік дауысқа ие болып үкімет құрды, ал МакФадьеннің Прогрессивті консерваторлары он тоғыз орынмен, бұрынғы сайлаудан бір орын кеміп, оппозиция статусын сақтап қалды. Ол Форт-Уайт сайлау округінен қиындықсыз сайланды.

Сайлаудан кейінгі кезең

Сайлаудан кейін МакФаденге партия басшысы лауазымынан түсуге қысым көрсетіліп жатыр деген қауесет тарады. Ол бұл ұсынысты қабылдамады және прогрессивті консерваторлардың Манитобаның билеуші партиясы мәртебесін қайтару үшін маңызды өзгерістер жасауы қажет екенін айтты. 2008 жылдың басында ол өзінің партиясының Ұлыбритания Консервативтік партиясына жаңадан сайланған көшбасшы Дэвид Кэмерон енгізген өзгерістерге ұқсауы керек екенін мәлімдеді. 2007 жылдың қыркүйегінде МакФаден Оттаваға барлық партиялардың делегациясымен бірге қатысып, федералды үкіметтен автокөлік ұрлығы, жас қылмыскерлер және қылмыстық топтарға қатысты жазаларды күшейтуді сұрады. 2007 жылдың соңында ол Балалар және отбасылық қызметтер туралы заңға өзгерістер енгізуді ұсынды, баланың қауіпсіздігі балаға әлеуметтік қызметкерлердің қамқорлығын тағайындау мәселесін шешкенде басты назарда болуы керек деп атап өтті. Ол қолданыстағы заңның түсініксіз екенін және көптеген басқа факторларды қарастыруға мүмкіндік беретінін айтты. 2007 жылдың соңында МакФаден Дор үкіметін Виннипег көлінің шығыс жағында емес, батыс жағында гидроэлектрлік беру желісін салу туралы шешімі үшін сынады. Шығыс жақтан өту арзан болғанымен, ол жергілікті халықтар тарапынан қарсылыққа ұшырады және табиғи боралдық орманға қауіп төндіретінімен түсіндірілді. МакФаден батыс жақтан өтетін желіні Манитоба тарихындағы ең ірі саяси қателік деп сипаттап, кейбір халықтардың басшыларына дамуға вето құқығы берілгенін айтты. Манитоба Басшылар Ассамблеясының Бас директоры Рон Эванс, бұрынғы прогрессивті консерватор кандидаттарының бірі, МакФаденнің бұл пікірлері оның партиясы мен халық арасындағы жылдар бойы қалыптасқан қарым-қатынасқа нұқсан келтіруі мүмкін екенін мәлімдеді. МакФаден 2011 жылғы жалпы сайлауда прогрессивті консерваторлар партиясын жетектеді, бірақ партия ешқандай үлкен жетістікке жете алмады, нәтижесінде екінші рет қатарынан он тоғыз орынға ие болды. Ол жеңіліске ұшыраған сөзінде партия басшысы лауазымынан кетіп жатынын жариялады. Қазір МакФаден Калгаридегі (Альберта штаты) жарнамалық агенттікте жұмыс істейді.

Сайлау рекорды

Барлық сайлау ақпараты Manitoba Elections-тан алынған. Облыстық шығындар кандидаттардың шығындарына жатады.