Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Реконкистаның бір бөлігі қазіргі Испанияда.
Part of the Reconquista in present day Spain
Уклес шайқасы 1108 жылдың 29 мамырында Реконкиста кезеңінде Тагус өзенінен оңтүстікке қарай, Уклес маңында Кастилия мен Леонның христиан әскерлері мен Тамим ибн Юсуф басқаратын Альморавидтердің әскерлері арасында өтті. Бұл шайқас христиандар үшін ауыр жеңіліс болды. Леонның жоғары ақсүйектерінің көптеген өкілдері, оның ішінде жеті граф шайқаста қаза тапты немесе кейіннен басы кесілді, ал тақ мұрагері Санчо Альфонсез қашып кетуге тырысқанда ауыл тұрғындарының қолынан қаза тапты. Бұған қарамастан, Альморавидтер ашық далада жеткен табыстарын Толедоны басып алу арқылы пайдалана алмады.
The Battle of Uclés was fought on 29 May 1108 during the Reconquista period near Uclés just south of the river Tagus between the Christian forces of Castile and León under Alfonso VI and the forces of the Muslim Almoravids under Tamim ibn Yusuf. The battle was a disaster for the Christians and many of the high nobility of León, including seven counts, died in the fray or were beheaded afterwards, while the heir apparent, Sancho Alfónsez, was murdered by villagers while trying to flee. Despite this, the Almoravids could not capitalise on their success in the open field by taking Toledo.
Алдын ала әрекеттер
Тамим Гранада әскерін бастап, мамыр айының басында Хаен қаласына аттанды. Онда ол Кордоба әскерлерімен кездесті де, бірге Чинчиллаға қарай жол тартты. Чинчиллада оларға Мурсия және Валенсия әскерлері қосылды, оларды тиісінше әкімдері – Мухаммад ибн Айса мен Абдалла ибн Фатима басқарды. Олар Уклеске беттеді, ол ешқандай қарсылық көрсетпеді және 27 мамырда басып алынды. Алморавидтер содан кейін таралып, Тагус өзені аңғарындағы басқа христиан елді мекендерін тонады, ал тұрғындары қашқа жол тартты. Тем уақытта Уклес гарнизоны алказарға сиынып алды. "Компостела тарихында" айтылғандай, қарсы шабуылды бастаған Санчо болды. Бұл оның әкесі оған Толедо билігін бергендіктен мүмкін, ал ол Альморавидтердің шабуылы кезінде патшалықтың солтүстігінде болды. Санчо, әлдеқайда үлкен әскерімен сәуір айында оңтүстікке қарай жылжыған болуы керек, жазғы науқанға дайындық үшін. Оның әскеріне Леонның сегіз графы мен Кастилияның беделді тұлғалары (аңызға айналған "los ochos condes") кірді. Олардың ауыр атты әскерлері патшаның ауыр атты әскерінің жалпы күшінің бес бөлігін құрады. Санчоның жеке күзетшілерін есепке алғанда, христиан әскерінің саны шамамен 400 салт атты, сондай-ақ шамамен 400 салт аттылар мен оларға қызмет ететін жандардан тұрды, барлығы шамамен 1200 адамды құрады. Калатаназор, Алкала және Толедо қалаларының халқынан құралған, әкімдері бастаған, шамамен 750 адамдық контингент, көбінесе жаяу әскер, бірақ жеңіл атты әскер де болды, шайқасқа дейін негізгі күшке қосылды. Бернард Райлидің есебуынша, жүкті тасымалдаумен айналысқан 300-ге жуық адамды қоса алғанда, христиан әскерінің жалпы саны 2300-ге жетеді, ал араб деректері Уклестің алдына 3000 христиан басы үйілгенін, осы арқылы азаматтарды қорқытуға тырысқандарын айтады.
Tamim, leading the forces of Granada, set out for Jaén in early May. There he met the forces of Córdoba and they continued together to Chinchilla, where they were joined by the forces of Murcia and Valencia under Muhammad ibn Aysa and Abdallah ibn Fatima, their respective governors. They marched on Uclés, which offered no resistance and was captured on 27 May. The Almoravids then spread out, sacking other Christian settlements in the valley of the Tagus, while the inhabitants fled. The garrison of Uclés meanwhile took refuge in the alcázar. The Historia Compostelana says that it was the heir, Sancho, who initiated a counter attack. This is plausible in light of the fact he had already been granted the rule of Toledo by his father, who was in the north of the kingdom at the time of the Almoravid offensive. Sancho had probably moved south with a sizable army in April in preparation for a summer of campaigning. His army included eight Leonese counts and Castilian magnates (los ochos condes of legend), who, with their heavy cavalry retinues, probably counted for a fifth of the total heavy cavalry resources of the crown. Including Sanchos' personal guard, the number of Christian troops was probably about 400 knights and an equal number of squires and grooms: about 1,200 men total. A contingent of townsmen from Calatañazor, Alcalá, and Toledo, led by their alcaldes, numbering probably 750, mostly infantry but some light cavalry, joined the main force before the battle. Including 300 or so men involved in the baggage train, Bernard Reilly estimates a total number of 2,300 Christian troops, while the Arabic sources mention 3,000 Christian heads piled in front of Uclés to terrorise the citizens.
Жарыс қосылды
28 мамырда христиандар Уклеске жақындап, лагерь құрды. Тамим өз күштерін жинады, алдында Кордобалықтар Мұхаммед ибн Әби Ранкпен бірге, артында өз Гранадалықтары болды; Валенсиялықтар мен Мурсиялықтар қанаттарды құрады. Келесі күні христиан атты әскері шабуыл жасады. Бастапқыда Кордобалықтарға қарсы сәттілікке жеткенімен, шабуылдаған христиандар Гранадалықтармен шайқасқанда тез қоршалып, негізгі күш лагеріне қайтырды. Мурсиялықтар мен Валенсиялықтар жүкті шабуылдады. Жаяу әскері тарап кетті, ал атты әскер өз лагерінде қоршалып, қырғынға ұшырады. Санчо, аты өлтіріліп, жеті серігімен Белинхонға қарай қашып кетті, бірақ шайқасқа пайдаланып көтеріліс жасаған мұсылман халқы оны өлтірді. Тек Альвар Фанез ғана қашып құтылды, ол жоғарғы Тагусты қорғау үшін үлкен атты жасақты солтүстікке бастап кетті. Мұсылмандар Уклес гарнизонын алказардан шабуылға шығарып, жеңіске жетті. Алморавидтер Хуэте және Оканья қалаларын, сондай-ақ бірнеше шағын бекіністерді басып алып, жетістіктерін жалғастырды. Жеті графтың өлімі туралы мәліметтерді әртүрлі дереккөздерден жинау қажет. Crónica Najerense Нахера графы Гарсия Ордонес қаза болғанын жазды. Лукас де Туй оның өлімін, сондай-ақ оның мұрагері мен Мартин Лайнес қаза болғанын да растады. Көп болжам бойынша, Мартиннің ұлы Гомес Мартинес те қаза тапқан. Заманауи құжаттардан кенеттен жоғалып кетуіне байланысты Рейли Астурияның ең ірі магнаты Фернандо Диас, сондай-ақ Кастилиялық магнаттар Диего мен Лоп Санчес, мүмкін ағайынды болған, бірақ граф титулына ие емес, шайқаста қаза тапқан деген болжам айтады. Корольдің альфересі Гарсия Альварес қаза тапқан болуы мүмкін, бірақ ол граф емес еді және оның жазбадан жоғалуы оның орнына басқа біреудің тағайындалуынан болуы мүмкін.
The Christians arrived near Uclés and set up camp on 28 May. Tamim assembled his force with the Córdobans under Muhammad ibn Abi Ranq in front, his own Granadans behind them; the Valencians and Murcians made up the flanks. Battle was joined the next day with a Christian cavalry charge. Though initially successful against the Córdobans, the charging Christians were quickly surrounded while engaging the Granadans and the main force retreated to their camp. The Murcians and Valencians meanwhile attacked the baggage. The infantry was dispersed; the cavalry was caught in their own camp and slaughtered. Sancho, his horse killed and with a small force of seven of his own men, escaped and fled towards Belinchón, but was killed by his Muslim subjects, who took advantage of the battle to revolt. The only count to escape was Álvar Fáñez, who led a large body of horse north to organise the defence of the upper Tagus. In the aftermath the Muslims lured the garrison of the Uclés into sallying from the alcázar and defeated them. The Almoravids followed up their success by taking the castles of Huete and Ocaña, and a few small others. The identity of the seven dead counts must be patched together from various sources. Crónica Najerense records the death of García Ordóñez, the count of Nájera. Lucas de Tuy records his death also, as well as that of the heir and of Martín Laíñez. Probably Martín's son, Gómez Martínez, also perished. Based on their sudden disappearance from contemporary documents, Reilly suggests that Fernando Díaz, the greatest magnate of Asturias, and the Castilian magnates Diego and Lop Sánchez, probably brothers but not technically counts, were killed in the battle. García Álvarez, the king's alférez, may have perished, but he was never a count and his disappearance from the record may be due only to his replacement.