Жекәс барк – үш не одан да көп мачтасы бар кеме. Алдыңғы мачтасы тікбұрышты, екіншісі жартылай, үшіншісі толық көлденеңді. Теңізшілер «бригді қуатын шонер» деп те атаған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жакас барк – үш (немесе одан көп) мачталы желкенді кеме. Оның алдыңғы мачтасы тікбұрышты желкенмен, ал негізгі мачтасы жартылай тікбұрышты (топсель, топгалант және т.б.) және жартылай бағытталған (курс) желкенмен жабдықталған. Мизз мачтасы бағытталған желкенмен жабдықталған. Төрт мачталы жакас барк – алдыңғы екі мачтасында (алдыңғы және негізгі мачталарында) тікбұрышты желкендер, ал артқы екі мачтасында (мизз және шпакер немесе джиггер мачталарында) бағытталған желкендер болады. 19-шы ғасырдың теңізшілері мұндай кемені "бригті қуатын бағытталған шхуна" деп атаған. Жалпы алғанда, жакас барк – жартылай тікбұрышты және жартылай бағытталған желкенді кеме. Бұл атау, жартылай жылқы, жартылай есек болатын қашырға жасалған қате сілтеме болуы мүмкін. Бес мачталы жакас барк, бәлкім, ешқашан салынбаған, тікбұрышты алдыңғы және негізгі мачталармен, жартылай тікбұрышты және жартылай бағытталған мизз мачтасымен, сондай-ақ бағытталған джиггер және шпакер мачталарымен жабдықталған болар еді.
A jackass barque, sometimes spelled jackass bark, is a sailing ship with three (or more) masts, of which the foremast is square rigged and the main is partially square rigged (topsail, topgallant, etc.) and partially fore and aft rigged (course). The mizzen mast is fore and aft rigged. A four masted jackass barque is square rigged on the two foremost masts (fore and main masts) and fore and aft rigged on the two after masts (the mizzen and spanker or jiggermasts). Some 19th century sailors called such a ship "a fore and aft schooner chasing a brig". In general a jackass barque is a sailing ship which is half square rigged and half fore and aft rigged. The name appears to be an erroneous reference to a mule, which is half horse and half donkey. A five masted jackass barque, which has probably never been built, would be equipped with square rigged fore and main masts, with a partially square rigged and partially fore and aft rigged mizzen mast, and fore and aft rigged jigger and spanker masts.
Олимпиадалық
Төрт мачталы (ақ ағаш қабықтан жасалған) баркастың мәшһүр мысалы – «Олимпик» кемесі, ол 1402 БТТ сыйымдылығына ие «Down Easter» (түстік-шығыс портының кеме жасаушылықтарынан шыққан, әсіресе ағаштан жасалған шаршы желкенді кеме) болды. Әлемде жалғыз ғана осы кеме 1892 жылы Нью-Ингленд кеме жасау компаниясының кеме жасау орнында, Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласының капитаны В.Х. Бессе үшін құрылды. Оның алғашқы сапарын бірінші капитаны Стивен Борн Гиббс басқарды. Кеме «таза жуылған жүкті» және балластсыз Bath қаласынан Нью-Йорк қаласының South Street Seaport портына, содан кейін Cape Horn айналып, темір рельстер мен пластиналарды Portland, Oregon портына жеткізді. Ол болат, селитра және басқа да жүктерді тасымалдады. Капитан Гиббс – тәжірибелі шаршы желкенді кеме басқарушысы болды және жүктерді дұрыс орналастыруға ерекше көңіл бөлді, бортшыларды жүктің 2/3 бөлігін палубалар арасына орналастыруға бұйырды. Жаңа иесі Hackfield & Co. (Уильямс, Даймонд & Co. басқаруында) үшін «Олимпик» 1901 жылдан 1912 жылға дейін Гавайи, Калифорния және Австралия арасындағы қант саудасымен айналысты. Бастапқыда қос төбе және қос төртбұрышты желкендермен, ал бас мачтада қосымша бір аспан желкенімен жабдықталған кеме, 1901 жылы Гавайиден Сан-Францискоға бағытталған сапарында капитан Гиббс кемеден зейнеткерлікке шыққаннан кейін, қос төбе және бір төртбұрышты желкендермен қайта жабдықталды, бас аспан желкені алынып тасталды. Жаңа капитаны Т.Х. Эванс басқаруымен «Олимпик» Жаңа Зеландия, Австралия және АҚШ-тың батыс жағалауы арасында ағаш тасымалымен айналысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында кеме Томас Кроули & Co. компаниясына өтті. Сол кезде ол төрт мачталы баркентинаға айналдырылды, алдыңғы мачтасы шаршы желкенді, ал қалған үш мачтасы алдыңғы және артқы желкенді болды. Сауда-саттық төмендеген жылдары желкенді кеменің жүк тасымалдауға арналған кеңістігіне мұқтаждық болмады. Бірнеше жылдан кейін 30 жылдық кеме сүйреу кемесіне айналдырылды.
A well known example of a (white wood hulled) four masted jackass barque was the Olympic, a 1,402 GRT "Down Easter" (a square rigged sailing ship from the dockyards of the downeastern ports, preferably made of timber). Said to be the only one in the world, she was launched in 1892 at the shipyard of the New England Ship Building Company, Bath, ME, for Captain W. H. Besse of New Bedford, Massachusetts.1 Her maiden voyage under her first master, Captain Stephen Bourne Gibbs, led her from Bath to New York City, South Street Seaport, with "clean swept holds" and without any ballast, then with a cargo of iron rails and plates around Cape Horn to Portland, Oregon. She carried steel, nitrate, and other cargoes. Captain Gibbs was an experienced square rigged skipper, and took great care of best stowage of the cargo, having the stevedores put 2/3 of it in the 'tween decks. For her new owner, Hackfield & Co. of Honolulu, managed by Williams, Dimond & Co., the Olympic ran in the sugar trade between Hawaii, California, and Australia from 1901 to 1912. Originally rigged with royal sails over double top and topgallant sails on both square rigged masts and the main mast equipped with an additional single sky sail, she was re fitted with royal sails over double top but single topgallant sails on both square rigged masts and no main sky sail after being dismasted in 1901 during a voyage from Hawaii to San Francisco under Captain Gibbs, who retired from the sea in the same year. Under her new master Captain T. H. Evans she sailed between New Zealand, Australia and the US west coast in the timber trade. Towards the end of World War I she changed hands to Thomas Crowley & Co. In that time she was re rigged as a four masted barquentine with a square rigged foremast and three fore and aft rigged other masts. During the slump years cargo space of a sailing ship wasn't needed anymore. After being laid up for some years the 30 year old ship was converted into a towing barge.
Калифорния
"Калифорния" (California, 1890) – "Ақ жұлдыз" компаниясының соңғы және ең ірі төрт мачталы болаттан жасалған барк кемесі. Болатты пайдалану ағаштан жасалған кемелердің тиімді ең ұзын 200 футтық шегіне тағы 100 фут қосуға мүмкіндік берді. Төртінші мачта, "жиггер" деп аталатын, ұзартылған кеменің қозғалысын қамтамасыз етті. Төменгі және жоғарғы мачта бір бөліктен жасалған болат түтікшеден құралды. Желкенге арналған механизмдерде жақсартулар енгізілді.
A well known example of a steel four masted jackass barque was the California (1890), the last and largest of the White Star sailing ships. The use of steel enabled the addition of another hundred feet to the two hundred foot effective maximum length of a wooden vessel. A fourth mast, called the jigger, provided the driving power for the increased length. The lower and topmast were built in one steel tubular piece. Mechanical improvements were introduced to the rigging.
Ұлы көлдердегі
Гранд-Хейвен қаласындағы кемелерде "қоймаға үлкен ағаш үйінділерін тиеуге ыңғайлы болу үшін және кемеге жүк тиеу мен түсіруді жеңілдету үшін екі мачта бір-бірінен қашық орналастырылған. Бұл конструкция Grand Haven Rig немесе (Jack Ass Rig) деп аталды. Айтуынша, бұл кездейсоқ жағдайдың нәтижесі болған: үш мачталы шхунаның капитаны шірігендіктен басты мачтасын алып тастағанда, кеме өте жақсы жүзіп кеткенін байқаған. "Осы конструкциямен кем дегенде он екі кеме болған, олардың көпшілігі Мичиган көлінде болған." Осыған ұқсас конструкцияларды "жақсылық шхунасы" деп те атаған.
The City of Grand Haven had two masts "set far apart to accommodate high piles of lumber on the deck and to make it easier to load and unload the vessel. This rig was called the Grand Haven Rig or (Jack Ass Rig) " It was said to have been the result of a serendipity, when the master of a three masted schooner had its mainmast removed due to rot, and found how well the ship sailed. There "were at least a dozen craft with this rig many of them in Lake Michigan." Similar rigs might be called a "jackass schooner."