Кіріспе

АҚШ-та радио бағдарламаларына негізделген танымал ойын-сауық дәуірі – Джош Риттердің альбомы. Радионың алтын ғасыры, сондай-ақ ескі уақыт радиосы (OTR) дәуірі деп белгілі, АҚШ-та радионың басым электронды үй ойын-сауық құралы болған кезеңі еді. Ол 1920 жылдардың басында коммерциялық радио хабарларын таратудың басталуымен күш алып, 1950 жылдарға дейін жалғасты. Осы жылдары теледидар біртіндеп сценарийлі бағдарламалар, түрлі және драмалық шоулар үшін радионың орнын басты. Радио – алғашқы хабар тарату құралы болды, және осы кезеңде адамдар үнемі сүйікті радио бағдарламаларын тыңдайтын, ал отбасылар кешке үй радиосының басына жиналатын. 1947 жылы C. E. Hooper жүргізген сауалнамаға сәйкес, 100 америкалықтың 82-сі радио тыңдаушысы болып шықты. Жаңа медиа үшін түрлі жаңа ойын-сауық форматтары мен жанрлары құрылды, олардың көпшілігі кейін теледидарға көшті: радиоспектакльдер, детективтік сериалдар, күндізгі драмалар, викториналар, таланттар шоулары, күндізгі және кешкі ойын-сауық бағдарламалары, комедиялық очерктер, спорт жарыстарын тікелей хабарлау, балалар шоулары, тамақ дайындау шоулары және тағы да басқалары. 1950 жылдары теледидар радиодан басым хабар тарату құралы ретінде озып кетті, ал коммерциялық радио бағдарламалары жаңалықтар, әңгімелер, спорт және музыканың тар форматтарына көшті. Діни хабар таратушылар, тыңдаушылар қолдауымен жұмыс істейтін қоғамдық радио және университеттердің радиостанциялары өздерінің ерекше форматтарын ұсынады.

Шығу тегі

Радионың алғашқы үш онжылдығында, 1887 жылдан 1920 жылға дейін, дыбыс беру технологиясы жетілмеген еді; радио толқындарының ақпарат тасымалдау мүмкіндігі телеграфпен бірдей болды; радио сигналы тек қосылуы немесе өшірілуі мүмкін еді. Радиобайланыс сымсыз телеграфия арқылы жүзеге асырылды; жіберуші жағында оператор қосқышты басып, радио таратушыдан Морзе кодын қолдана отырып, мәтіндік хабарламаларды білдіретін радио толқындарының сериясын шығаратын. Ал қабылдаушы жағында бұл сигналдар сылдырлаған дыбыс сияқты естілетін, сондықтан оларды мәтінге аудару үшін Морзе кодын білетін оператор қажет болатын. Радионың осы түрі тек коммерциялық, дипломатиялық және әскери мақсаттар үшін, сондай-ақ хобби ретінде адамдар арасында мәтіндік хабар алмасу үшін ғана қолданылды; радио хабарларын тарату болған жоқ. Радионың алтын ғасырына тән тікелей эфирдегі драма, комедия, музыка және жаңалықтар 1890 жылы Парижде коммерциялық түрде енгізілген және 1932 жылға дейін қолжетімді болған Театрофонның алдынан келген нұсқасы болды. Ол абоненттерге телефон желісі арқылы сахнадағы тікелей қойылымдарды тыңдауға және жаңалықтарды естуге мүмкіндік берді. Радионың дамуы осы тұжырымдамадан сымдар мен абоненттік төлемдерді жойды. 1900-1920 жылдар аралығында дыбысты радио арқылы таратудың алғашқы технологиясы – AM (амплитудалық модуляция) жасалды, ал AM хабарларын тарату 1920 жылдардың басында басталды. 1906 жылғы Рождество қарсаңында Реджинальд Фессенден алғашқы радио бағдарламасын тарады деп айтылады, ол скрипкада ойнаудан және Киелі кітаптан үзінділерден тұрды. Фессенденнің өнертапқыш және радионың алғашқы тәжірибешісі ретіндегі рөлі күмәнді емес болса да, бірнеше заманауи радио зерттеушілері Рождество қарсаңындағы хабарламаның шыққанына немесе оның бірнеше апта бұрын болғанына күмән келтіреді. Бұл оқиғаға алғаш рет 1928 жылы Гарвард университетінде өткен лекциясында Westinghouse компаниясының вице-президенті Х.П. Дэвис сіңірген. 1932 жылы Фессенден Вестингхаус компаниясының вице-президенті С.М. Кинтерге жазған хатында 1906 жылғы Рождество қарсаңындағы хабарлама туралы айтқан. Фессенденнің әйелі Хелен өзінің "Фессенден: ертеңгі күннің құрылысшысы" (1940) атты кітабында, Фессенденнің қайтыс болғаннан кейін сегіз жыл өткен соң, хабар таратуды баяндады. 1906 жылғы Фессенденнің хабарламасының шынымен болғаны туралы мәселе Донна Халпердің "Фессенден туралы шындықты іздеу" мақаласында және Джеймс О'Нилдің эсселерінде талқыланды. Фессенденді әлемдегі алғашқы радио хабар таратушы ретінде қолдайтын нақты аргументті 2006 жылы Канаданың Байланыс зерттеу орталығының зейнеткер радиоғалымы доктор Джон С. Белроуз өзінің "Фессенденнің 1906 жылғы Рождестволық кешке арналған хабарламасы" атты эссесінде ұсынды. 1912 жылы "Титаник" кемесінің апаттан кейін ғана радио бұқаралық коммуникация құралы ретінде кеңінен танылды, алғашқыда әуесқой ("хэм") радио операторларының жұмысынан шабыттанды. Бірінші дүниежүзілік соғыста радионың маңызы зор болды, өйткені ол әуе және теңіз операцияларында маңызды рөл атқарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс радио технологиясында үлкен дамуға әкелді, сымсыз телеграфтың Морзе кодын сымсыз телефонның дауыстық байланысымен алмастырды, вакуумдық түтік технологиясының жетістіктері мен қабылдағыш-таратушы құрылғының енгізілуі арқасында. Соғыстан кейін АҚШ-та көптеген радиостанциялар құрылды және олар кейінгі радио бағдарламаларының стандартын белгіледі. Бірінші радио жаңалықтар бағдарламасы 1920 жылдың 31 тамызында Детройттегі 8MK станциясында таратылды; The Detroit News газетіне тиесілі болған станция жергілікті сайлау қорытындыларын жариялады. 1920 жылы Питтсбургте АҚШ-тағы алғашқы коммерциялық радиостанция KDKA құрылды. 1922 жылы алғашқы тұрақты ойын-сауық бағдарламалары таратылды, ал 10 наурызда "Variety" журналының бірінші бетінде: "Радио елді шарпып жатыр: 1 000 000 жиынтық қолданылуда" деген тақырып жарияланды. Бұл кезеңнің жарқын оқиғасы – 1923 жылдың 1 қаңтарында Лос-Анджелестегі KHJ станциясынан алғашқы Rose Bowl трансляциясы болды.

Радионың дамуы

1920-жылдардың онжылдығында АҚШ-тағы радио хабарларын тарату қарқынды өзгерістерге ұшырады. Технологиялық прогресс, тиімді реттеу, тұтынушылардың жылдам қабылдауы және хабар тарату желілерінің құрылуы радионы жаңалықтан бұқаралық ақпарат құралының қуатты күшіне айналдырып, радионың алтын ғасырын қалыптастырды.

Тұтынушылардың қабылдауы

1920-жылдардың он жылдығында АҚШ-тағы үйлер радио сатып алуды жалғастырып, қарқынын арттырды. Америка радио корпорациясы (RCA) 1925 жылы АҚШ үйлерінің 19 пайызында радио бар екенін хабарлады. Триод және регенеративті тізбек 1920-жылдардың екінші жартысында вакуумдық лампалы радиоларды тұтынушыларға кеңінен қолжетімді етті. Бұл артықшылығы айқын болды: енді бір үйде бірнеше адам бір уақытта радио тыңдай алатын болды. 1930 жылы елдегі үй шаруашылықтарының 40 пайызы радиоға ие болды, ал қала маңындағы және ірі қалаларда бұл көрсеткіш одан да жоғары болды.

Мемлекеттік реттеу

Радио 1920 жылдардың ортасына қарай АҚШ тұтынушылары арасында кеңінен таралғанмен, хабар тарату саласын реттеу өзіндік қиындықтар тудырды. 1926 жылға дейін радио хабарларын тарату қуаты мен жиіліктерін пайдалануды АҚШ Сауда министрлігі реттеген, бірақ сотқа шағымдану арқылы бұл агенттіктің өкілеттіктері жойылды. Конгресс 1927 жылы «Радио туралы заңды» қабылдады, оның аясында Федералдық радио комиссиясы (FRC) құрылды. FRC-нің алғашқы маңызды қадамдарының бірі – AM толқынындағы стансаларды «Жергілікті», «Аймақтық» және «Таза арна» деп аталатын үш қуат деңгейіне бөліп, стансалардың жұмыс істеуін қайта ұйымдастыруды көздейтін 40-шы жалпы ережені қабылдау болды. Осы жоспарға сәйкес, 1928 жылғы 11 қарашада сағат 03:00-де (Шығыс уақыты бойынша) елдің көптеген стансалары жаңа тарату жиіліктеріне көшті.

Телерадио хабар тарату желілері

Радионың алтын ғасырын мүмкін ету үшін қажетті соңғы элемент тарату мәселесіне қатысты: бірнеше радиостанцияның бір уақытта бірдей мазмұнды тарату мүмкіндігі, және бұл мәселе радио желісі түсінігі арқылы шешілді. 1920-ші жылдардың басындағы радио бағдарламалары көбінесе демеушіліксіз болды; радиостанциялар радио қабылдағыштарды сатуға арналған қызмет еді. 1922 жылдың басында American Telephone & Telegraph Company (AT&T) өзіне қарасты станцияларда жарнамалық қолдаумен хабар таратуды бастағанын және телефон желілерін пайдаланып алғашқы радио желісін құру жоспарларын жариялады. 1926 жылдың шілдесінде AT&T хабар тарату саласынан кенеттен шығуға шешім қабылдады және барлық желілік операцияларын RCA басқаратын топқа сату туралы келісім жасады, ол осы активтерді Ұлттық телерадиокомпанияны (NBC) құру үшін пайдаланды. 1934 жылға қарай төрт радио желісі құрылды:
Ұлттық телерадиокомпанияның Қызыл желісі (NBC Red), 1926 жылдың 15 қарашасында іске қосылды. Бастапқыда 1926 жылдың соңында Ұлттық телерадиокомпания ретінде құрылған компания, антимонопольдік заңдарға сәйкес дереу NBC Red және NBC Blue болып бөлінуге мәжбүр болды. 1942 жылы NBC Blue сатылып, Blue Network деп қайта аталғанда, бұл желі өзін тағы да National Broadcasting Company Radio Network (NBC) деп атауға көшті. Ұлттық телерадиокомпанияның Көк желісі (NBC Blue); 1927 жылдың 10 қаңтарында NBC Red-тен бөлінді. NBC Blue 1942 жылы сатылып, Blue Network болып өзгерді, ал ол өз кезегінде 1945 жылдың 15 маусымында активтерін жаңа компанияға – Америка радио хабар тарату компаниясына (ABC) тапсырды. Бұл желі өзін Америка радио хабар тарату компаниясының (ABC) радио желісі деп таныстырды. Колумбия радио хабар тарату жүйесі (CBS), 1927 жылдың 18 қыркүйегінде іске қосылды. NBC желілерімен бәсекелесуге жасаған алғашқы әрекеттері сәтсіз болғаннан кейін, CBS Уильям С. Пейли компания президенті болып тағайындалғанда жаңа қарқынға ие болды. Mutual Broadcasting System (Mutual) 1934 жылдың 29 қыркүйегінде іске қосылды. Mutual бастапқыда кооператив ретінде жұмыс істеді, онда желіге негізгі станциялар ие болды, бұл басқа үш радио желісінен өзгеше еді.

Бағдарламалау

Телерадио хабарларын тарату желісі пайда болғанға дейін және одан кейін жаңа ойын-сауық түрлері қалыптастыру қажет болды. Осы кезеңде туған көптеген форматтар теледидар және цифрлық дәуірлерде де сақталды. Алтын ғасырдың басында желілік бағдарламалар көбінесе тікелей эфирде көрсетілді, себебі ұлттық желілер 1940 жылдардың соңына дейін жазылған бағдарламаларды таратуға тыйым салған еді, себебі сол кездегі жалғыз қолданылатын жазба құралы – грампластинкалардың дыбыс сапасы нашар болды. Осының салдарынан, желілік бағдарламалар екі рет орындалды, әр аймақ үшін бір реттен.

Тікелей эфирлік оқиғалар

Тікелей эфирдегі іс-шаралар музыкалық концерттер мен спорт жарыстарын тікелей эфирде беруді қамтыды.

Жаңалықтар

Жаңа медианың адамдарға ақпарат жеткізу қабілеті қазіргі радио жаңалықтарының форматын қалыптастырды: мақалалар, тікелей репортаждар, көшедегі сұхбаттар (мысалы, Vox Pop), пікірсайыстар, ауа райы болжамдары және ауыл шаруашылығы туралы хабарлар. Радионың жаңалықтар әлеміне енуі 1930 жылдардың ортасында радио және газет индустриясы арасындағы беделдік күреске әкеп соқты, нәтижесінде газеттер «Әлемдер соғысы» (толығымен ойдан шығарылған) радио постановкасынан туған жаппай гистерия туралы шындықтан ауытқушы, көлемді хабарлар таратты, ол жаңалықтар хабары ретінде ұсынылған болатын.

Музыкалық ерекшеліктері

Көп ұзамай бұл музыкалық бағдарлама ең танымал бағдарламалардың біріне айналды. Радионың алғашқы демеушілігі бағдарламаға атау құқығын сату түрінде болды, мысалы, A&P Gypsies, Champion Spark Plug Hour, The Clicquot Club Eskimos және King Biscuit Time бағдарламаларында көрініп тұрады; қазіргі замандағыдай, жарнамалар одан әлі сирек кездесіп, көбінесе мазасыздық тудыратын деп есептелді. 1930 және 1940 жылдары жетекші оркестрлер көбінесе биг-бендтің қашықтан тікелей эфирде орындауы арқылы естілді, ал NBC Monitor 1950 жылдарға дейін Нью-Йорктің джаз клубтарынан Американың ауылдық аймақтарына тікелей музыка трансляциясын жасауды жалғастырды. Гарриет Ли және Венделл Холл сияқты әншілер 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында ұлттық радиода кең танылды. Жергілікті радиостанцияларда Джесси Кроуфорд сияқты штатты органшылар танымал әндер орындады. Радиодағы классикалық музыка бағдарламаларының ішінде The Voice of Firestone және The Bell Telephone Hour болды. Texaco Метрополитен Операсының радио трансляциясын демеушілік етті; қазір Toll Brothers демеушілік ететін бұл трансляциялар бүкіл әлемде әлі де жалғасуда және радиода тікелей эфирде орындалатын классикалық музыканың сирек мысалдарының бірі болып табылады. Радионың алтын ғасырындағы ең танымал классикалық музыка бағдарламаларының бірінде атақты итальяндық дирижер Артуро Тосканини, осы мақсатта арнайы құрылған NBC симфониялық оркестрін басқарды. Сол кездегі классикалық музыканттар мен сыншылардың көпшілігі Тосканиниді заманауи ең ұлы маэстро деп есептеді. Джордж Гершвин сияқты танымал композиторлар мен әншілер де радиода жиі ойнатылды. (Гершвин, қонақ ретінде жиі қатысудан басқа, 1934 жылы жеке бағдарламасын да ұсынды.) Нью-Йорк филармониясы да апта сайын радиода концерттер өткізді. Ол кезде NPR сияқты арнайы классикалық музыка радиостанциясы болмағандықтан, классикалық музыка бағдарламалары NET және PBS құрылғанға дейінгі теледидар заманындағыдай, трансляция жасайтын желіні басқа, көбірек танымал бағдарламалармен бөлісуге мәжбүр болды. Халық музыкасы да үлкен сұранысқа ие болды. 1924 жылы Чикагоның WLS радиосында басталған National Barn Dance 1933 жылы NBC радиосы тарапынан қолдау тапты. 1925 жылы WSM Barn Dance Нэшвиллден эфирге шықты. 1927 жылы ол Grand Ole Opry деп аталды, ал NBC 1944 жылдан 1956 жылға дейін оның бөліктерін көрсетті. NBC сонымен қатар 1951 жылдан 1961 жылға дейін The Red Foley Show, ал ABC Radio 1953 жылдан 1961 жылға дейін Ozark Jubilee бағдарламаларын эфирге шығарды.

Комедиялық

Радио көптеген жылдар бойы водевиль мен Голливудтың ең үздік комедиялық актерлерін тартты: Бинг Кросби, Эбботт пен Костелло, Фред Аллен, Джек Бенни, Виктор Борж, Фанни Брайс, Билли Берк, Боб Бернс, Джуди Канова, Эдди Кантор, Джимми Дюранте, Бернс пен Аллен, Фил Харрис, Эдгар Берген, Боб Хоуп, Граучо Маркс, Жан Шепард, Ред Скелтон және Эд Уинн. Ситуациялық комедиялар да кең танымал болды, мысалы, «Амос 'н' Энди», «Easy Aces», «Этель және Альберт», «Фибер МакГи және Молли», «Голдбергтер», «Ұлы Гилдерслив», «Айви залдары» (онда экран жұлдызы Рональд Колман мен оның әйелі Бенита Хьюм ойнады), «Корлис Арчермен танысу», «Миллимен танысу» және «Біздің мисс Брукс». Радио комедиясы шағын қалалық юмордан – Лум мен Абнер, Герб Шрайнер мен Минни Перл, Мел Бланктің түрлі диалектідегі кейіпкерлерінен және Генри Морганның өткір сарказмына дейін әртүрлі болды. «Егер бұрын естіген болсаңыз, тоқтатыңыз» және «Осыдан да жақсы айта аласыз ба?» сияқты бағдарламаларда әңгіме айту өнеріне арналған апталық юморлық шаралар жиі ұйымдастырылды. «Білімсіз болудің пайдасы бар» викториналық шоулары пародияланды, ал Спайк Джонс, Стоупнагл мен Бадд, Стэн Фреберг және Боб пен Рэй сияқты сатириктер есте қаларлық пародиалық қойылымдар ұсынды. 1950 жылдардың ортасында NBC арнасы «The Goon Show» бағдарламасын көрсеткенде британдық комедия Америкаға күшті әсер етті. Кейбір шоулар сахналық қойылымдар негізінде жасалды: Клиффорд Голдсмиттің «Нандай өмір» пьесасы NBC-нің танымал, ұзақ жылдар бойы көрсетілген «Олдрич отбасы» (1939–1953) сериалына негіз болды, онда «Генри! Генри Олдрич!» деген сөздер жиі естіліп, Генри «Келдім, анам!» деп жауап қайыратын. Мосс Харт пен Джордж С. Кауфманның Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «You Can't Take It with You» (1936) Бродвей хиті Mutual арнасында (1944) апталық комедиялық шоуға, ал кейін NBC арнасында (1951) Уолтер Бреннанмен бірге көрсетілді. Басқа шоулар комикстер негізінде жасалды, мысалы, «Блонди», «Дик Трейси», «Газолин аллеясы», «Гамптар», «Лил Абнер», «Кішкентай жетім Энни», «Теңізші Попай», «Қызыл Райдер», «Рег'лар Феллерс», «Терри және Пираттар» және «Тилли Тейлер». Боб Монтананың комикстер мен комикс кітаптарындағы қызылшақ жасөспірім Арчи Эндрюс радиода 1943 жылдан 1953 жылға дейін естілді. «The Timid Soul» (1941–1942) комедиясы карикатурашы Х. Т. Вебстердің әйгілі Каспар Милкветост кейіпкеріне негізделген, ал Роберт Л. Риплидің «Сендерге сенемін бе, жоқ па!» шоуы 1930 және 1940 жылдары бірнеше радио форматтарына бейімделді. Керісінше, кейбір радио-шоулар қосқы комикстерді тудырды, мысалы, Мари Уилсонның басты рөлде ойнаған «My Friend Irma».

Сериалдар

Жанр зерттеушілері күндізгі драмалық сериал деп есептейтін алғашқы бағдарлама – 1930 жылғы 20 қазанда WGN арнасында тұңғыш рет көрсетілген «Painted Dreams». Осы бағдарламалардың көптеген жазбалары бүгінге дейін сақталған. 1940 жылдары Шерлок Холмс пен доктор Уотсон рөлдерінде танымал болған Базил Ратбоун мен Найджел Брюс радиода «Шерлок Холмстың жаңа оқиғалары» бағдарламасында өз кейіпкерлерін қайта жандандырды. Бұл бағдарламада Артур Конан Дойлдің әңгімелері негізінде жазылған жаңа әңгімелер мен тікелей бейімделген эпизодтар орын алды. Радиода Ратбоун мен Брюс ойнаған эпизодтардың ешқайсысы Холмс пен Уотсон рөлдерінде түсірілмегендіктен, радио – Холмс әңгімелеріндегі Ратбоун мен Брюстің өнерін тамашалаудың жалғыз мүмкіндігі болды, мысалы, «Жабық жолақтың» (The Speckled Band) әңгімесі. Радиода Ратбоун мен Брюссіз Шерлок Холмс әңгімелерінің көптеген драмалық қойылымдары да болды. Мансабының соңында белгілі актер Джон Бэрримор «Ағымдағы Шекспир» радио бағдарламасында ойнады, ол Шекспир пьесаларының бір сағаттық бейімделулерін ұсынды. Бэрримор көптеген пьесаларда, мысалы, «Он екінші түнде» (ол Малволио мен сэр Тоби Белч рөлдерін ойнады) және «Макбетте» сахнада да, кинода да ойнаған емес. Lux Radio Theatre және The Screen Guild Theater Голливуд фильмдерінің бейімделулерін тікелей эфирде, көбінесе түпнұсқа фильмдердегі актерлердің қатысуымен ұсынды. «Кербұға», «Қашқындар», «Жұмбақ саяхатшы» және «Ішкі қасиеттер жұмбағы» танымал триллер-антологиялар болды. Радио үшін түпнұсқа материал жазған көрнекті жазушылардың қатарында Норман Корвин, Карлтон Э. Морс, Дэвид Гудис, Арчибальд МакЛиш, Артур Миллер, Арч Оболер, Уиллис Купер, Род Серлинг, Джей Беннет және Ирвин Шоу болды.

Ойын шоуы

Ойын-шоулар радиодан бастау алды. Алғашқылардың бірі 1938 жылғы «Мағлұмат, өтінемін» болса, ал 1939 жылы доктор IQ үлкен жетістікке жетті. 1946 жылы тұңғыш рет көрсетілген «Winner Take All» ойынында алғаш рет құлыптау құрылғылары қолданылып, қайта оралған чемпиондар көрсетілді. Қазіргі замандағы БАҚ-та сыйлық беру шоуы деп аталатын ойын-шоудың бір түрі, көбінесе студиялық көрермендерге, телефон арқылы таңдалып алынған адамдарға немесе екеуіне де демеушілік тауарлар беруді қамтиды. Бұл шоудың ерте мысалы 1939 жылғы «Pot o' Gold» болды, бірақ осы типтегі ең танымал шоу 1948 жылы ABC арнасында көрсетілген «Stop the Music» болды. Сыйлықты жеңіп алу үшін көбінесе сол сәтте эфирде көрсетіліп жатқан шоу туралы білу қажет болды, бұл сыйлық беру шоуын «көрермендерді сатып алу» түрі деп сынға алып келді. Сыйлық беру шоулары 1948 және 1949 жылдары өте танымал болды. Олар көбінесе мәдениетсіз деп есептелді, тіпті FCC 1949 жылдың тамызында оларды тыйым салуға (заңсыз лотерея ретінде) сәтсіз тырысты.

Телерадио хабарларын тарату әдістері

RCA 44 BX микрофонында екі жұмыс істейтін және екі жұмыс істемейтін жағы болды. Осылайша актерлер бір-біріне қарай алатын және олардың реакцияларын көрсете алатын. Актер бөлмеден шығып кеткендей әсерін беру үшін микрофонның жұмыс істемейтін жағына басын бұру арқылы ғана орындай алатын. Сценарийлер бума тілгішпен біріктірілген. Актерлер мен актрисалар пайдаланғаннан кейін аяқталған парақтарды кілемге тастай ма, жоқ па, деген мәселе даулы болып келген.

Радио станциялары

1940 жылдардың соңында радиожелілердің хабарларын жазуға жалпы тыйым салынғанмен, көптеген бағдарламалар спонсордың қарауы үшін және желілердің мұрағаттық мақсаттарымен радиодискіде "негізгі жазбалар" ретінде тіркелді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары жоғары сапалы магниттік сым мен таспаның дамуымен желілер жазылған бағдарламаларды эфирге шығаруға көбірек мүмкіндік алды және бағдарламаларды алдын ала жазу кеңінен таралды. Жергілікті станциялар әрқашан жазбаларды пайдалануға құқылы болған, ал кейде пресс-дискілерде таратылатын алдын ала жазылған синдикаттық бағдарламаларды кеңінен қолданды (жеке жазылғандарға қарағанда). Жазу кескіш токар және ацетат дискілер арқылы жасалды. Бағдарламалар әдетте 33 айналымда 16 дюймдік дискілерге жазылды, бұл 1930 жылдардың басынан 1950 жылдарға дейін осындай "электрлік транскрипциялар" үшін қолданылатын стандартты формат. Кейде жол ішкі жағынан басталып, сыртқа қарай кесілді. Бұл бағдарлама 15 минуттан асса, бір дискінің екі жағы да қажет болғандықтан тиімді болды. Бірінші жағын сырттан ішке, екінші жағын іштен сыртқа қарай жазу арқылы дискіні ауыстырғанда дыбыс сапасы бірдей болып, үздіксіз ойнатуға мүмкіндік берді. Ішкі жағынан бастаудың тағы бір артықшылығы – дискі бетінен кесілген материалдың қалдықтары кескіш қаламның жолынан тыс болуы керек болғандықтан, олар дискінің ортасына қарай табиғи түрде лақтырылып, жолдан шығарылатын. Сырттан бастау дискісін кескен кезде, оны дискінің ортасына қарай сүргілеп, жолдан шығару үшін щетка қолданылуы мүмкін. Жақсы жабдықталған токарлар су сорғышының вакуумын қолданып, оны кескен кезде жинап, суға толтырылған бөтелкеге құйып қоятын. Бұл ыңғайлылықтан басқа, қауіпсіздік мақсатына да қызмет етті, өйткені целлюлоза нитратының қалдықтары өте тұтанғыш және олардың жиналуы тұтанған жағдайда күшті жануға әкелуі мүмкін. Радио хабарларын жазу көбінесе радиожелінің студиясында немесе желіге тиесілі немесе серіктес станцияның жабдықталуында жасалды, онда төрт немесе одан да көп токарлар болуы мүмкін. Кішкентай жергілікті станцияларда көбінесе токар болмаған. 15 минуттан асатын бағдарламаны дискіні ауыстыру кезінде бөліктерін жоғалтпай жазу үшін екі токар және оларды басқаруға және жазу барысында бақылауға білікті техник қажет болды. Дегенмен, кейбір сақталған жазбалар жергілікті станциялармен жасалған. Электрлік транскрипцияның көптеген даналары қажет болған кезде, мысалы, синдикаттық бағдарламаны тарату үшін, олар қарапайым жазбаларды жасау үшін қолданылатын әдіспен жасалды. Негізгі жазба кесіліп, содан кейін электропластикалық штамп жасалып, одан винилден (немесе 1935 жылға дейін басылған транскрипциялық дискілер үшін шеллактан) пластинкалар жасалды.

Қарулы Күштердің радио қызметі

Қарулы Күштер Радио Қызметі (AFRS) АҚШ Соғыс Департаментінің әскерлердің моральдық жағдайын жақсартуға жасаған тытынуларынан туындады. Бұл тытыну 1940 жылы әскерилерге білім беру және ақпараттық бағдарламаларды қысқа толқын арқылы таратудан басталды. 1941 жылы Соғыс Департаменті кететін әскерлерге радиоприемниктер, 78 айналымдық пластинкалар және радиобағдарламалардың электрлік транскрипция дискілерінен тұратын «Бадди жиынтықтарын» (B жиынтықтарын) беруді бастады. Бірақ, АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, Соғыс Департаменті ұсыныстардың сапасы мен мөлшерін арттыру қажеттігіне келді. Бұл өздерінің бірінші әр түрлі бағдарламаларын таратудан басталды. «Командалық өнер» (Command Performance) 1942 жылдың 1 наурызында алғаш рет көрсетілді. 1942 жылдың 26 мамырында Қарулы Күштер Радио Қызметі ресми түрде құрылды. Бастапқыда оның бағдарламаларына жарнамалары алынып тасталған ұлттық радиобағдарламалары кірді. Бірақ, көп ұзамай «Пошта қағазы» (Mail Call), «Әскерлік күнделік» (G.I. Journal), «Мереке» (Jubilee) және «GI Jive» сияқты авторлық бағдарламаларды жасауды бастады. 1945 жылы өнімділігінің ең жоғары шағында, қызмет аптасына шамамен 20 сағат авторлық бағдарлама өндірді. 1943 жылдан 1949 жылға дейін AFRS Американың мәдени дипломатиялық бастамаларын және президент Франклин Рузвельттің «Жақсы көрші саясатын» қолдау мақсатында Америкааралық істер жөніндегі координатор кеңсесі мен Колумбия радио хабар тарату жүйесінің бірлескен күш-жігерімен жасалған бағдарламаларды таратып келді. Көпке танымал бағдарламалардың бірі – «Viva America» болды, ол Солтүстік және Оңтүстік Американың көрнекті музыкалық орындаушыларын американдық әскерлердің көңілін көтеру үшін ұсынды. Тұрақты орындаушылардың қатарында: Альфредо Антонини, Хуан Арвизу, Нестор Места Чайрес, Кейт Смит және Джон Серри ағасы болды.

Соғыстан кейін AFRS Еуропадағы әскерлерге бағдарлама беруді жалғастырды. 1950-жылдары және 1960-жылдардың басында Армияның жалғыз симфониялық оркестр тобы – жетінші армия симфониялық оркестрінің өнерлерін көрсетті. Сондай-ақ, ол АҚШ қатысқан болашақ соғыстар үшін бағдарламалық қолдау көрсетті. Бүгінде ол American Forces Network (AFN) құрамында сақталған. Алтын ғасырда AFRS эфирге шығарған барлық бағдарламалар электрлік транскрипция дискілері түрінде жазылды, олардың винилді көшірмелері әскерлерге тарату үшін шетелдегі станцияларға жіберілді. АҚШ-тағы адамдар AFRS бағдарламаларын сирек естиді, бірақ AFRS-тің Алтын ғасыр желілік бағдарламаларының жазбалары кейде 1950-жылдары басталған отандық станцияларда таратылды. Кейбір жағдайларда AFRS дискісі – бағдарламаның сақталған жалғыз жазбасы болып табылады.

Құрама Штаттардағы үй радиосының жазбалары

1930 және 1940 жылдары радио хабарларын үйде жазу кең таралған. 1930 жылға дейін сондай мысалдар тіркелген. Осы жылдары үйде дискілерге жазбалар жасалды, олардың көпшілігі он екі дюймдік 78 айналымдық пластинканың әр жағына шамамен төрт минуттық радио бағдарламасын сақтауға мүмкіндік берді. Үйде жасалған жазбалардың көп бөлігі он дюймдік немесе одан да кішкентай дискілерде болды. Кейбір үй дискілік жазғыштарда электрлік транскрипциялар үшін қолданылатын 33 айналымдық жылдамдық опциясы ұсынылды, бұл дыбыс сапасы төмен болғанымен, екі есе ұзақ жазуға мүмкіндік берді. Радио хабарларын жазу үшін кейде кеңседегі диктант құрылғылары пайдаланылды, бірақ олардың дыбыс сапасы нашар болды және нәтижесінде алынған жазбаларды ойнату үшін ұқсас құрылғылар қажет болды. Бұл кезеңде жазғыштардың жоғары бағасы және жазба құралдарының шектеулеріне байланысты радио хабарларын үйде жазу жиі кездеспеді және көбінесе қысқа үзінділермен шектелді. 1947 жылы тұтынуға арналған магниттік сымдық жазғыштардың қолжетімділігімен үйде жазу құралдарының жетіспеушілігі біршама азайтылды. Бұл құрылғылар бір кішкентай сым катушкасына бір сағаттық хабарды жазуға қабілетті болды, ал егер радионың жоғары сапалы аудио шығысы тікелей жазылса, микрофонды динамикке ұстаудың орнына, жазылған дыбыс сапасы өте жақсы болды. Дегенмен, сымның құны жоғары болды және магниттік таспа сияқты, жаңа жазбалар жасау үшін қайта-қайта пайдалануға болатындықтан, осы ортада сақталған толық хабарлардың саны аз болды. Шындығында, 1950 жылдардың басына дейін толық радио бағдарламаларын үйде жазу сирек кездесті, осы кезде үйде пайдалануға арналған, бағасы төмен катушкалы таспа жазғыштар нарыққа енгізілді.

Электрлік транскрипция дискілері

1950 жылдардың басына дейін радио желілері мен жергілікті станциялар тікелей эфирді сақтағысы келгенде, оларды «электрлік транскрипциялар» (ЭТ) деп аталатын арнайы фонограф жазбалары арқылы жасады. Бұл жазбалар дыбыс модуляцияланған ойықты бос дискіге кесіп жасалған. Алғашқыда, 1930 жылдардың басында, бос дискілердің мөлшері мен құрамы әртүрлі болды, бірақ көбінесе олар жай ғана алюминийден жасалды және ойық кесілгеннің орнына тегістелді. Әдетте, мұндай ерте жазбаларды желі немесе радиостанция емес, телехабар таратушы немесе орындаушылардың бірімен келісімшарт жасасқан жеке жазу қызметі жасады. Алюминий дискілердің диаметрі әдетте 10 немесе 12 дюйм болатын және олар 78 айналымдық жылдамдықпен жазылған, яғни тіпті 15 минуттық бағдарламаны жазу үшін бірнеше дискінің екі жағы қажет болды. 1936 жылға қарай, 16 дюймдік алюминий негізіндегі дискілер целлюлоза нитраты лакпен қапталды, олар әдетте ацетаттар деп аталады және 33 айналымдық жылдамдықпен жазылды. Бұл дискілер радио желілері мен жеке радиостанциялар үшін хабар таратуды жазудың стандартты құралы ретінде қабылданып, жазба жасау әдетке айналды. Кейбір дискілер сол кезде үйде пайдалануға арналған жазбалардағыдай «көлденең» (бүйірден-бүйірге) модуляциядан гөрі «жота мен сай» тік модуляцияланған ойықтарды пайдаланып жазылды. Бұл үлкен, баяу жылдамдықтағы дискілер әр жағында он бес минутқа дейін жазуға мүмкіндік берді, сондықтан бір сағаттық бағдарламаны жазу үшін тек екі дискі жеткілікті болды. Лак шелак пен винилге қарағанда жұмсақ және тез тозығыш болды, сондықтан ауыр инелермен және темір инелермен бірнеше рет ойнағаннан кейін тозу естіле бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде алюминий соғысқа қажетті материалға айналды және оның жетіспеушілігі туды. Бұл лакты жабу үшін басқа материал іздеуге себеп болды. Шыны, әрине, оның нашарлығына қарамастан, бұрынғы жылдары кейде қолданылған, себебі ол мастеринг және басқа да маңызды қолданбалар үшін өте тегіс және біркелкі тірек бетін қамтамасыз ете алатын. Соғыс жылдарында шыны негізіндегі жазбалар кеңінен қолданысқа енді.

Магниттік сымдарды жазу

1940 жылдардың аяғында сымдық жазғыштар радио бағдарламаларын жазудың қолжетімді құралына айналды. Минут сайын есептегенде, радио хабарды дискіге қарағанда сымға жазу арзанға түсті. Екі 16 дюймдік дискінің төрт жағына жазылатын бір сағаттық бағдарламаны үш дюймнен кіші диаметрлі және жарты дюйм қалыңдығындағы бір сымға толығымен жазуға болады. Сапалы сымдық жазбаның дыбыстық нақтылығы ацетат дискілерімен шамалас болды, ал сым дискіге қарағанда дерлік бұзылмайтын, бірақ оны тез арада басқаруға және оңай өңдеуге болатын магниттік таспамен алмастырылды.

Шертілген таспамен жазу

Бинг Кросби радио үшін магниттік таспаны жазудың алғашқы маңызды қолдаушысы болды және ол 1947 жылы демонстрациялық бағдарлама өткізгеннен кейін, оны желілік радиода алғаш рет пайдаланды. Таспаның бұрынғы жазу тәсілдерінен бірнеше артықшылықтары болды. Жеткілікті жоғары жылдамдықпен жұмыс істегенде, ол электрлік транскрипциялық дискілер мен магниттік сымнан да жақсы сапа бере алатын. Дискілерді тек жаңа дискіге бөліктерін көшіру арқылы өңдеуге болады, ал көшіру аудио сапасын нашарлататын. Сымды бөліп, ұштарын түйіп біріктіруге болады, бірақ сыммен жұмыс істеу қиын, ал жалғанған жерлер анық көрінетін. Таспаны пышақпен кесіп, ұштарын жабысқақ таспамен аккуратты түрде біріктіру арқылы өңдеуге болады. 1949 жылдың басына қарай, дискілерде сақталған тікелей эфирдегі өнернамалардан магниттік таспаға жазылған өнернамаларға көшу желілік радио бағдарламалары үшін толыққанды аяқталды. Дегенмен, жеке станцияларға алдын ала жазылған бағдарламаларды физикалық тарату үшін 16 дюймдік 33 айналымдық винил пластинкалар, таспаларға қарағанда бірдей көшірмелерді шығаруға арзан болғандықтан, 1950 жылдар бойы стандарт болып қала берді.

Жазулардың қол жетімділігі

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі тікелей эфирдегі радио хабарларының көп бөлігі жоғалып кетті. Көптегені тіркелмеген, ал 1930 жылдардың басына дейінгі жазбалар өте сирек. Сол кезден бастап, ұзақ жылдар бойы эфирде болған бірнеше радиодрамалардың мұрағаттары толық немесе дерлік толық сақталған. Жазудың күні неғұрлым ертерек болса, сақталу мүмкіндігі де соғұрлым төмен. Дегенмен, осы кезеңдегі көптеген таралымдық бағдарламалар сақталған, себебі олардың көшірмелері кеңінен таралды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы тікелей эфирдегі хабарлардың жазбалары Қарулы Күштер Радио Сервисі (AFRS) тарапынан шығарылған винилдік дискілер түрінде сақталды және салыстырмалы түрде көптеп табылды. Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі жылдардағы таралымдық бағдарламалардың көбі сақталған. Бұл кезеңдегі желілік бағдарламалардың сақталуы тұрақсыз: желілер бұрынғы тікелей эфирдегі шоуларын магниттік таспаға алдын ала жазып, кейін эфирге таратуды бастады, бірақ көшірмелерді физикалық түрде таратпады. Ал қымбат таспаларды, электрлік транскрипция ("ET") дискілерінен айырмашылығы, "жоюға" болып, қайта пайдалануға болатын (әсіресе, теледидар және музыкалық радио сияқты жаңа үрдістер пайда болған кезде, мұндай жазбалардың қайта ойнату немесе қайта сату құны жоқ деп есептелді). Сондықтан, осы дәурдегі кейбір желілік радио сериалдары толық немесе дерлік толық сақталған, әсіресе ең танымал және ұзақ өмір сүргендері. Аз танымал немесе қысқа өмір сүрген сериалдарда (мысалы, сериялар) тек бірнеше эпизод сақталған болуы мүмкін. Жеке тұлғалардың жеке пайдалануы үшін жасаған немесе олардың тапсырысы бойынша жасалған толық шоулардың аудиожазбалары, "эфирден тексерулер" кейде мұндай олқылықтарды толтыруға көмектеседі. 1930 жылдардың бірінші жартысындағы тікелей эфирлік хабарлардың жеке жазбаларының мазмұны ерекше қызығушылық тудырады, себебі сол кезеңнен тірі материал аз сақталған. Өкінішке орай, жеке жазбалардың дыбыс сапасы көбінесе өте нашар, бірақ кейбір жағдайларда бұл дұрыс емес ойнату инесін қолданудан туындайды, бұл кейбір ерекше дискілерге зиян келтіруі мүмкін. Коллекционерлер арасында айналымдағы Алтын ғасыр бағдарламаларының көпшілігі – аналогты таспаларда, CD-де немесе MP3 форматында – аналогты 16 дюймдік транскрипция дискісінен шыққан, бірақ кейбіреулері AM жазбаларынан алынған. Бірақ көптеген жағдайларда таратылатын жазбалардың сапасы төмендеген, себебі жоғалмайтын цифрлық жазу отандық нарыққа тек жиырмасыншы ғасырдың соңында келді. Коллекционерлер аналогты магниттік таспаларда жазбалар жасады және бөлісті, бұл қолдануға ыңғайлы, салыстырмалы түрде арзан құрал, алдымен рулондарда, содан кейін кассеталарда. "Бөлісу" әдетте дубликат таспа жасауды білдіреді. Олар екі диктофонды біріне қосып, бірінде ойнап, екіншісінде жаздыратын. Аналогты жазбалар мінсіз болмайды, ал аналогты жазбаны көшіру кемелсіздіктерді арттырады. Ең көне жазбаларда бұл тіпті бір машинаның динамигінен шығып, екіншісінің микрофоны арқылы кіргенін білдіруі мүмкін. Тынықсыз дыбыс, дыбыс сапасының кенеттен өзгеруі, тұрақсыз биіктігі және басқа да жиі естілетін ақаулар көбінесе тізімді көшіруден туындаған ақаулар. Сонымен қатар, магниттік жазбалар, егер олар мұрағатта сақталмаса, Жердің магниттік өрісімен біртіндеп зақымдалады. Егер бастапқы дискілер зақымдалмай аман қалған және жаңадан қол жетімді болса, олардың дыбыс сапасы көбінесе айқын және бұрмаланбаған, кейде таңқаларлықтай жақсы болып табылады, бірақ барлық фонограф жазбалары сияқты олар тозуға және сызаттарға, сызықтарға және шаңға ұшырауға бейім. 1940 жылдардың көптеген шоулары тек AFRS редакцияланған нұсқаларында сақталған, бірақ кейбіреулері түпнұсқа және AFRS формаларында бар. 2020 жылдың мәліметтері бойынша, Интернет-архивтегі "Ескі уақыт радиосы" жинағында 5121 жазба бар. Жинақтаушылардың белсенді тобы бағдарламалардың үлкен жинақтарын CD немесе жүктеу арқылы цифрлық түрде қол жетімді етеді. RadioEchoes.com сайты 98,949 эпизодты ұсынады, бірақ олардың барлығы да ескі радио емес.

Авторлық құқық мәртебесі

Сол дәуірдегі фильмдер, теледидар және баспа материалдарынан өзгеше, радионың алтын ғасырындағы жазбалардың көпшілігінің авторлық құқығының мәртебесі белгісіз. Бұл себебі, 1972 жылға дейін АҚШ дыбыс жазбаларының авторлық құқығын жеке штаттарға жүктеген, ал олардың көпшілігі федералды үкімет басқа медиа үшін ұсынғаннан гөрі кеңірек жалпы құқықтық қорғауды ұсынды (кейбіреулері мәңгілік авторлық құқық берді, ол кейіннен жойылды; 2018 жылдың қыркүйегіндегі Музыканы жаңғырту заңына сәйкес, 95 жылдан асқан кез келген дыбыс жазуы штат заңнамасына қарамастан, қоғамдық доменге өтеді). Бірден-бір ерекшелік – AFRS-тің түпнұсқа туындылары, олар АҚШ үкіметінің жұмысы саналады, сондықтан федералды авторлық құқыққа ие емес және ешбір штаттің құзыретінен тыс; бұл бағдарламалар толығымен қоғамдық доменде (бірақ AFRS арқылы таратылған, бірақ коммерциялық желілер жасаған бағдарламаларға қатысты емес). Іс жүзінде, көне радио жазбаларының көпшілігі «жетім туындылар» ретінде қарастырылады: бағдарламаға әлі де жарамды авторлық құқық болуы мүмкін, бірақ ол көбінесе қолданылмайды. Жеке дыбыс жазуының авторлық құқығы, негізгі материалдың (мысалы, жарияланған сценарий, музыка немесе бейімделу жағдайында бастапқы фильм немесе теледидар материалы) федералды авторлық құқығынан өзгеше, және көп жағдайда бастапқы жазбаның қайда және қашан жасалғанын немесе жазба сол штатта авторлық құқыққа алынған-алынбағанын анықтау мүмкін емес. АҚШ Авторлық құқық кеңсесі «1972 жылға дейінгі дыбыс жазбаларын қорғауды реттейтін түрлі штаттарда әртүрлі заңдық режимдер бар, ал қорғау ауқымы мен оған қатысты ерекшеліктер мен шектеулер белгісіз» деп мәлімдейді. Жағдайды одан әрі усложниткені, сот практикасындағы кейбір мысалдар радио хабарларын (және олардың нақты көшірмелерін), өйткені олар эфир арқылы жұртшылыққа тегін таратылған, өздеріне авторлық құқық тиесілігі жоқ екенін көрсетеді. Интернет-архив және қоғамдық домендегі және ашық дереккөзді аудио жазбаларды тарататын басқа ұйымдар көне радио бағдарламаларының кең мұрағаттарын сақтайды.

Америка Құрама Штаттары

Кейбір ескі радио бағдарламалары 1950 жылдары, тіпті олардың теледидарға ұқсас бағдарламалары көпшілікке танымал болғаннан кейін де, эфирде сақталып қалды. Ескі радионың толықтай жойылуына себеп болған факторлардың бірі – танымал музыканың эволюциясы (оның ішінде рок-н-роллдың дамуы), нәтижесінде 40 үздік радио форматы пайда болды. 40 үздік бағдарламаны жергілікті станциядағы шағын студияда аз қызметкерлермен шығаруға болады. Бұл толық қызмет көрсететін желілік радионы ығыстырды және 1962 жылға қарай радиодраманың алтын ғасырының аяқталуын жылдамдатты. (Радио хабар тарату құралы ретінде сақталды, ішінара транзисторлық радионың таралуы және көлік құралдарына орнатылуы арқасында, бұл оны теледидардан гөрі ыңғайлырақ етті). 40 үздік немесе тыныш әдемі музыка немесе MOR форматтарын қабылдамаған толық қызмет көрсететін станциялар 1960 жылдардың ортасында жаңалықтар радиосын дамытты. Ескі радио сияқты сценарийлі радио комедиясы мен драма АҚШ радиосында шектеулі өкілдікке ие. АҚШ-та бірнеше радиотеатрлық сериалдар әлі де шығарылуда, көбінесе жексенбі кештері эфирге шығады. Оларға Imagination Theater және The Twilight Zone телесериалының радио адаптациясы сияқты түпнұсқа сериалдар, сондай-ақ танымал күнделікті сериал When Radio Was және USA Radio Network's Golden Age of Radio Theatre сияқты қайта жинақталған жинақтар, және Мюррей Хорвиц жүргізетін WAMU-дағы The Big Broadcast сияқты апталық бағдарламалар кіреді. Бұл бағдарламалар көбінесе кешкі және/немесе демалыс күндері шағын AM станцияларында көрсетіледі. Карл Амаридің ұлттық синдикатталған радио шоуы Hollywood 360 әр аптада 5 сағаттық хабар тарату кезінде 5 ескі радио эпизодын ұсынады. Амаридің шоуы 100-ден астам радиостанцияларда жағалаудан жағалауға және 168 елде Американдық әскерлер радиосында естіледі. Жергілікті қайталау жинақтары, негізінен, қоғамдық радиостанцияларда естіледі. Sirius XM Radio радионың классикалық бағдарламаларын қайта таратуға арналған толық уақытты Radio Classics арнасын ұстап тұрады. 1974 жылдан бастап Гаррисон Киллор өзінің екі сағаттық "A Prairie Home Companion" бағдарламасы арқылы осы радио дәуірінің өндірісі, дыбысы және тыңдаушы тәжірибесінің тірі мұражайын ұсынды. Ол бүкіл елдегі театрларда тірі көрсетіледі, сол дәуірдің бірдей дыбыс эффекттері мен әдістерін қолданады. Бағдарламаға осы дәуірдің белгілі бір жанрларының жақын нұсқалары (пародия түрінде) кіретін сегменттер кірді, соның ішінде вестерндер ("Dusty and Lefty, The Lives of the Cowboys"), детективтік процедуралар ("Guy Noir, Private Eye") және тіпті ойдан шығарылған жарнамалар арқылы жарнамалау. Киллор сонымен қатар роман жазды, WLT: A Radio Romance осы дәуірдің радиостанциясына негізделген, оның ішінде шындыққа деген сенімділігі үшін жеке баяндалған нұсқасы бар. Киллор зейнетке шыққаннан кейін, оны алмастырған жүргізуші Крис Тил шоуды қайта құруды (синдикатор Киллормен байланысын үзгеннен кейін Live from Here деп аталды) және форматтың ескі радио элементтерінің көп бөлігін жоюды таңдады; шоу қаржылық және логистикалық проблемаларға байланысты 2020 жылы тоқтатылды. Америкадағы ескі шоулар мен жаңа аудио өнімдері әдеттегі AM және FM радиодан гөрі, жазбалардан немесе спутниктік және веб-трансляциялар арқылы кеңінен қол жетімді. Ұлттық аудио театр фестивалі – аудио өнерді, әсіресе аудио драманы сақтап қалатын ұлттық ұйым және жыл сайынғы конференция. Оның алдыңғысы, Midwest Radio Theatre Workshop, алғаш рет Fibber McGee және Molly атақты Джим Джордан және Норман Корвин ұйымға кеңес берді. Осы дәуірді атап өтетін ең ұзақ уақыт бойы жұмыс істейтін радио бағдарламаларының бірі – "Радионың алтын күндері", ол 20 жылдан астам уақыт бойы Қарулы Күштер радио қызметінде және жалпы 50 жылдан астам уақыт бойы Фрэнк Брейси жүргізді, ол Red Ryder бағдарламасында бала актер ретінде "Кішкентай бобрды" ойнады. Радионың алғашқы кезеңдерінен қалған аздаған бағдарламалардың бірі – "Қылмыстан босатылу!" атты христиандық бағдарламасы. Апта сайынғы жарты сағаттық шоу Чикагодағы Pacific Garden Mission компаниясы шығарған, 1950 жылдан бері үздіксіз көрсетіліп келеді. Шоулар 1950-ші жылдардағы техникаларды (оның ішінде үйде жасалған дыбыс эффекттері) пайдалана отырып жасалады және АҚШ-та және бүкіл әлемде мыңдаған радиостанциялар арқылы таратылады. Бүгінгі таңда өткен заманның радиошылдары классикалық шоулардың репродукциясын, сондай-ақ музыка, естеліктер мен тарихи панельдерді ұсынатын конгрестерге қатысады. Бұл оқиғалардың ең үлкені – Ньюаркта (Нью-Джерси штаты) өткен "Ескі заманның достары" радио конгресі, ол 2011 жылдың қазан айында 36 жылдық тарихынан кейін соңғы конгресін өткізді. Басқаларына REPS (Жауапкершіліктер) Сиэтлда (маусым), SPERDVAC Калифорнияда, Цинциннати OTR & Nostalgia Convention (сәуір) және Mid Atlantic Nostalgia Convention (қыркүйек) кіреді. "Ескі заманның достары" радио конгресінің ветерандары, соның ішінде The Gotham Radio Players төрағасы Стивен М. Льюис, Comic Book Buyer's Guide баспагері Мэгги Томпсон, аудио драма труппасы Quicksilver Audio Theater-дің Крейг Вичман және ұзақ жылдар бойы FOTR жарнамашысы Шон Догерти "Celebrating Audio Theater – Old & New" атты жаңа іс-шараны ұйымдастырды, ол 2012 жылдың 12-13 қазанында өтеді. Алтын ғасырдың радио драмалары кейде осындай іс-шараларда тірі сахналық қойылымдар ретінде қайта жандандырылады. Мұндай топтардың бірі, режиссер Дэниел Смит басқарады, 2000 жылдан бері Fairfield University's Regina A. Quick Center for the Arts-та ескі радио драмаларын қайта жандандырып келеді. Радионың ескі дәуірінің аяқталуының 40 жылдығы (Yours Truly, Johnny Dollar және Suspense бағдарламаларының 1962 жылдың 30 қыркүйегінде соңғы эфирде болды) NPR-дің All Things Considered бағдарламасында пікір білдіру арқылы таңдалды. Ескі дәуірден қалған бірнеше радио бағдарламалары әлі де өндірісте, олардың барлығы жаңалықтар, музыка немесе діни хабар тарату жанрларында: Grand Ole Opry (1925), Music and the Spoken Word (1929), The Lutheran Hour (1930), CBS World News Roundup (1938), King Biscuit Time (1941) және Renfro Valley Gatherin' (1943). Олардың барлығы Opry-ден басқасы 30 минут немесе одан аз ұзақтылығын сақтайды. Wheeling Jamboree өзінің тарихына бәсекелес станциядағы бағдарламаны қосады, оның тамыры 1933 жылға дейін жетеді. Вестерн жаңарту/комедиялық акті Riders in the Sky 1980 және 1990 жылдары Riders Radio Theater радио сериалдық бағдарламасын жасады және Grand Ole Opry, Midnite Jamboree және WoodSongs Old Time Radio Hour сияқты қолданыстағы радио бағдарламаларында эскиздік комедияны ұсынуды жалғастыруда.

Басқа жерлер

Радиоспектакльдер Австралия, Хорватия, Эстония, Франция, Германия, Ирландия, Жапония, Жаңа Зеландия, Норвегия, Румыния және Швеция сияқты елдерде де тұрақты түрде эфирге шығарылады. Ұлыбританияда мұндай сценарийлі радиодрама BBC Radio 3 және (көбінесе) BBC Radio 4 радиостанцияларында жалғасуда, ол елдегі екінші ең танымал радиостанция, сондай-ақ BBC Radio 4 Extra қайталау арнасында, ол он жетінші ең танымал станция болып табылады.