Ұзын мұртты балықтар (Pimelodidae) тұқымдасы – 90-ға жуық түрді қамтитын балықтар тобы. Жаңа классификация бойынша, бұрынғы Hypophthalmidae тұқымдасы да енді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балықтар тұқымдасы Pimelodidae, көбінесе ұзын мұртты сомдар деп аталады, бұл сомдар (Siluriformes) тәртібіне жататын балықтар тұқымдасы.
Family of fishes
The Pimelodidae, commonly known as the long whiskered catfishes, are a family of catfishes (order Siluriformes).
Таксономия
Pimelodidae тұқымдастығы көп рет қайта қаралып келді. Қазіргі таңда, оған 30-ға жуық туыс және 90-ға жуық танылған, белгілі бірақ атаусыз түрлер кіреді. Уикипедияда бұл тұқымдастықта 109 түр тіркелген. Бұрын Hypophthalmidae тұқымдастығына жатқан, төмен көзді балық (соның ішінде төрт түрден тұратын Hypophthalmus туысы) pimelodids тұқымдастығымен қайта жіктелді. Дегенмен, молекулалық талдау жеке тұқымдастықтардың және Conorhynchos туысының монофилиясын Pimelodoidea деп аталатын клада, яғни Pimelodidae + Pseudopimelodidae және Heptapteridae + Conorhynchos құрамында нақты қолдайды. Кейбір туыстар салыстырмалы түрде жақында синонимдестірілді. Merodontotus және Goslinia енді Brachyplatystoma туысының құрамына кіреді. Сондай-ақ, Paulicea қазір Zungaro туысының синонимі болып табылады. Calophysus тобына Aguarunichthys, Pimelodina, Calophysus, Luciopimelodus және Pinirampus деген бес туыс кіреді. Әр туыстың ішіндегі байланыстар әлі зерттелуде. Көптеген туыстарда монофилияға қатысты гипотеза жоқ.
The family Pimelodidae has undergone much revision. Currently, it contains about 30 genera and about 90 recognized and known but unnamed species. Wikipedia lists 109 species in this family. The low eye catfish (previously family Hypophthalmidae), and thus the genus Hypophthalmus, which contains four species, was reclassified with the pimelodids. However, a molecular analysis has shown unequivocal support for monophyly of the individual families and the genus Conorhynchos into a clade called Pimelodoidea, including Pimelodidae + Pseudopimelodidae and Heptapteridae + Conorhynchos. Some genera have relatively recently been synonymized. Merodontotus and Goslinia are now both included under Brachyplatystoma. Also, Paulicea is now a synonym of Zungaro. The Calophysus group includes the five genera Aguarunichthys, Pimelodina, Calophysus, Luciopimelodus, and Pinirampus. The relationships within each genus are still being studied. Most genera lack a hypothesis for monophyly.
Тарату
Pimelodidae тұқымдасының барлық түрлері Оңтүстік Америкада және төменгі Истмия аймағында таралған.
All species of Pimelodidae are found in South America and the lower Isthmian region.
Сипаттама
Көптеген ұзын мұртты сомдар өте ірі өседі, оның ішінде пирайба, Brachyplatystoma filamentosum, шамамен ұзындығына жетеді. Оларда үш жұп бауыр бар, соның ішінде жоғарғы жақ бауыры балықтың денесінің ұзындығымен тең болуы мүмкін. Көптеген басқа сомдар сияқты, олардың денесінде қабыршақтар жоқ. Майлы жүзбе қанаты жақсы дамыған. Brachyplatystoma түрлерінің ерекшелігі – өте ұзын бауырлары мен қанаттарының жіптері және әдемі безендірілген кеуде қанатының тікендері. Басқа ірі пимелодидтер, мысалы Pseudoplatystoma, Sorubim және Sorubimichthys, олардың жас өсімдіктері өсетін, жағалауға жақын суларда, ерекше жасырын бояу үлгілерімен және үлкен құйрық және кеуде қанаттарымен сипатталады.
Many long whiskered catfishes grow to be very large, including the piraiba, Brachyplatystoma filamentosum, reaching about in length. They have three pairs of barbels, with maxillary barbels that may reach the length of the fish's body. Like many other catfishes, their bodies lack scales. The adipose fin is well developed. Brachyplatystoma species have specialized pelagic young with greatly elongated barbels and fin filaments, and strongly ornamented pectoral spines. Other large pimelodids, such as Pseudoplatystoma, Sorubim, and Sorubimichthys, whose young inhabit vegetated, marginal waters, have distinctive cryptic coloration patterns and much enlarged caudal and pectoral fins.
Экология
Олар көбінесе су түбінде тіршілік ететін балықтар, бірақ кейбіреулері ашық суда жүреді және, болжам бойынша, сүзгімен қоректенеді. Олар шабақтарын қорғамайды.
They are generally bottom living fish, though some are pelagic and probably filter feeders. They do not guard their young.
Адамдармен қарым-қатынасы
Көптеген түрлерінің ірілігіне байланысты пимелодидтер Оңтүстік Америкада маңызды тағамдық балық болып табылады. Көптеген түрлерді одан да ірі балықтар алу үшін гормондар қолданып будандастырылған. Осы ірілігінің арқасында олар спорттық балық аулауда да өте танымал. Пимелодидтер жануарлар бағы мен қоғамдық аквариумдардағы Амазония тақырыбындағы көрмелерде жиі кездеседі. Көптеген түрлерінің үлкен болуына қарамастан, пимелодидтер үй аквариумдарында ұстауға танымал балықтар болып табылады. Көптеген ірі түрлердің ересек балық ретінде сатылуы жөн бе, жоқ па деген мәселе бойынша пікірталас бар. Сондай-ақ, хоббиде будандастырылған түрлердің пайда болуына қатысты да келіспеушіліктер бар. Көптеген түрлерге күтім жасау оңай және олар жақсы тіршілік етеді. Дегенмен, пимелодидтерді қандай балықтармен бірге ұстау керектігін ескеру қажет, себебі олар кішкентай балықтарды жеуге дайын.
Because of their large size in many species, pimelodids are an important food fish in South America. Many species have been hybridized through the use of hormones in an effort to get even larger fish. This same size factor also makes them very popular for sport fishing. Pimelodids are a common addition to Amazonian themed exhibits in zoos and public aquaria. Despite the looming danger of size in many species, pimelodids remain a popular home aquarium fish. Controversy exists over whether or not many of the larger species should be sold in the hobby because of their adult size. Also, some disagreement occurs over hybrids appearing in the hobby, as well. Many species are hardy and easy to take care of. However, it should be taken into consideration what other fish to house pimelodids with, as they do not hesitate to eat other fish that are small enough.