Кіріспе
1943 жылы түсірілген америкалық фильм. "Нацистердің шабуылы" – Франк Капраның "Не үшін күресеміз?" атты пропагандалық фильмдер сериясының екінші фильмі. 1943 жылы шыққан бұл фильм Германияны 1863 жылы Отто фон Бисмарк бастаған және нацистердің соңғы көрінісі болған агрессивті мүдделерге ұмтылған мемлекет ретінде көрсетеді.
The Nazis Strike is the second film of Frank Capra's Why We Fight propaganda film series. Released in 1943, it introduces Germany as a nation whose aggressive ambitions began in 1863 with Otto von Bismarck and the Nazis as its latest incarnation.
Бесінші бағанның қызметі
Фильмнің келесі назары батыс демократияларын фашистік ұйымдар арқылы – Бельгиялық Рексистер, Француздық От Кресті, Конрад Хенлайнның Судет неміс ұлттық социалистік партиясы, Британдық Фашистер Одағы және Германия-Америка Бунды арқылы әлсіретуге бағытталған. Осы уақытта Германияда нацистер зор қарулану процесін бастайды. Германия өзінің аумақтық кеңеюін Австрияны бірінші нысана етіп бастайды, бұл Гитлер үшін "толыққанды басып алу сынағы" болды. Одан кейін ол Хенлайн басқаратын Судет "марионеткаларын" Чехословакияны әлсірету үшін және соғыстан қашуға тырысатын Ұлыбритания мен Францияның көмегімен Судет аймағын аннексиялау үшін пайдаланады. Гитлердің осы аннексияларды өзін-өзі анықтау қағидасымен ақтауы, одақтас жаққа толық адал болған Адмирал Честер Нимиц, Генри Дж. Кайзер, Венделл Уилки және сенатор Роберт Вагнер сияқты көрнекті неміс-американдықтарға сілтеме жасау арқылы әжуаланады.
Польшаға шабуыл
Фильм көптеген қателіктермен суреттелген Польшаға шабуылмен аяқталады. Екі жақтың арасындағы үлкен айырмашылыққа баса назар аударылады. Германияның 5000 заманауи танкісі бар, Польшаның 600 ескірген үлгісіне қарсы, ал Люфтваффеде 6000 заманауи моноплан бар, Польшаның әуе күштері 1000-нан аз ұшаққа қарсы, олардың көпшілігі ескірген биплан. Сондай-ақ, анимация поляк армиясының бірліктері қалай қоршалып, жойылғандығын графикалық түрде көрсетеді. Фильмде Польшаның әуе күштерінің көпшілігі жерде жойылып, Польша армиясы атты әскерге қатты арқа сүйейтінін көрсетеді (Тухола орманы туралы аңыз қараңыз). Бұл фильмнің түсірушілері Польша науқанының егжей-тегжейін негізінен нацистік пропагандадан үйренгенін көрсетеді. Польша әскерлерінің Гел түбегіндегі табанды қарсыласы, поляк жеңілісінен кейін нацистердің кең таралған зұлымдықтары танымал. Жалпы алғанда, фильмде поляк армиясы тиімсіз, тіпті күлкілі және немістерге ешқандай зиян келтірмейді деген жалған әсер қалдырылған. Фильмде, сондай-ақ, басқыншы немістермен кеңінен ынтымақтастық жасалғаны айтылған, бірақ кімнен екенін нақтыламаған. Немістер Буг өзенінде тоқтауға мәжбүр болады, онда олар алға қарай келе жатқан Қызыл Армиямен кездеседі. Фильмде Германияның Кеңес одағымен келісімге қол қоюы туралы айтылады. Бұл келісімге Батыс Германияға қарсы одақтасу туралы кеңестердің өтініші қабылданбағаннан кейін қол қойылды және жалпы алғанда, "бұл ешқандай мағынасы жоқ" деп мәлімделеді. Фильм советтер батыс одақтастарымен одақтасып, немістерге қарсы соғысқан кезде түсірілгендіктен, фильм советтердің нацистердің шығысқа қарай алға жылжуына қарсы буферлік аймақ алу қажеттілігін ақтайды және советтердің Гитлерді тоқтату үшін Польшаға кіргенін білдіреді. Осылайша фильмде Кеңес Одағының үгіт-насихаттары қайталанады. Фильмде Польшаға советтердің басып кіруі мен оның польшалық шекара күштеріндегі шайқастары туралы немесе советтердің Польшамен жасалған бас тартпау туралы келісімін бұзғаны туралы ештеңе айтылмаған. Польшаға қарсы кеңестік қатыгездіктер де жоқ. Фильмде Гитлер батысқа қарай бұрылып, нацистік Германияға соғыс жариялаған Ұлыбритания мен Франциямен соғысуды аяқтауға, екі майдан соғысына тәуекел етуден гөрі, батыстық Еуропаға неміс шапқыншылығымен айналысатын бөлімнің үшінші бөлігіне әкеледі. Фильм 1941 жылы одақтас елдердің делегаттарына айтқан сөзінен Уинстон Черчилльдің: "Гитлер мен оның тұғыры Еуропа мен әлемге қандай қайғылы оқиғалар, қандай қорқынышты оқиғалар, қандай қылмыстар әкелді! Осы негізге Гитлер жеккөрушілікпен Еуропаның жаңа жүйесін құруға тырысады. Бірақ Гитлердің әрбір ізін, оның жұқтырған және шіріген саусақтарының әр бір дағын жер бетінен өшіріп, тазартып, қажет болса, жойып тастаудан басқа ештеңе жоқ. Жүректеріңді көтеріңдер, бәрі жақсы болады. Қайғы мен құрбандықтың тереңінен адамзат даңқы қайта туылады".
That suggests that its makers learned the details of the Polish campaign largely from Nazi propaganda in which both false claims were often made. The stubborn resistance of Polish forces in the Hel Peninsula is recognized, as are the widespread Nazi atrocities after the Polish defeat. Overall, the movie gives the false impression that Polish Army to be ineffective and even pathetic and to do no damage to the Germans. The film also alleged widespread collaboration with the invading Germans but does not specify from whom. The Germans are forced to stop at the Bug River, where they meet the advancing Red Army. The film misrepresents the German Soviet Pact by claiming that the pact was signed only after the West had turned down Soviet requests to ally against the Germans and that overall, "it didn't make any sense." Since the film was made while the Soviets were allied to the Western Allies against the Germans, the film justifies the occupation by the Soviet need to obtain a buffer zone against a further Nazi advance to the east and implies that the Soviets entered Poland to stop Hitler. In doing so, the film repeats Soviet propaganda. The film makes no mentions of the Soviet invasion of Poland and its battles at the Polish border forces or that the Soviets broke their own non aggression pact with Poland. Soviet atrocities against Poland are omitted as well. The film then notes that Hitler turns west to finish off Britain and France, which have declared war on Nazi Germany, rather than risk a two front war, which leads to the third part of the installment dealing with the German invasion of Western Europe. The film concludes with the quote by Winston Churchill from his speech to the Allied delegates in 1941:
"What tragedies, what horrors, what crimes has Hitler and all that Hitler stands for brought upon Europe and the world! it is upon this foundation that Hitler [ ] pretends to build out of hatred [ ] a new order for Europe. But nothing is more certain than that every trace of Hitler's footsteps, every stain of his infected, and corroding fingers will be expunged, purged, and if need be, BLASTED from the surface of the earth. Lift up your hearts, all will come right. Out of depths of sorrow and sacrifice will be born again the glory of mankind."
Сын
Польшалық-американдық тарихшы Миечислав Б. Бискупский оны "ұлттық рухта сөздердің, ақылға сыймас геосаяси теориялардың және тарихқа зиян келтірудің жиынтығы" деп бағалап, қатал сынады. Фильмнің тек қате ғана емес, соғыс туралы нақты фактілерді жалғандауға жасалған қасақана әрекет екенін айта келіп, оның поляктарды сәтсіздікке ұшыратқан, ал кеңестік Одақты кінәсіз құтқарушылар етіп көрсеткенін, бұл англо-американдық одақты кеңестік Одақпен байланыстыруды ақтау мақсатындағы идеологиялық қызмет екенін атап өтті.