Кіріспе

Америкалық радиожелілік таңғы бағдарлама (1933–1968)

Дон МакНиллдің Таңғы клубы – Чикаго, Иллинойс штатынан бастау алған NBC Blue Network/ABC радиосында (және қысқа мерзімге телеарнада) ұзақ жылдар бойы сүйікті болған таңғы ойын-сауық бағдарламасы. Дон МакНилл жүргізген бұл радио бағдарлама 1933 жылдың 23 маусымынан 1968 жылдың 27 желтоқсанына дейін эфирде болды. МакНиллдің 35½ жылдық жүргізушілік өмірі – желілік ойын-сауық бағдарламасын жүргізуші ретінде ең ұзақ қызмет еткен рекордты білдіреді. Бұл көрсеткіш Джонни Карсонның (The Tonight Show бағдарламасында 29½ жыл) және Боб Баркердің (The Price Is Right бағдарламасында 34⅔ жыл) көрсеткіштерінен асып түседі, алайда Карсон мен Баркердің жұмысы тек теледидарда болса, МакНиллдің жұмысы радио мен теледидарда бөліскен.

Тарих

1930 жылдардың басында Чикаго қаласында МакНиллге NBC Blue Network желісінде сағат 8-де шығатын, демеушісі жоқ таңертеңгі "The Pepper Pot" әртүрлі бағдарламасын басқару тапсырылды. МакНилл бұл сағатты "Таңғы асқа шақырудың төрт кезеңі" деп атаған төрт бөлікке бөліп, бағдарламаны "Таңғы ас клубы" деп қайта ұйымдастырды. МакНиллдің жаңартқан шоуы 1933 жылы эфирге шықты, ол музыканы бейресми әңгімелермен және көбінесе өзекті оқиғаларға негізделген әзілдермен үйлестірді, бастапқыда МакНилл өзі сценарий жазса, кейіннен импровизациялап сөйледі. Аталған бағдарламаның демеушісі 1941 жылдың 8 ақпанынан бастап Чикагодағы Swift and Company ет өңдеу компаниясы болды. МакНилл таңертеңгі әңгімелер мен әртүрлі бағдарламаларды радиодағы тиімді форматқа айналдырған алғашқы орындаушы ретінде танылады.

Формат және орындаушылар

Шоудың құрылымы көрермендердің қажеттіліктеріне сәйкес қатаң форматталған, олар оянып, таңғы ас ішіп, содан кейін жұмысқа немесе мектепке бара алатын болды. Әр он бес минут сайын "Таңғы асқа шақыру" болып өтетін, оның ішінде танымал "таңғы ас үстеліндегі марш" – көтеріңкі оркестр маршы бар еді. Комедиялық қойылымдардан өзге, вокалдық топтар мен солистер, аспаптық би музыкасымен қатар, тұрақты бөлімдерде шабыттандыратын өлеңдер, студиялық көрермендермен әңгімелер және үнсіз дұға ету сәттері де болды. Көрермендердің ондаған жыл бұрын шоумен болған естеліктері, мысалы, эфирде туғандары немесе Дон МакНиллдің баласы үшін шұлық тоқығандары туралы "естелік саяхаттар" жиі жасалатын. Көрермендер жұмбақтар мен әзілдер ұсынып, орындаса, қатысушылардың туған қалаларына құрмет көрсетілетін. Сондай-ақ, Чикагоға келген орта мектеп оқушылары мен клубтар мен кәсіби ұйымдардың мүшелерімен қысқа сұхбаттар жүргізілді. Бағдарламада көптеген музыканттар мен комедианттар өнер көрсетті, олардың ішінде Фрэн Эллисон ("Фанни тәте" рөлінде, кейіннен Кукла, Фрэн және Олли арқылы танымал болған), Капитан Стабби және Буканерлер, сондай-ақ Сэм Коулингтің комедиялық номерлері болды. Боб Хоуп, Эммет Келли, Илька Чейз, Уоррен Халл, Фибер МакГи мен Моллиден Джим және Мариан Джордан, Анита Керр әншілері, Джимми Стюарт, Люсиль Болл, Джерри Льюис және Чарли Эпплвайт қонақ ретінде шақырылды. Шоуда Дик Ноэль, Анита Брайант, Кэти Тейлор және өзінің кәсіби аты Анет Кинг болған Шарлотта Томпсон Рид (кейіннен бес мерзімге – 1962–1971 жылдары Иллинойс штатының конгрессмені болған) сияқты вокалисттер өнер көрсетті. 1953 жылы Айлин Паркер бағдарламаның тұрақты вокалисі болды.

Радио

"Таңғы ас клубы" бастапқыда NBC студиясынан, Мерчандиз Марттан тікелей эфирге шықты. 1948 жылы, Мерчандиз Марттан 4500 хабар таратудан кейін, бағдарлама жаңа ABC Civic студиясына көшірілді. Ол Чикагодағы басқа да орындардан да берілді: Террас Казино (Морисон қонақ үйінде), Колледж Инн Портерхаус (Шерман қонақ үйінде) және Чикагоның Магнифисент Майлы Уорвик Аллертон қонақ үйінің "Бұлт бөлмесі", сондай-ақ АҚШ-тың басқа аймақтарынан жасалған турлық хабарлар арқылы. Бағдарлама ABC радио желісінде (бұрынғы NBC Blue Network; ол 1945 жылы ABC деп аталды) жылдар бойы танымалдылығын сақтап тұрды және оның жанкүйерлерінің арасында Жоғарғы сот судьясы Уильям О. Дуглас та болды. 1968 жылы ABC радиосы төрт желіге бөлінгеннен кейін, "Таңғы ас клубы" жаңа American Entertainment желісіне көшірілді және эфирдегі соңғы айларында "The Don McNeill Show" деп аталды.

Теледидар

1950 жылдың 5 қыркүйегінен бастап, шоу 1950-51 жылдары ABC арнасында 60 минуттық форматта, сәрсенбі күні сағат 21:00-де (ET) көрсетілді. 1951 жылдың қыркүйегінен желтоқсан айына дейін шоу 30 минуттық форматта ABC арнасына оралды, сәрсенбі күні сағат 21:00-ден 21:30-ға дейін (ET). 1954 жылдың 22 ақпанынан 1955 жылдың 25 ақпанына дейін Дон МакНиллдің Таңғы Клубы ABC радиосы мен ABC телеарнасындағы әдеттегі таңғы эфирде бірдей уақытта көрсетілді. Дегенмен, ол теледидарға сәтті көше алмады. 1948 жылдың 12 мамырында бағдарлама Нью-Йорктегі DuMont телеарнасының WABD станциясында ABC радиошоуымен бірге, тәжірибе ретінде "бірдей эфирде" көрсетілді. Осы телехабардың кем дегенде екі кинескоп жазбасы сақталған, соның ішінде 1954 жылдың 17 ақпанындағы "сынақ кинескопы", тұрақты ABC бірдей эфирі басталар алдында бір апта бұрын түсірілген.

Кітап

Джон Дулиттлдің осы бағдарлама туралы кітабы, Дон МакНилл және оның таңғы ас клубы (Нотр-Дам университетінің баспасы, 2001), Сьюзан М. Колоуик кітапхана журналында мақала жариялады:
Мистер Киллор Гаррисонды ойлап табуға тіпті кіріспеген кезде, Дон МакНилл әзіл, музыка және тыңдаушылардың қатысуын біріктірген радио бағдарламасын бастады. 1933 жылдан 1968 жылға дейін Чикагодағы «Таңғы ас клубы» ABC радио желісінде (бастапқыда NBC Blue Network) әр күн сайын эфирге шықты. Миллиондаған американдықтар әндерді, әзілдерді, сұхбаттарды, «Таңғы ас үстелінің айналасындағы шеруді», «Тыныш дұға сәтін» және басқа да тұрақты рубрикаларды тыңдады. (МакНилл қоғамдық дұғаны ынталы түрде қолдағанмен, саясаттан қашық болды, алайда 1948 жылы «Күлкі партиясы» тізімі бойынша президенттікке кандидат болды.) Осы мұқият зерттелген және оқуға оңай баяндамада Дулиттл бізге «Таңғы ас клубының» қаншалықты танымал болғанын, әсіресе қарапайым үй шаруасындағы әйелдердің арасында, сондай-ақ Дж. Эдгар Гувер мен судья Уильям О. Дуглас сияқты адамдардың арасында еске салады. Көптеген шоу-бизнес жұлдыздары бағдарламаға қонақ шақырды, олардың ішінде Джимми Стюарт, Люсиль Болл және Джерри Льюис болды. Кітапқа бағдарламадан алынған үзінділер жазылған диск қосымша ретінде берілген.