Кіріспе

Grumman Gulfstream I (компания белгілемесі G 159) – қос турбовинтті бизнес-ұшақ. Ол 1958 жылдың 14 тамызында алғаш рет ұшты.

Жобалау және әзірлеу

Grumman Widgeon-ды атқарушы көлік ретінде жасау туралы бастапқы идеяны қабылдамағаннан кейін, компания Grumman TF 1 Trader-дің турбиналық нұсқасына негізделген атқарушы көлікті жасауды зерттеді. Компания жаңа ұшақтың міндетті түрде турбовинтті болуын анықтаған болатын, сондықтан Rolls Royce Dart қозғалтқышы таңдалды. Бұдан кейінгі зерттеулер Trader негізіндегі дизайнның сатылмайтынын, төменгі қанаты және кабинада тік тұруға болатын кеңістігі бар жаңа дизайн қажет екенін көрсетті. 1957 жылдың маусым айында G 159 дизайны аяқталды және Grumman өндіріс желісіндегі орындарды әрқайсысы 10 000 долларға сата бастады. Алғашқы клиенттер Grumman компаниясымен бірге егжей-тегжейлі жобалау және авиациялық жабдықтарды таңдау бойынша жұмыс істеді. G 159 ұшағы Gulfstream деп аталды және 1958 жылдың 14 тамызында N701G тіркелген алғашқы ұшақ Нью-Йорктің Бетпейдж қаласынан алғашқы рейсін бастады. 1959 жылдың 2 мамырында Федералды авиация басқармасы (FAA) ұшаққа типтік сертификат берді. Gulfstream I – жартылай монокок алюминий қорытпасынан жасалған фюзеляж құрылымы бар, төменгі қанатты консольді моноплан. Ұшақ екі Rolls Royce Dart турбовинтімен және Rotol төрт пернелі тұрақты жылдамдықты винттерімен жабдықталған. Gulfstream I-де екі негізгі тіректе және алдыңғы тіректе қосалқы дөңгелектері бар, кері тартылатын үш дөңгелекті қону шассисі бар. Кабина жоғары тығыздықта жиырма төрт жолаушыға дейін немесе атқарушы сыныпта тек сегіз жолаушыға арналған, бірақ көбінесе оннан он екіге дейін жолаушылар отыратын. Ұшақтың алдыңғы бөлігінде кіру және шығу үшін гидравликалық басқарылатын баспалдақ орнатылған. АҚШ әскеріндегі осы ұшақтың нұсқасы – C 4 Academe. TC 4 – қосымша құралдармен және навигациялық жүйемен жабдықталған нұсқа. АҚШ Әскери-теңіз күштері оны A 6 Intruder ұшағының бомбалаушы-навигаторын оқыту үшін пайдаланды. VC 4A нұсқасы 1980 жылдардың басына дейін АҚШ Жағалау күзетінің атқарушы көлігі ретінде пайдаланылды. Кейіннен 2001 жылға дейін ол логистикалық және ұзақ қашықтықтағы басқару және қадағалау ұшағы ретінде қолданылды. Gulfstream компаниясы аймақтық әуе компаниялары үшін 37 жолаушыға арналған G 159C ұзартылған нұсқасын жасады. 1980 жылдың қарашасынан бастап бес ұшақ жеткізілді. Air North (Plattsburgh NY қаласында орналасқан және кейін Brockway Air деп аталған) Brockway Glass компаниясы сатып алғанға дейін осы нұсқаны пайдаланған АҚШ-тағы бірнеше әуе компаниясының бірі болды. Gulfstream I C авиакомпаниясының тағы бір операторы Chaparral Airlines болды, ол American Airlines компаниясымен кодты бөлісу келісімі арқылы American Eagle ретінде жолаушылар тасымалын жүзеге асырды. Royale Airlines компаниясы да Continental Airlines компаниясының тапсырысы бойынша Continental Connection ретінде АҚШ-та жоспарлы жолаушылар рейстерінде G I ұшағын пайдаланды; алайда оның ұшақтары стандартты ұзындығы G 159 үлгілері болды, сондықтан ұзартылмаған. АҚШ-тағы тағы да бірнеше әуе компаниялары. Африка, Канада, Еуропа және Таяу Шығыстағы әуе тасымалдаушылары да стандартты Gulfstream I ұшақтарын жоспарлы жолаушылар рейстерінде пайдаланды, соның ішінде Ұлыбританиядағы Peregrine Air Services, British Airways үшін әуе рейстерін жүргізді.

Пайдалану тарихы

2006 жылдың тамызына қарай, барлығы 44 Grumman Gulfstream I ұшағы пайдалануда болды. Негізгі операторы – 13 ұшағы бар АҚШ-тағы Phoenix Air компаниясы. Тағы да 19 әуе компаниясы осы типтегі ұшақтарды пайдаланады. 1964 жылы Уолт Дисней сатып алған және 1992 жылдың 8 қазанында соңғы рет ұшқан G I ұшағы Диснейдің Голливуд студиясында қойылған болатын, қазір Палм-Спрингс әуе мұражайына көшірілуге дайын тұр. Ұшақ 8800 рейс және 20000 сағат ұшқан, оның ішінде Ричард Никсон, Рональд Рейган, Джимми Картер, Джули Эндрюс, Хью О’Брайен және Аннет Фуничелло сияқты көрнекті жолаушылар болған. 2006 жылдан 2013 жылға дейін Телерадио хабарларын тарату жөніндегі басқарма Кубаға жақын халықаралық әуе кеңістігінде Radio y Televisión Martí үшін Gulfstream I ұшағын әуедегі хабар тарату студиясы ретінде пайдаланған.

Операторлар

200 Gulfstream I ұшағының көп бөлігі корпоративтік клиенттерде пайдаланылды, ал қалған аз бөлігі өңірлік немесе қалааралық әуе компанияларымен, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен әскерилермен жұмыс істеді. NASA, АҚШ ғарыш агенттігі, Gulfstream I ұшағын жолаушыларды тасымалдау үшін пайдаланды және жеті G I ұшағын иеленді. 1970-ші жылдардың басы мен 1980-ші жылдардың ортасында Ford Motor Company Бразилиядағы басшылары үшін G 1 ұшағын қолданды. Walt Disney компаниясы 1963 жылдың желтоқсанынан 1967 жылдың 4 қазанына дейін Gulfstream S. N. 121 ұшағын N732G тіркеу нөмірімен пайдаланды, содан кейін ол N234MM тіркеу нөміріне өзгертілді.