Кіріспе

Батыс Бенгалияның солтүстігіндегі ұлттық саябақ, Үндістан.

Горумара ұлттық паркі (Pron: ˌgɔ:rʊˈmɑ:rə; Gorumara Jatio Uddan) – Үндістанның Батыс Бенгалияның солтүстігінде орналасқан ұлттық саябақ. Гималайдың етегіндегі Дуарс аймағында жатқан бұл саябақ орташа көлемдегі шалғынды далалар мен орманды алқаптарды қамтиды. Горумара ұлттық паркі 1992 жылы құрылған. Саябақ ең алдымен үнді мүйізбұрыштарының көптігімен танымал. Қоршаған орта және орман министрлігі 2009 жылы осы паркті Үндістандағы қорғалатын аумақтардың арасындағы үздік саябақ деп жариялады.

2021 жылғы наурыз айынан бастап, COVID-19 пандемиясы салдарынан бірнеше ай жабық тұрғаннан кейін саябақ қайтадан туристерге ашылды.

Тарих

1895 жылдан бері қорық орман ретінде сақталған Горумара 1949 жылы Үнді мүйізбұғысының көбейіп өсетін популяциясының арқасында жабайы табиғат қорығы болып жарияланды. 1992 жылғы 31 қаңтарда ол Үндістанның ұлттық паркі мәртебесін алды. Алғашқыда парктің ауданы 7 км² болатын. Содан бері Горумара жақын жерлерді қосып алып, 80 км²-ға дейін кеңейді.

Саяси география

Парк Үндістанның Батыс Бенгал штатында, Жалпайгури ауданының Малбазар бөлімшесінде орналасқан.

Физикалық география

Горумара Шығыс Гималайдың тау астындағы Тарай аймағында орналасқан. Бұл аймақ төбелі орманды және өзен бойындағы шалғынды далалармен ерекшеленеді және Батыс Бенгалияда Дуарс деп белгілі. Парк Мурти және Райдак өзендерінің су тасқынына ұшырайтын жазықтарында орналасқан. Парктің басты өзені – Брахмапутра өзені жүйесінің саласы – Жалдака өзені. Осы тұрғыдан алғанда, Горумара Ганг және Брахмапутра өзендері жүйелері арасындағы маңызды су жинау алабы болып табылады. Парк Жалдапара ұлттық паркі мен Чапрамари жабайы табиғат қорығына өте жақын орналасқан. Парк белгілі бір аумақта орналасқан.

Климат

Температура қарашадан ақпанға дейін , наурыздан сәуірге дейін және мамырдан қазанға дейін ауыспайды. Жауын-шашын көбінесе мамырдың ортасынан қазанның ортасына дейін жауады және жылдық орташа жауын-шашын мөлшері құрайды.

Тарих

Парктегі орман бунгалосы британдық Радж дәуіріне дейін салынған, және оның құрылғаннан бері жақсы сақталған күнделігі бар, оны оқу қызықты. Дегенмен, Горумара көптеген этникалық ауылдармен қоршалған. 10 мыңнан астам орман тұрғыны орман шаруашылығы қызметтері, экотүризм және басқа да көздерден табыс табады. Осы ауылдардың ішінде Сарсвати, Будурам, Бичабханга, Чатуа, Кайлипур және Мурти орман ауылы бар.

Фауна

Паркте 50 түрлі сүтқоректі, 194 түрлі құс, 22 түрлі бауырымен жорғалаушы, 7 түрлі тасбақа, 27 түрлі балық және басқа да ірі және ұсақ жануарлар тіркелген.

Сүтқоректілер

Парк ірі өсімдіктермен қоректенетін жануарларға бай, оның ішінде үнді бұғысы, гаур, азиялық піл, жалқау аю, хитал және самбар бұғылары бар. Кішкентай өсімдіктермен қоректенетіндерге лақтырылатын бұғы, шошқа бұғы және жабайы шошқа жатады. Үлкен етқоректілердің саны салыстырмалы түрде аз, тек бір ғана ірі мысық – барс кездеседі. Паркте бенгал жолбарысы, үнді жабайы иті немесе үнді қасқырлары тұрақты түрде қоныстанбайды. Дегенмен, жолбарыстар кейде осы жерде көрінеді. Онда циветтер, мангустар және кішкентай мысықтар сияқты көптеген кішкентай етқоректілер де бар. Паркте жабайы шошқалардың саны көп, бірақ құрып кету қаупі төнген пигмей шошқасы да паркте кездеседі. Сондай-ақ, онда алып әлембақ сияқты көптеген кеміргіштер де бар. Сонымен қатар, сирек кездесетін гиспид қояны да паркте табылды.

Құстар

Горумара ұлттық паркінде ақ қызыл минивет, күнқұс, азиялық жұмақ құс аулаушысы, жылтыр дронго және үнді мүйізқұсы сияқты тауалды орман құстары кездеседі. Паркте көптеген тоқылдақтар мен фазандар мекендейді. Тауыс құстары өте көп. Парк көшпенді құстардың, оның ішінде сирек брахманиялық үйректердің ұшу жолында жатыр.

Жыландар мен қосмекенділер

Бұл саябақта улы және улы емес көптеген жылан түрлері қоныстанды, оның ішінде танымал үнді питоны және патша кобрасы да бар.

Қорғау мәселелері

Парктің негізгі қорғау мақсаты – үнді мүйізбұғысының көбейіп, тұрақты өсіп отырған популяциясын сақтау. Дегенмен, ірі жыртқыштардың жетіспеуі парктегі ірі шөпқоректілердің санында елеулі бұрмалаушылықтарға алып келді. Мүйізбұғысының еркек-әйел арақатынасы, әдетте 1:3 болатын, 1:1-ге дейін өсті – бұл еркектер арасындағы басымдық күресіне және өлімге әкеп соқты. Гаур популяциясы да соңғы жылдары екі есеге артты, осының салдарынан жайылымның артық пайдаланылу қаупі туды. 1970 және 1980 жылдары браконьерлік паркте өзекті мәселе болды, бірақ қазір Горумара браконьерлік қаупі ең төменгі парктердің біріне айналды, мұнда жақсы жабдықталған рейнджерлер бар және ауыл тұрғындары паркке келетін туристерден пайда көреді. Алайда, шеткі ауылдардан мал жаю және адамның салдарынан туған өрттер парктегі маңызды мәселелер болып табылады. Парктегі жаңа мәселе – парк маңындағы теміржол жолдарында пілдердің қатысуымен болатын пойыз апаттарының көбеюі. 2006 жылдың мамыр айында бір күні ішінде үш піл пойызбен соқтығысып қаза тапты. Қазіргі уақытта Үндістан теміржолы мен парк әкімшілігі осы мәселені шешуге тырысуда.

Қонақ үй

Парк ормандық бунгалосы – тұзды көлге қарап тұрған күзет мұнарасы бар ескі, ағаштан жасалған, қарапайым шатыр. Горумара ұлттық паркі мен Мурти өзеніне қарап тұрған 4 жұлдызды "Ривер Вуд Форест Ретритс" курортында да тұруға болады, сондай-ақ Дупжхорадағы Горумара пілдер лагерінде де. Горумараның шетіндегі Калипур ауылында Мемлекеттік Орман шаруашылығы департаменті салған жаңа коттедждерде де тұру мүмкіндігі бар. Латагури мен Рамсайда көптеген жеке курорттар бар.