Кіріспе

Оңтүстік Австралия компаниясы, сондай-ақ Оңтүстік Австралия компаниясы деп те аталады, 1835 жылғы 9 қазанда Лондонда құрылды. Бұл, 1834 жылғы Оңтүстік Австралия (негіздеме) заңы Оңтүстік Австралияның жаңа британдық провинциясын құрғаннан кейін, Оңтүстік Австралия отарлау комиссиясы заңның іске асырылуын қадағалау үшін құрылғаннан соң болды. Оңтүстік Австралия компаниясы коммерциялық кәсіпорын болды және ресми түрде Ұлыбритания үкіметімен немесе Отарлау комиссиясымен байланысты болмады, бірақ жаңа колонияға көші-қонды бастауға мүмкіндік беруде маңызды рөл атқарды. Компанияның алғашқы құрылтайшылар кеңесін Джордж Файф Ангас басқарды, ол Оңтүстік Австралияда жаңа елді мекенді дамыту және 1834 жылғы Оңтүстік Австралия заңының маңызды қаржылық міндеттемелерін орындау арқылы жаңа колония құру мақсатында бай британдық саудагерлерден құралды. Компания заң талаптарына сәйкес көші-қон басталуына рұқсат беру үшін қажетті деңгейде сатылмаған жерлерді сатып алды. Қоныстанудың алғашқы жылдарында компания көптеген инфрақұрылымдарды салған және балық аулау және кен өндірісі сияқты салалардың құрылуына үлес қосты. Ол жүз жылдан астам уақыт бойы Оңтүстік Австралия колониясының (кейін штаттың) іскерлік мәселелерінде маңызды рөл атқарды. Компания 1949 жылғы 17 наурызда Elders Trustee & Executor Company Ltd. тарапынан таратылды. Аделаидадағы көптеген көшелер компаниямен байланысы бар адамдардың құрметіне аталды.

Өмірбаян

Оңтүстік Австралия қауымдастығы (1833–1834) көп жылдар бойы Ұлыбритания үкіметін Оңтүстік Австралияда жаңа колония құруға көндіруге тырысты. Қауымдастық мүшелері түрлі саладан келген адамдарды қамтыды – қайырымдылықпен айналысушылардан бастап саудагерлерге дейін, олардың ішінде Эдвард Гиббон Уэйкфилд, Роберт Гугер, Роберт Торренс аға және Джордж Файф Ангас болды. Қауымдастық көптеген келіссөздер жүргізіп, көптеген жоспарларды ұсынды және қайта ұсынды, нәтижесінде Ұлыбритания Парламенті мақұлдау беріп, 1834 жылдың 15 тамызында Оңтүстік Австралия заңын қабылдады. Қауымдастықтың бастапқы жоспары колонияның белгілі бір деңгейде тәуелсіз болуы еді, бірақ үкімет олай ойламады; губернатор Ұлыбритания үкіметін білдіретін болып, жаңа колонияның басқаруын Лондон штаб-квартирасы бар Оңтүстік Австралия отарлау комиссиясымен бөлісетін еді, ал комиссия колонияда резидент комиссар, бас геодезист және басқа да лауазымды тұлғалар арқылы өкілдік ететін. Жаңа заң сонымен қатар, колонияда белгілі бір көлемдегі жер сатылғаннан кейін ғана адамдардың көшіп кетуіне рұқсат етілетінін талап етті.

Қор

Джордж Файф Ангас қауымдастықтан кеткеннен кейін, қалған сатылмаған жерді сатып алу үшін компания құруды ұсынды, және Колониялық комиссарлар оған келісті, егер бұл жаңа компания, Оңтүстік Австралия компаниясы, колонияда монополия орнатуға тырыспаса. Компанияның бастапқы мақсаты 1834 жылғы Оңтүстік Австралия заңында белгіленген міндеттемелерді орындауға болашақ отарлаушыларға көмектесу болды. Ұлыбритания «провинцияның» басқа колониялар сияқты қаржылық салмаққа айналуын қаламады және Заң арқылы бірқатар шарттар қойды. Осы шарттардың бірі – 35 000 фунт стерлинг сомасына жылжымайтын мүлікті (жерді) сату. Әр директор компания акцияларын кем дегенде 2500 фунт стерлингке сатып алуға міндетті болды. Компания жүзеге асырған ең ірі жер саудалары Ангас атынан жасалды.

Осы жерді сатып алу эмиграцияның басталуына мүмкіндік берді. Бұл таза коммерциялық жоба болды, бірақ оның арқасында ғана отарлау жоспары іске асты. 1836 жылдың қаңтар айында компания атынан Англиядан төрт кеме, Колониялық комиссияның жоспарланған экспедициясынан бұрын, теңізге шықты. Олар 1836 жылдың шілде айында Кенгуру аралындағы Кингскотте қоныс құрды, бірақ егіншілік мүмкін емес болып шыққаннан кейін, қоныс және компанияның қызметі материкке көшірілді. Компания жаңа колония үшін негізгі инфрақұрылымды қамтамасыз етті және жерді қоныс аударушыларға сатты немесе жалға берді.

Күні Кеме Көлемі Мақсаты Жолаушылар
27 шілде Йорк герцогы (190 тонна) S. A. Компаниясы 38 жолаушы
30 шілде Леди Мэри Пелхам (206 тонна) S. A. Компаниясы 29
16 тамыз Джон Пири (105 тонна) S. A. Компаниясы 28
21 тамыз Rapid (162 тонна) Комиссарлар 24
11 қыркүйек Cygnet (239 тонна) Комиссарлар 84
5 қазан Эмма (181 тонна) S. A. Компаниясы 22
2 қараша Africaine (316 тонна) Әртүрлі 76
20 қараша Там О'Шантер (360 тонна) О. Жильс 74
23 желтоқсан (850 тонна) Комиссарлар 171

Компаниямен байланысты басқалар

Аделаида қаласының орталық бөлігіндегі басты көшелердің көпшілігі компанияның негізгі директорларының құрметіне аталды. Елді мекендердің көшелеріне ат қою 1837 жылдың 23 мамырында аяқталды және 3 маусымда Көшелерді атау комитеті (Аделаида) арқылы ресми жарияланды. Қайырымдылық қоғамдары, көшелер, жазбалар (1789–1879) Комиссар Ангас көшесі (1801–1881) Негізгі директор Керри көшесі Диветт, Эдвард Трасти Диветт алаңы (1790–1875) Тұрақты комиссар (#1) Хертл алаңы Фасселл, Джон Трасти 1848 жылдың қаңтар айында Генри Уэймуттың қайтысынан кейін оның орнына келді. (1795–1869) Оңтүстік Австралияның губернаторы (1838–1841) Гаулер алаңы Гаулер (қала), Гаулер таулары және т.б. (1791–1862) Колониялық менеджер (1841–1860) (1798–1879) Оңтүстік Австралия шіркеу қоғамы Гренфелл көшесі (1812–1898) Оңтүстік Австралияның губернаторы (1841–1845) Негізгі директор Хиндли көшесі Комиссар Хатт көшесі Негізгі директор Кингскот, Кенгуру аралы (1786–1839) Бас геодезист Лайт алаңы (1785–1850) Колониялық менеджер (1837–1841) Мюллер, Артур Леопольд Альберт Колониялық менеджер (1930–1936) Негізгі директор Рундл көшесі (1808–1840) Колониялық менеджер (1836–1837) (1798–1858) Негізгі заңға айналған заң жобасын жасады Уэйкфилд көшесі (1796–1862) Колонизацияны алғаш ұсынғандардың бірі (1791–1848) Негізгі директор Уэймут көшесі