Кіріспе

Уильям Ирвин (19 сәуір 1885 – 26 қазан 1962) – канадалық саясаткер, журналист және дін қызметкері. Ол Канада Парламентінің Төменгі палатасында үш рет, Еңбек партиясының, Альберта Біріккен фермерлерінің және Ынтымақтастық Достастық Федерациясының өкілі ретінде қызмет етті. 1920 жылдары ол радикалды парламент мүшелерінен (депутаттардан) құралған «Жаңашылдар тобында» (Ginger Group) белсенді болды.

Ерте өмір

Ирвин Шотландияның Шетланд аралдарындағы Глетнесс қаласында жұмысшы отбасында туған он екі баланың бірі болды. Ол жастық шағында христиан социалисті болып, методисттік дін уағыздаушы ретінде жұмыс істеді. 1907 жылы болашақ CCF көшбасшысы Дж. С. Вудсворттың әкесі Джеймс Вудсворттың шақыруымен ол Канадаға көшіп кетті. Ирвин әлеуметтік жақсы хабарды қолдады және Киелі кітаптың сөзбе-сөз түсіндірілуін қабылдамады. Методист пасторы болып тағайындалғанда, ол христиандық сенімнің этикалық аспектілерін қабылдағанын, бірақ мистикалық емес екенін айтып, сенім туралы ережелерге қол қоюдан бас тартты. Дегенмен ол дін қызметіне қабылданды және 1914 жылы Онтарио штатындағы Эмо қаласына жіберілді. Келесі жылы шіркеу ескішелері Ирвинды ерестікпен айыптады, бірақ ол айыптан ақталғанмен, өкілеттігінен бас тартуды жөн көрді. Ол методистерді тастап, 1916 жылдың басында Альберта штатындағы Калгари қаласындағы унитариандық шіркеуді басқаруға шақырылды. Альбертаға көшкеннен кейін, унитариандық пасторлық қызметімен қатар, Ирвин саяси белсенділікке де қатысты. 1916 жылдың желтоқсанында ол радикалды аграрлық «Партиясыз лиганың» (NPL) Альберта бөлімшесін құруға көмектесті және 1917 жылдың сәуірінде Альберта еңбекшілер лигасының (LRL) құрылуына қатысқан NPL өкілі болды. Ирвин 1917 жылғы провинциялық сайлауда LRL кандидаттығына түсті, бірақ Калгариде жеңіліске ұшырады. Сондай-ақ ол 1916 жылы «Нуткрекер» газетін құрды және оның кейін «Альберта партиясыз» және «Батыс тәуелсізі» газеттеріне айналуын бақылады.

Алғашқы науқандар

Ол 1917 жылы Канаданың Өкілдер палатасына сайлауға қатысты, Роберт Борденнің одақтас үкіметіне қарсы лейбористтік кандидат ретінде, 1917 жылғы міндетті әскери қызмет дағдарысы кезінде. Оның сайлау платформасы Альбертаның партиялық емес лигасының бағдарламасына жақын болды. Ирвин бейбітшіл болмаса да, соғыстан пайда табуды айыптады және адамдарды емес, "байлықты міндетті түрде жұмсауды" ұсынды. Оған немісшілдікке көзқарасы бар деген айып тағылды. Ол сайлауда жеңіліске ұшырады және Бостоннан алған Америка унитариандық қауымдастығынан қаржылық қолдауын жоғалтты. Бірақ жергілікті қауым тарапынан қолдау алған Ирвин 1919 жылы Калгариде өзінің "Халық шіркеуін" құрды, бұл жұмысшы шіркеулер қозғалысының бір бөлігі болды. Сол жылы ол Доминион жұмысшы партиясының Альбертадағы бөлімін құруға көмектесті. Ирвин 1920 жылы қысқа мерзімге Нью-Брансуик провинциясында тұрды және федералды сайлау кезінде аталған провинцияның Біріккен фермерлер қозғалысын қолдады. Калгариге оралғаннан кейін, ол Альбертаның Біріккен фермерлерін (UFA) саяси өмірге қатысуға көндірді. UFA тікелей саяси әрекеттерді қолдағандар мен UFA басшысы Генри Уайз Вуд сияқты аграрлық қысым тобы ретінде қалуды қалағандар арасында екіге бөлінді. UFA отырыстарында Ирвин мен Вуд арасында өткен бірқатар пікірталастардан кейін тікелей саясат қолдау тапты. Вуд UFA мүшелігін фермерлермен шектеуде сәтті болды. Ирвиннің "Саясаттағы фермерлер" (1920) атты тұңғыш кітабы UFA-ның экономикалық ынтымақтастық және ұжымдық басқару саясатын қолдады.

Парламент мүшесі, 1920-шы жылдар

Ирвин алғаш рет 1921 жылғы федералды сайлауда Калгари-Ист округінен Доминион Еңбек партиясының кандидаттығымен Ұлттық палатаға сайланды. Сол жылы Канадада тағы екі еңбекші депутат сайланды: Джозеф Шоу (Калгари) және Дж. С. Вудсворт (Виннипег Солтүстік орталығы). Ирвин Вудсвортпен жақын саяси және жеке қарым-қатынаста болды. Ирвин мен Вудсворт әлеуметтік кредит жүйесін зерттеуді бастады және әлеуметтік кредит теориясының маманы майор Ч. Х. Дуглас, Эдмонтон фермері және банк реформаторы Джордж Бевингтон және басқаларын ақша-кредит реформасы бойынша палатаның тергеу комитетіне сөз сөйлеуге шақырды. Ирвин ешқашан Әлеуметтік кредит партиясының мүшесі болмаса да, ол әлеуметтік кредит ақша теориясына қызығушылық танытты, ақша реформасы кооперативтік қоғамды құрудың маңызды бөлігі деп сенді. Олардың банк реформасын зерттеуі ерекше маңызға ие болды, себебі ол Канаданың «Үй банкі» құлаған кезде болды, көптеген отбасылар мүліктің қалдықтарынсыз қалды және бұл Канадада әлеуметтік кредит туралы алғашқы талқылауға әкелді. Олардың зерттеулері туралы ақпарат Ирвин/DLP кітабында «Сатпау қабілеті және әлемдік проблема: кредит жүйесіне қоғамдық бақылау» (1924) атты еңбегінде бар. Ирвин 1925 жылы қайта сайлануға түскенде жеңіліске ұшырады. Ол 1926 жылы Албертаның ауылдық округінде Уэтаскивинде UFA партиясынан сайлауға түсіп, тағы сайланды. Партиялық бағытын өзгерткеніне қарамастан, ол Вудсворттың және фермерлер мен жұмысшылардың кооперациясының жетекші серігі болды. Ол Вудсвортпен және көптеген фермерлік және еңбекші депутаттармен бірге «Жақын топты» құрды, ол Ұлттық палатаны еңбек және фермерлік заңдарды қабылдауға итермеледі. Оның «Кооперативтік үкімет» атты кітабы 1929 жылы жарық көрді. 1920 жылдардың соңында Ирвин өлім жазасын жою туралы заң жобасын ұсынды. 1930 жылы ол Wetaskiwin округінен қайта сайланды, округтегі сайлауда берілген дауыстардың 40 пайызын құраған 4800 дауыс жинады. Ирвин, Вудсворт және басқа да бірнеше фермерлер мен жұмысшы депутаттары ұлттық еңбекші-шаруалар саяси партиясын, Кооперативтік Комонвелл федерациясы партиясын құру туралы шешім қабылдады. Бұл кездесу 1932 жылы Ирвиннің парламенттік кеңсесінде өтті. Ирвин 1932 жылы Калгариде CCF партиясын құруға белсенді қатысты және 1933 жылдың басында UFA партиясын CCF-ке, ал 1935 жылғы сайлауда UFA парламенттік фракциясын CCF-ке өткізуге көмектесті. Ирвин Альберта CCF-нің алғашқы президенті болды. Ол және барлық UFA депутаттары 1935 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады, Әлеуметтік кредит партиясының кандидаттарына жол берді. Ирвин CCF партиясының саясаты мен жоспарлары туралы көптеген кітаптар жазды. Олардың ішінде «Бірге ақылдасайық: Әлеуметтік кредиттерге және К.С.Ф. мүшелеріне үндеу» (1936); «Қайта құру күштері». Капитализм жағдайындағы әлемдік жағдайлар мен Кооперативтік Комонвелл құруға жұмыс істейтін күштерге шолу (1934); «Кооперация немесе апат». Кооперативтік Комонвелл федерациясының түсіндірмесі және оның саясаты (1934); және «Социализм жауап па?»: Негізгі демократияға арналған ақылды адамның нұсқаулығы (1945) кіретін еді. Ол сонымен қатар саяси және экономикалық реформалар туралы екі пьеса жазды: «Сен мұны істей алмайсың» және «Бізге милар сенімді». Ол 1936 жылы Саскачеванның Ассинибоя округінде өткен қосымша сайлау арқылы парламентке қайта кіруге тырысты, бірақ Саскачеванның бұрынғы премьер-министрі Джеймс Гарфилд Гардинерден жеңілді. Ол 1945 жылғы сайлауда Британдық Колумбияның Карибу округінен парламентке оралды. Ол төрт жыл бойы Ұлттық палатада қызмет етті. Ол 1949 жылы оппозиция либералды кандидат Джордж Мэтисон Мюррейдің артына біріккенде жеңілді. Ирвин 1950 жылдары парламентке қайта оралуға тағы үш рет тырысты, бірақ әр жолы сәтсіз болды.