Кіріспе
Крессенбрунн шайқасы (Első morvamezei csata / kroissenbrunni csata) 1260 жылы шілдеде Төменгі Австриядағы Гроссенбрунн маңында Богемия патшалығы мен Венгрия патшалығы арасында Австрия және Штирия герцогтықтарын иелену үшін болды. Богемия әскерлерін король Оттокар II Премисль басқарды, ал венгрлерді оның туысы, Венгрия королі Бела IV басқарды. Оттокардың әскері богемиялық, моравиялық, неміс, поляк, каринтиялық, карниолдық және стириялық күштерден тұрды, ал Беланың зор әскері венгр, куман, орыс, поляк, болгар, валах, галициялық, славян, хорват, босниялық, серб, печенег және шеклер жасақтарынан құралған еді. Екі тарап Морава өзенінің екі жағында кездесіп, біраз уақыт бір-бірін қадағалап тұрды. Ешбір тарап өзеннен өтуге батыл болмағандықтан, Оттокар мажарларға қарсы жағалауға өтуге мүмкіндік беру үшін әскерін кері шегіну туралы келісім ұсынды. Олар шегінген кезде Беланың ұлы Степан шабуылға шығып, Морава өзенінен өтіп, Крессенбрунн ауылында қайтып келе жатқан богемиялық атты әскерін қуып жетеді. Бірақ Оттокар күштерін қайта жинап, ауыр жарақат алған Степанды кері тартуға қол жеткізді. Богемия әскері Беланың әскерін талқандады, олардың көптегені қашып бара жатқанда өзенге батып кетті. Бұл шайқас Орта ғасырлардағы Орталық Еуропадағы ең ірі шайқастардың бірі саналады, алайда ғалымдар мұндай көптеген жалдамалы әскерлерді қамтамасыз ету мүмкіндігіне күмән келтіреді. Оттокардың жеңісінен кейін король Бела Штирия герцогтығынан бас тарды және 1261 жылы оның немересі Славониялық Куньгунданы богемиялық корольге үйлендірді. Дегенмен, оның мұрагерлері Богемия патшалығына қарсы күресін жалғастырды.
Ottokar's troops consisted of Bohemian Moravian, German, Polish, Carinthian, Carniolan, and Styrian forces, while Bela's huge army gathered Hungarian, Cuman, Russian, Polish, Bulgarian, Wallachian, Galician, Slavonian, Croatian, Bosnian, Serbian, Pecheneg, and Szekler contingents. Both sides met on different sides of the Morava River, where they eyed each other for some time. As none of the belligerents dared to cross the river, Ottokar proposed an agreement, that his troops would withdraw to give the Hungarians the opportunity to go reach the other bank. As they pulled back, Béla's son Stephen started an attack, went over the Morava and reached the retiring Bohemian cavalry at the village of Kressenbrunn. However Ottokar called back his forces and managed to repulse Stephen who was seriously injured. The returning Bohemian forces routed Béla's troops, many of which on the run drowned in the river. The fight is considered one of the biggest battles in Central Europe in the Middle Ages, though scholars doubt the possibility of supplying such a vast number of mercenaries. After Ottokar's victory, King Béla renounced the Duchy of Styria and in 1261 even arranged the marriage of his granddaughter Kunigunda of Slavonia with the Bohemian king. However his successors continued to challenge the Bohemian kingdom.
Ескерткіш
Бұл шайқас 750 жылдығы тойланған 2010 жылы ашылған мемориалмен еске алынады. Мемориал Гройсенбрунн муниципалитетінің шығыс жағында, Морава өзеніне қарай созылатын жолдың бойында орналасқан. Мемориалдық тақтаның көркемдік шешімінің авторы – Владислав Плеканец.