Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орегон штатындағы Сэнди өзенінің саласы, АҚШ.
Tributary of the Sandy River in Oregon, United States
Булл-Ран өзені – АҚШ-тың Орегон штатындағы Сэнди өзенінің 21,9 миль (35 км) қашықтықтағы саласы. Каскад тауларындағы Булл Рун көлінің төменгі жағынан басталып, көбінесе батысқа қарай Булл Рун су бассейнін басқару бөлімі (BRWMU) арқылы ағады. Бұл аймақ өзенді және оның салаларын ластанудан қорғау мақсатында шектеулі. Өзен екі жасанды су сақтағышымен және көлмен байланысты, ол Орегон штатының Портленд қаласының негізгі ауыз су көзі болып табылады. Колумбия өзенінің бойында өмір сүрген ежелгі американдықтар 10 000 жыл бұрын азық-түлік іздеп Булл-Ран су бассейніне келген болуы мүмкін. Соңғы мыңдаған жылдар ішінде олар Каскад тау жотасымен және Булл-Ран су бассейнінің жоғарғы бөлігіне жақын Худ тауының айналасында жолдар салған. 19 ғасырдың ортасында пионерлер осы жолдарды пайдаланып, шығыстан батысқа қарай тауларды кесіп өтіп, тыңайған Уилламет аңғарына жеткен. 1890 жылдары Портленд қаласы таза ауыз су көздерін іздеп Булл-Ран өзенін таңдады. Көп ұзамай бөгеттер салу, жолдар жөндеу және су бассейнін қорғау үшін заңдық шаралар қолға алынды. 1895 жылы Булл-Ран суы үлкен құбыр арқылы қалаға жеткізіле бастады. Су бассейнінің көп бөлігі эрозияға төзімді базальттан тұрады, сондықтан өзен арқылы ағатын суларда шөгінді аз. Дегенмен, базальт пен басқа да жанартау тастарының арасындағы тұрақсыз топырақ бұзылып, жаңбыр кезінде өзенге құйылғанда судың бұлыңғырлығы артады. Заңмен қорғауға қарамастан, 20 ғасырдың екінші жартысында қорғалатын аймақтың 22 пайызы кесілді, нәтижесінде эрозия күшейді. 1996 жылы Портленд Булл-Ран суын бұлыңғырлығына байланысты тоқтатып, құдықтан су пайдалануға мәжбүр болды. Сол жылы қабылданған заң су бассейнінде немесе оның жанында ағаш кесуге тыйым салды. Содан бері Портленд су басқармасы мен АҚШ Орман қызметі ағаш кесу жолдарының көп бөлігін жапты және эрозияға себеп болатын каналдар мен басқа да инфрақұрылымды жойды. Су бассейнінің жартысын 500 жылдан астам жасы бар, диаметрі зор ағаштар жабады, ал қалған бөлігі де тығыз орманды. Жылдық жауын-шашын су көзіне жақын жерде аз, ал бастауында 2500 мм-ге жетеді. Бұл орманды 250-ден астам жануарлар түрі мекендейді, оның ішінде қорғалатын солтүстік дақылды сұрғыр құс та бар. BRWMU-дан төменгі ағыста су бассейнінің шектеулері азайды. 19 ғасырдың соңында өзенге жақын жерде гидроэлектр станциясы мен байланысты теміржол желісімен бірге Булл-Ран атты халыққа жататын елді мекен құрылды. Өзеннің төменгі 10 км-ге жуық бөлігі балық аулауға және қайықпен жүзуге ашық, ал Булл-Ран мен Сэнди өзендерінің қосылған жері 20 ғасырдың басынан бері қоғамдық саябақ болып табылады.
The Bull Run River is a 21.9 mile (35 km) tributary of the Sandy River in the U. S. state of Oregon. Beginning at the lower end of Bull Run Lake in the Cascade Range, it flows generally west through the Bull Run Watershed Management Unit (BRWMU), a restricted area meant to protect the river and its tributaries from contamination. The river, impounded by two artificial storage reservoirs as well as the lake, is the primary source of drinking water for the city of Portland, Oregon. It is likely that Native Americans living along the Columbia River as early as 10,000 years ago visited the Bull Run watershed in search of food. Within the past few thousand years they created trails over the Cascade Range and around Mount Hood, near the upper part of the Bull Run watershed. By the mid 19th century, pioneers used these trails to cross the mountains from east to west to reach the fertile Willamette Valley. In the 1890s, the City of Portland, searching for sources of clean drinking water, chose the Bull Run River. Dam building, road construction, and legal action to protect the watershed began shortly thereafter, and Bull Run water began to flow through a large pipe to the city in 1895. Erosion resistant basalt underlies much of the watershed, and streams passing over it are relatively free of sediments. However, turbidity increases when unstable soils sandwiched between layers of basalt and other volcanic rocks are disturbed and wash into the river during rainstorms. Despite legal protections, about 22 percent of the protected zone was logged during the second half of the 20th century, and erosion increased. For a time in 1996, Portland had to shut down the Bull Run supply because of turbidity and switch to water from wells. A law passed later that year prohibited most logging in or near the watershed, and since then the Portland Water Bureau and the United States Forest Service have closed many of the logging roads and removed culverts and other infrastructure contributing to erosion. Mature trees, most of them more than 500 years old and more than in diameter, cover about half of the watershed, and the rest of the watershed is also heavily forested. Annual precipitation ranges from near the water supply intake to as much as near the headwaters. More than 250 wildlife species, including the protected northern spotted owl, inhabit this forest. Downstream of the BRWMU, the watershed is far less restricted. In the late 19th century, an unincorporated community, Bull Run, became established near the river in conjunction with a hydroelectric project and a related railroad line. About 6 mile (10 km) of the lower river is open to fishing and boating, and the land at the confluence of the Bull Run and Sandy rivers has been a public park since the early 20th century.
Курс
Булл-Ран өзені Булл-Ран көлінен басталады, бұл Портленд су басқармасы сәл өзгерткен табиғи су қоймасы, Хийо тауының жанындағы Маунт-Худ шөлді аймағында орналасқан. Клэкамас округінде, 18-ші орман жолының (Lolo Pass жолы) солтүстігінде бастау алған, атаусыз бастау сулары көлге құяды. Көлден солтүстік-батысқа қарай ағып, өзен дереу Мултнома округіне кіреді және шамамен 5 мильге (8 км) солтүстік-батысқа қарай жалғасады. Бұл учаскеде өзен АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) өзен деңгейін өлшеу станциясынан RM 20.9 (RK 30.6) арқылы өтеді, Forest Road 1025 және Forest Road 10 астынан өтеді, сол жағынан Blazed Alder Creek және оң жағынан Log Creek және Falls Creek суларын қабылдайды. Содан кейін өзен оңтүстік-батысқа бұрылып, Bull Run River Reservoir 1-ге кірер алдында тағы бір өзен деңгейін өлшеу станциясынан өтеді (RM 15, RK 24). Сонымен қатар, су қоймасына сол жағынан Fir Creek, оң жағынан North Fork Bull Run River, содан кейін Deer, Cougar және Bear Creek сулары құяды. Булл-Ран өзені су қоймасынан 11 миль (18 км) қашықтықтағы төгілгіш арқылы шығады. Forest Road 10 өзеннің оң жағалауына параллель жүреді. Bull Run River Reservoir 2-ге кіргеннен кейін өзен сол жағынан Camp Creek суын қабылдайды, қайтадан Клэкамас округіне кіреді және сол жағынан South Fork Bull Run River суын қабылдайды. Өзен су қоймасынан шамамен RM 6 (RK 10) жеріндегі төгілгіш арқылы шығады. Reservoir 2-нің төменгі жағында Forest Road 10 (Waterworks Road) өзеннің оң жағалауында, ал Forest Road 14 сол жақта орналасқан. Өзен RM 4.7 (RK 7.6) жеріндегі өзен деңгейін өлшеу станциясынан өтеді және RM 2 (RK 3) шамасында сол жағынан Little Sandy River суын қабылдағаннан кейін Forest Road 14 астынан өтеді. Содан кейін өзен солтүстік-батысқа бұрылып, атаусыз жолдан және Bull Run қаласының жанындағы Оңтүстік-Шығыс Bull Run жолынан өтеді, бұл қала өзеннің оң жағында орналасқан, ал сол жағында Булл-Ран су электр стансасының тоқтатылған электр станциясы орналасқан. Оңтүстік-Шығыс Camp Namanu жолы өзеннің оң жағалауымен осы жерден аузына дейін шамамен параллель жүреді. Бұл учаскеде өзен оң жағынан Laughing Water Creek суын қабылдайды және Dodge Park-тегі Sandy өзеніне құяды, бұл өзеннің Колумбия өзенімен қосылған жерінен шамамен 30 км қашықтықта орналасқан. Судың ең көп ағыны 1964 жылдың желтоқсаны мен 1965 жылдың қаңтарындағы су тасқыны кезінде болды, Ұлттық ауа-райы қызметі бұл оқиғаны Орегонның 20 ғасырындағы 10 ең ірі ауа-райы құбылысының бірі деп бағалады. 1966 жылдан бері USGS өзеннің аузынан 24 км (14.8 миль) қашықтықтағы өзен деңгейін өлшеу станциясында Булл-Ран өзенінің ағынын бақылап келеді. 2008 жылға дейінгі орташа ағын 47.90 шаршы миль (124 км²) су жинау алақанынан келді, бұл жалпы су жинау алақанының шамамен 34 пайызын құрайды. Осы кезеңде тіркелген ең жоғары ағын 1999 жылдың 5 қарашасында болды. Ең төменгі көрсеткіш 1987 жылдың 28-31 қазанында тіркелді. Үш негізгі өзен деңгейін өлшеу станциясынан басқа, USGS Булл-Ран су жинау алақанында тағы бес өзен деңгейін өлшеу станциясын пайдаланады. Әрбір келесі саланың бір станциясы бар: Fir Creek, Blazed Alder Creek, North Fork, South Fork және Little Sandy. Сонымен қатар, екі Булл-Ран су қоймасы су деңгейін тіркеу құрылғыларымен жабдықталған.
The Bull Run River begins at Bull Run Lake, a natural body of water modified slightly by the Portland Water Bureau, near Hiyo Mountain in the Mount Hood Wilderness. Originating in Clackamas County north of Forest Road 18 (Lolo Pass Road), its unnamed headwater tributaries enter the lake. Flowing northwest from the lake, the river immediately enters Multnomah County and continues generally northwest for about 5 mile (8 km). Along this stretch, the river flows by a United States Geological Survey (USGS) stream gauge at river mile (RM) 20.9 or river kilometer (RK) 30.6, passes under Forest Road 1025 and Forest Road 10 and receives Blazed Alder Creek from the left and Log Creek and Falls Creek, both from the right. Then the river turns southwest and passes another stream gauge just before entering Bull Run River Reservoir 1 at RM 15 (RK 24). Also entering the reservoir are Fir Creek from the left, North Fork Bull Run River from the right, then Deer, Cougar, and Bear creeks, all from the right. The Bull Run River exits the reservoir via a spillway 11 mile (18 km) from the river mouth. Forest Road 10 runs roughly parallel to the right bank of the river from near the headwaters to Southwest Bull Run Road, near the mouth. Entering Bull Run River Reservoir 2, the river receives Camp Creek from the left, re enters Clackamas County, and receives South Fork Bull Run River from the left. The river exits the reservoir via a spillway at about RM 6 (RK 10). Below Reservoir 2, Forest Road 10 (Waterworks Road) is on the river's right bank, and Forest Road 14 is on the left. The river flows by a stream gauge at RM 4.7 (RK 7.6) and passes under Forest Road 14 before receiving the Little Sandy River from the left at about RM 2 (RK 3). The river then turns northwest, passes under an unnamed road and then under Southeast Bull Run Road near the unincorporated community of Bull Run, which is on the river's right, and the defunct powerhouse of the Bull Run Hydroelectric Project, which is on the left. Southeast Camp Namanu Road runs roughly parallel to the river along its right bank from here to the mouth. Along this stretch, the river receives Laughing Water Creek from the right and enters the Sandy River at Dodge Park, about 18.5 mile (30 km) from the larger river's confluence with the Columbia River. The maximum flow occurred during the floods of December 1964 and January 1965, rated by the National Weather Service as one of Oregon's top 10 weather events of the 20th century. Since 1966, the USGS has monitored the flow of the Bull Run River at a stream gauge 14.8 mile (24 km) from the mouth. The average flow between then and 2008 was This is from a drainage area of 47.90 square miles (124 km2), about 34 percent of the entire watershed. The maximum flow recorded during this period was on November 5, 1999. The minimum was on October 28–31, 1987. In addition to the three main stem gauges, the USGS operates five other stream gauges in the Bull Run watershed. Each of the following tributaries has one gauge: Fir Creek, Blazed Alder Creek, the North Fork, the South Fork, and the Little Sandy. The two Bull Run reservoirs are also equipped with water stage recorders.
Геология
Колумбия өзенінің 10-20 миллион жылдық базальттары, Бұл Рун суайдынының көп бөлігінің негізін құрайды, өзеннің және оның салаларының тік шатқалдарының төменгі бөліктерінде көрінеді. Суайдынының батыс жартысында, базальтты тұнбаға толы Рододендрон қалыпты жабады, ал кейіннен базальт пен андезиттен құралған жанартаулық ағындар ескірек қалыптардың үстінен өтеді. Суайдынының шығыс бөлігінде, теңіз деңгейінен 2500 футтан (762 м) жоғары биіктікте қалың тас-қиыршық аймақтары кездеседі, ал 2600 футтан (792 м) жоғары солтүстік беткейлер мұздық әсерін көрсетеді. Ғасырлар бойы суайдынындағы өзендер Рододендрон қалыптары арқылы базальт деңгейіне дейін шатқалдар жасады. Базальт эрозияға төзімді болғандықтан, оның үстінен ағатын су тұнбалардан салыстырмалы түрде таза болады. Суайдынының 2 пайызынан кемі жер көшкініне жоғары тәуекелде. Бұл Рун өзенінің үш суқоймасы – Бұл Рун көлі, Бұл Рун суқоймасы 1 және Бұл Рун суқоймасы 2 – олиготрофты және көптеген тіршілік формаларын сақтап тұра алмайды. Бұл Рун көлі, лава ағындарымен бөгеліп, мұздық моренаның қалдықтарымен жабылған тік беткейлі цирк ішінде орналасқан. Көлге жоғарыдағы қыраттардан кішкентай өзендер құяды, ал су көлден негізінен кеуекті тау жыныстары арқылы сіңіп, шамамен 0,5 миль (1 км) төмендегі Бұл Рун өзеніне қосылады. Дәлелдерге сүйенсек, өткен мыңдаған жылдар бойында орман өрттері мен Худ тауының немесе Сент-Хеленс тауының жанартаулық белсенділігі көлдің лимнологиялық жағдайында уақытша өзгерістер тудырғанмен, ол "қазіргідей жағдайға оралып келген". 1 және 2-суқоймаларында тұрақсыз топырақ лава қабаттарының арасында эрозияға ұшыраған кезде, әсіресе Солтүстік және Оңтүстік салаларында тұмандылық кейде проблема тудырады.
Columbia River basalts, 10 to 20 million years old, that underlie much of the Bull Run watershed are exposed near the bottoms of steep canyons along the river and its tributaries. In the western half of the watershed, the Rhododendron formation, rich in sediments, overlies the basalt, and later volcanic flows of basalt and andesite overlie both older formations. Areas of thick talus occur in the eastern part of the watershed at elevations higher than 2500 feet (762 m) above sea level, and north facing slopes above 2600 feet (792 m) show evidence of glaciation. Over many centuries, streams in the watershed have carved canyons through the Rhododendron formation to the level of the basalt. Since basalt resists erosion, water traveling over it remains relatively free of sediments. Less than 2 percent of the watershed is at high risk for landslides. The Bull Run River's three reservoirs—Bull Run Lake, Bull Run Reservoir 1, and Bull Run Reservoir 2—are oligotrophic and do not sustain many life forms. Bull Run Lake is in a steep sided cirque blocked at its lower end by a series of lava flows topped by debris from a glacial moraine. Small streams flow into the lake from ridges above it, and water exits the lake mainly by seeping through porous rock to enter the Bull Run River about 0.5 mile (1 km) downstream. Evidence suggests that over the past several thousand years, although forest fires in the area and volcanic activity on Mount Hood or Mount St. Helens have caused temporary changes in the lake's limnological condition, it "has always returned to conditions similar to those seen at present." Turbidity is sometimes a problem in Reservoirs 1 and 2 when unstable soils sandwiched between layers of lava erode into tributaries, especially the North and South forks.
Алғашқы халықтар
Археологиялық деректерге сүйенсек, жергілікті американдықтар Колумбия өзенінің төменгі ағысында кем дегенде 10 000 жыл бұрын тұрған. Кейіннен Дальс болып белгілі болған, Колумбияның Сэнди өзенінің сағасынан шығысқа қарай орналасқан аймақ, ақырында маңызды сауда орталығына айналды. Үндістер су тасқынына ұшырайтын жазықтарда ауылдар құрып, биік жатқан шалғынды далаларда жидектер мен басқа да азық-түлік жинау, сондай-ақ лосось аулау және бұғы мен жебе аулау үшін маусымдық сапарлар жасаған. Бұл төменгі Колумбия үндістерінің Сэнди өзенінің жоғарғы ағысына өткеніне тікелей дәлел болмаса да, олардың солай болған болуы мүмкін. Бұл халықтың іздері Колумбия өзенінің шатқалындағы жартастарға қашалған петроглифтерді қамтиды. Соңғы мыңдаған жылдар ішінде үндістер Каскад тауларының бойымен Ху́д тауының айналасында жолдар салған. 19 ғасырда бұл жол желісі Дальс маңындағы Уаскопам миссиясын Уилламет аңғарындағы елді мекендермен байланыстырды. Бір танымал жол Буль-Ран өзенінің бастауына жақын Лоло асуынан өтетін, ал екіншісі, кейіннен Барлоу жолы аталған, Зигзаг және Салмон өзендері Сэндиге құятын жерде Лоло асуымен қиылысты. Колумбия, Клэкамас және басқа да өзендердегі ауылдардан келген үндістер лосось аулау, жидектер, жаңғақтар мен тамырларды жинау үшін Сэнди өзенінің төменгі ағысына сумен сапар шегетін. Кликитат тайпасы Буль-Ран көлін "Аққу көлі" деген мағына беретін Гогабедикт деп атаған.
Archeological evidence suggests that Native Americans lived along the lower Columbia River as early as 10,000 years ago. The area near what later became The Dalles, on the Columbia east of the mouth of the Sandy River, eventually became an important trading center. The Indians established villages on floodplains and traveled seasonally to gather huckleberries and other food on upland meadows, to fish for salmon, and to hunt elk and deer. Although no direct evidence exists that these lower Columbia Indians traveled up the Sandy, it is likely that they did. Traces of these people include petroglyphs carved into the rocks of the Columbia River Gorge. Within the past few thousand years, Indians created trails across the Cascade Range around Mount Hood. In the 19th century, this trail network linked the Wascopam Mission near The Dalles to settlements in the Willamette Valley. One popular trail crossed over Lolo Pass, near the headwaters of the Bull Run River, and another, which later became the Barlow Road, met the Lolo Pass trail roughly where the Zigzag and Salmon rivers enter the Sandy. Indians from villages along the Columbia, Clackamas, and other rivers also traveled by water to the lower Sandy River area to fish for salmon and to gather berries, nuts and roots. The Klickitat tribe referred to Bull Run Lake as Gohabedikt, meaning "Loon Lake".
Барлаушылар, қоныстанушылар және су құбыры
1805 жылғы Льюис пен Кларк экспедициясына дейін Сэнди өзенінің алабына еуропалықтар мен еуропалық американдықтар сирек келген. Жоғарғы Сэндиге алғашқы құжатталған сапарлардың бірі 1838 жылы болды, осы жылы Дэниел Ли Лоло асуы арқылы үндік жолымен Уилламет аңғарынан Васкопамға мал айдап әкелді. 1840 жылға қарай, ізашарлар бұл жолды Каскад тауларын кесіп өту үшін пайдалана бастады, ал 1846 жылы тағы бір ескі жолмен Барлоу жолы ашылды. Оның бір тармағы Devil's Backbone бойымен өтті – бұл Сэнди және Кіші Сэнди алаптарын бөліп тұратын қырқа. Осы уақытта бірнеше жаңа келгендер Сэнди өзенінің бойында қоныстанды. 1886 жылы Портленд су комитеті, Портленд су бюросының алдағы ізі, сапалы ауыз су көзін іздеуді бастады. Комитет, Генри Фейлинг басшылығымен, инженер-геодезист Исаак Смитке аймақтағы барлық мүмкін су көздерін тексеруді тапсырды. Смит Булл-Ран өзенін таңдады, ал бес айлық сапар оны осы өзеннен Портлендке гравитациялық жүйе арқылы таза су жеткізуге болатынына көндірді. 1892 жылы АҚШ президенті Бенджамин Харрисон су айдынында қорғалатын аймақ – Булл-Ран қорығын құру туралы жарлыққа қол қойды. 1895 жылы Портленд Булл-Ран өзенінде су тоқтату бөгетін салып, алғашқы құбырын (1-құбыр) аяқтады, ол Булл-Ран суын қалаға жеткізді. Смит сапарымен бір уақытта, бастапқыда Унавилла деп аталған, бірақ 1895 жылы Булл-Ран деп қайта аталған шағын шаруа қожалықтары Булл-Ран мен Сэнди өзендерінің қосылған жеріне жақын өсті. Сонымен қатар, Барлоу жолының жақсаруы төменгі Сэнди бойында халықтың өсуіне және Грешем мен Сэнди сияқты қалалардың құрылуына ықпал етті. Дегенмен, 1900 жылға қарай Сэндидің жоғарғы алабының көп бөлігі әлі де шалғай, жабайы және негізінен жолдармен ғана қол жетімді болды. Жүйенің сақтау және жеткізу мүмкіндіктерін кезең-кезеңмен кеңейте отырып, қала 1911 жылы Булл-Раннан Портлендке дейінгі 2-құбырды салды, ал 1917 жылы Булл-Ран көлінің жоғары су шығару орнында шағын бөгет салды. 1921 жылы қала бас бөгетті 12 метр биіктіктегі жаңа бөгетпен ауыстырды және 3-құбырды қосты. 1929 жылы Портленд 61 метр биіктіктегі 1-бөгетті (Бен Мороу бөгеті) салды. Халық санының өсуімен және суға деген қажеттіліктің артуымен қатар, қала 2-бөгеттің артында 2-қойманы құрды. 1962 жылы бас бөгет орнында аяқталған жаңа бөгет – бұл 34 метр биіктіктегі тас толтырылған құрылым. Сол кезде қала ескірген 1-құбырды 4-құбырмен ауыстырған еді.
Before the Lewis and Clark Expedition of 1805, few Europeans or European Americans had visited the Sandy River basin. One of the first documented visits to the upper Sandy occurred in 1838, when Daniel Lee drove cattle from the Willamette Valley to Wascopam via the Indian trail over Lolo Pass. By 1840, pioneers were using the trail to cross the Cascades, and the Barlow Road, following another old trail, opened in 1846. One of its branches ran along the Devil's Backbone, a ridge separating the Sandy and Little Sandy basins. A few of these newcomers settled along the Sandy River. In 1886, the Portland Water Committee, predecessor of the Portland Water Bureau, began a search for a superior drinking water source. The committee, led by Henry Failing, commissioned Isaac W. Smith, an engineer and surveyor, to inspect any viable water supply in the region. Smith chose the Bull Run River, and a five month survey trip led him to conclude that a gravity flow system could deliver clean water from Bull Run to Portland. In 1892, U. S. President Benjamin Harrison signed a proclamation creating a protected area, the Bull Run Reserve, in the watershed. By 1895 Portland had built a diversion dam on the Bull Run River, and completed its first conduit (Conduit 1) to carry Bull Run water to the city. At about the same time as the Smith survey, a small farming community, at first named Unavilla but renamed Bull Run in 1895, grew up near the confluence of the Bull Run and Sandy rivers. Meanwhile, improvements to the Barlow Road encouraged population growth along the lower Sandy and the establishment of cities like Gresham and Sandy. Even so, by 1900 much of the upper Sandy basin was still remote, wild, and accessible mainly by trails. Expanding the system's storage and delivery capacities in stages, the city built Conduit 2 from Bull Run to Portland in 1911, and in 1917 constructed a small dam at the high water outlet of Bull Run Lake. In 1921, the city replaced the headworks diversion dam with a new one, about 40 feet (12 m) high, and added Conduit 3. In 1929, Portland built Dam 1 (the Ben Morrow Dam), which is about 200 feet (61 m) high. To keep pace with population growth and increasing water demands, the city created Reservoir 2 behind Dam 2. The new dam, completed in 1962 at the site of the headworks dam, is a rockfill structure, 110 feet (34 m) high. By that time, the city had already replaced the aging Conduit 1 with Conduit 4.
Су электр станциялары жобалары
Булл-Ран өзенінің төменгі ағысы 1906 жылы, Маунт-Худ темір жолы және электр қуаты компаниясы (MHR&P) Булл-Ран су электр стансасы жобасын бастаған кезде күрт өзгерді. Жобаға Булл-Ран өзенінде 1,5 RM (2,4 RK) орналасқан электр стансасы, сондай-ақ оның ірі салаларының бірі – Кішкентай Сэнди өзенінде, Булл-Ран өзенімен қосылатын жерге 1,7 миль (3 км) қашықтықтағы бұрылыс бөгеті кірді. Кішкентай Сэнди бөгетінен алынған су, 3,2 миль (5 км) ұзындығындағы ағаштан жасалған арна арқылы Рослин көліне, ал одан электр стансасына бағытталды. Жобаны бастау үшін MHR&P электр стансасына қол жеткізуі керек болды. Сол кезде Борингтегі электр теміржол депосынан Булл-Ранға жету үшін үш сағатқа дейін атпен саяхаттау қажет еді. Ауданның жолдары қатты жаңбыр кезінде пайдалануға ыңғайлы болу үшін тақтайшамен жабылуы тиіс болды. 1911 жылдың ортасында, компания Шығыс Портлендтегі Монтавилла ауданы мен Булл-Ран арасындағы 22 мильдік (35 км) темір жол желісін салғаннан кейін қолжетімділік жақсарды. 1912 жылы, электр стансасы электр энергиясын өндіре бастаған жылы, MHR&P Портленд темір жолы, жарық және электр қуаты компаниясымен (PRL&P) бірікті, кейіннен бұл желі электр троллейбустары үшін бейімделді. Мармот бөгеті 2007 жылы, ал Кішкентай Сэнди бөгеті 2008 жылы бұзды, бұл Сэнди және Кішкентай Сэнди өзендерінің табиғи ағысын қалпына келтірді. 1982 жылы Булл-Ран су электр стансасы жобасымен байланысы жоқ Портленд су электр стансасы жобасы Булл-Ран өзеніндегі 1 және 2-ші су қоймаларындағы бөгеттердің астындағы электр стансаларында электр энергиясын өндіруді бастады. Портленд Dam 1 станциясындағы 24 мегаваттты және Dam 2 станциясындағы 12 мегаваттты электр қуатын PGE компаниясына сатады, ол жабдықты пайдалануды және күтіп ұстауды жүзеге асырады.
The lower Bull Run River changed dramatically in 1906, when the Mount Hood Railway and Power Company (MHR&P) began work on the Bull Run Hydroelectric Project. The project included a powerhouse on the Bull Run River at RM 1.5 (RK 2.4), and a diversion dam on one of its largest tributaries, the Little Sandy River, 1.7 mile (3 km) from its confluence with the Bull Run River. Water from the Little Sandy Dam diverted much of the Little Sandy's flow through a wooden flume about 3.2 mile (5 km) long to a reservoir called Roslyn Lake and from there to the powerhouse. To begin the project, the MHR&P needed access to the powerhouse site. At the time, it took three hours by stagecoach to reach Bull Run from an electric railway depot in Boring. Roads in the area had to be planked to be usable during heavy rains. Access improved in mid 1911, when the company finished construction on a 22 mile (35 km) railway line between the Montavilla neighborhood in east Portland and Bull Run. In 1912, the year the powerhouse began generating electricity, the MHR&P merged with the Portland Railway, Light and Power Company, (PRL&P), which later modified the line for use by electric trolleys. Marmot Dam was demolished in 2007 and the Little Sandy Dam in 2008, restoring natural flows to the Sandy and Little Sandy. In 1982, work on the Portland Hydroelectric Project, unrelated to the Bull Run Hydroelectric Project, began generating electricity at powerhouses below the dams at Reservoirs 1 and 2 on the Bull Run River. Portland sells the electricity from a 24 megawatt plant at Dam 1 and a 12 megawatt plant at Dam 2 to PGE, which operates and maintains the equipment.
Ағаш кесу
Сэнди өзенінің алабында кең көлемде ағаш кесу 19-ғасырдың ортасында Портленд қаласының ағашқа деген қажеттілігіне жауап ретінде басталды. 20-ғасыр бойы төменгі алапта ағаш кесу қызметі күшейді, себебі Сэнди, Боринг, Брайтвуд және аймақтағы басқа да елді мекендерде ағаш өңдеу заводтары (sawmills) салынып, теміржол тармақтары орманға дейін созылды. 1904 жылы президент Теодор Рузвельт Булл Ранның заңсыз кіруіне қарсы заңға қол қойды, ол Булл Ран қорығында кемпінг құру және мал жаю сияқты іс-әрекеттерге тыйым салды. Су шаруашылығымен байланысты жұмыстардан басқа, қорғалған аймақ 1950 жылға дейін, АҚШ Орман шаруашылығы қызметі қорықта ағаш кесуді қолдауға кіріскенше, көбінесе өзгеріссіз қалды. 1973 жылы зейнеткерлікке шыққан Портленд дәрігері Джозеф Миллер, Орман шаруашылығы қызметінің ағаш кесуі Булл Ранның заңсыз кіруіне қарсы заңды бұзады деп шағымданып, сотқа берді. 1976 жылы АҚШ округтік судьясы Джеймс М. Бернс оның айтқанымен келісіп, ағаш кесу тоқтатылды. Содан кейін Конгресс Булл Ранның заңсыз кіруіне қарсы заңды күштен жойып, оны 1977 жылғы Булл Ран су бассейнін басқару туралы заңмен алмастырды, ол Булл Ран су бассейнін басқару бөлімін (BRWMU) құрды (Булл Ран қорығының орнына) және су сапасын нашарлатады деп дәлелденбесе, Булл Ранда ағаш кесуді заңдастырды. 1958 мен 1993 жылдар аралығында, BRWMU-да соңғы ағаш кесу орын алған кезде, сумен жабдықтау ағынының шамамен 22 пайызы кесілді.
Extensive timber cutting in the Sandy River basin began in the mid 19th century in response to a demand for wood from the Portland metropolitan area. Logging intensified in the lower basin through the 20th century as sawmills became established in Sandy, Boring, Brightwood and other settlements in the region, and railroad spurs extended into the forests. In 1904, President Theodore Roosevelt signed into law the Bull Run Trespass Act to forbid activities such as camping and livestock grazing in the Bull Run Reserve. Except for activity related to the waterworks, the protected area changed little until the 1950s, when the United States Forest Service began to advocate logging in the Reserve. In 1973, Joseph Miller, Jr., a retired Portland physician, sued the Forest Service, claiming that its logging violated the Bull Run Trespass Act. In 1976, U. S. District Judge James M. Burns agreed, and logging was halted. Shortly thereafter, Congress rescinded the Bull Run Trespass Act and replaced it with the Bull Run Watershed Management Act of 1977, which created the Bull Run Watershed Management Unit (BRWMU) (replacing the Bull Run Reserve) and legalized further Bull Run logging unless it could be shown to reduce water quality. Between 1958 and 1993, when the last timber cutting took place in the BRWMU, about , roughly 22 percent of the water supply drainage, were logged.
Су бөлу
Булл Рун суайдыны 139 шаршы миль (360 км²) суды ағызады, суайдын негізінен су жинау, сақтау және тазарту, сондай-ақ орманды басқарумен байланысты қолданумен шектеледі. Қаланың ауыз суды қорғау аймағы RM 6.2 (RK 10) сумен жабдықтау қабылдағышынан жоғары орналасқан 102 шаршы миль (264 км²) бассейннен тұрады. Қорғау аймағы үлкен шектеулі аймақтың – BRWMU-ның бір бөлігі болып табылады, оның ауданы 143 шаршы мильді (370 км²) құрайды. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Орман шаруашылығы қызметі федералдық үкіметке тиесілі жерлердегі BRWMU-ның 95 пайызын басқарады; Портленд су бюросы Портленд қаласына тиесілі 4 пайызын, ал Жерді басқару бюросы қалған 1 пайызын басқарады, ол федералдық жерде орналасқан. Суайдынның төменгі бағытындағы немесе салалары бойындағы шағын бөліктері BRWMU-дан тыс және басқа юрисдикциялардың қарауында болуы мүмкін. Теңіз деңгейінен 2000 фут (610 м) биіктікте қар жиналуы сирек, бірақ кейде 4000 футтан (1219 м) асып кетеді. Сәуір және мамыр айларында қардың еруі өзен ағынын арттырады, ал тамыз айында құрғақ топырақ ағынды тежейді. Жалпы, температура қоңыл. Қаңтардағы ең төменгі температура мұзданудан сәл төмен, ал шілдедегі ең жоғары температура шамамен . Солтүстік саласында, 933 м биіктікте орналасқан станция 2009 жылғы шілде-қыркүйек айларында ең төменгі SWE 0-ге тең болса, сәуірде шамамен максималды мәнге жеткен. Сол жылы Оңтүстік саласындағы станцияда, 820 м биіктікте, орташа SWE маусым-қыркүйек айларында 0-ден наурыз айында шамамен дейін өзгерген.
The Bull Run watershed drains 139 square miles (360 km2), the watershed is largely restricted to uses related to water collection, storage, and treatment, and to forest management. The city's drinking water protection area consists of the 102 square miles (264 km2) of the basin upstream of the water supply intake at RM 6.2 (RK 10). The protection area is part of a larger restricted zone, the BRWMU, which covers 143 square miles (370 km2). as of 2010, the Forest Service manages 95 percent of the BRWMU on land owned by the federal government; the Portland Water Bureau manages the 4 percent that is owned by the City of Portland, and the Bureau of Land Management manages the remaining 1 percent, which is on federal land. Small portions of the watershed that are along the lower main stem or along tributaries are partly outside the BRWMU and fall under other jurisdictions. Accumulated snow is rare at elevations up to 2000 feet (610 m) above sea level but sometimes reaches above 4000 feet (1219 m). Melting snow adds to streamflow in April and May, and dry soil inhibits streamflow in August. Generally, temperatures are mild. Lows in January range from just below freezing to about , while July highs are usually about A station on the North Fork at an elevation of 3060 feet (933 m) reported a minimum mean SWE of 0 in July–October 2009 and a maximum of about in April. In the same year at the South Fork station, elevation 2690 feet (820 m), the mean SWE varied from 0 in June–September to about in March.
Инфрақұрылым
Суайдынының көп бөлігі көбінесе жұртқа жабық болғанымен, қорғалатын аумаққа орман жолдары, ғимараттар, үш бөгет және суқоймалар, екі гидроэлектр станциясы, сондай-ақ орманды және сумен жабдықтау жүйесін басқаратын мемлекеттік қызметкерлер пайдаланатын басқа да инфрақұрылымдар кіреді. Жүйеге Булл Ран көлінің табиғи арнасына қосылған бетон бөгет пен су төгілетін арна кіреді. 1960 жылға дейін аяқталған бөгетке 1915 жылы ағаштан және тастан құралған құрылым алдын ала салынған, ал кейіннен көлдің су сақтау сыйымдылығын арттыру және судың сіңіп кетуіне жол бермеу үшін басқа да шаралар қолданылды. Бұл шаралар көлдің пайдалы су сақтау көлемін шамамен 55 пайызға арттырды. 1-бөгет, 1-суқойманы тоқтатып тұрады, ол шамамен 61 метр биіктіктегі бетон аркалық гравитациялық бөгет, ал 2-бөгет, 34 метр биіктіктегі тас төсеу құрылымы, 2-суқойманы тоқтатып тұрады. Екі суқоймасының жалпы сыйымдылығы шамамен болғанымен, олардың пайдалы су сақтау көлемі шамамен ғана құрайды. Суайдындағы жылдық су ағынының шамамен 23 пайызы қаланың сумен жабдықталуына бағытталады. BRWMU-дегі басты жолдарға Forest Road 10 кіреді, ол өзеннің солтүстік жағымен көп бөлігінде өтеді. Ол Булл Ран қауымдастығын өзен сағасына жақын жермен және Булл Ран көлінің шығысындағы 18 Forest Road (Lolo Pass Road) жолымен байланыстырады. 2-суқоймадан төменгі бағытта Forest Road 10-нан тармақталған Forest Road 12 және 14 жолдары өзеннің оңтүстігінде шеңбер құрайды. Бұл шеңбер Кішкентай Құмды өзенінің бастауына жақын, Гудфеллоу көлдеріне дейін созылады. BRWMU-дан төмен, жұртқа ашық Булл Ран жолы Булл Ран және Додж Паркі қауымдастықтары арасындағы өзеннен өтеді. Дуглас шыршасы теңіз деңгейінен 1036 метр төмен жатқан бассейнде басым ағаш түрі болып табылады, онда батыс қызыл кедрі ылғалды жерлерде гүлдейді, ал батыс гемолока да өседі. Биік жерлерде Дуглас шыршасы және асыл шыршасы басым түрлер болып табылады, ал Тынық мұхитының күміс шыршасы – кульминациялық түр. Суайдынының 54 пайызын жабатын ересек ағаштардың көпшілігі 500 жылдан асып, диаметрі аспайды. Диаметрі аралығындағы ағаштар бассейннің шамамен 34 пайызын құрайды, ал қалған 12 пайызын жас, кішкентай ағаштар басып алады. Орман төңірегі салал және қылыш тәрізді папоротник сияқты көптеген кішігірім өсімдіктерге тірек береді.
Although most of the watershed is generally closed to the public, the protected area includes forest roads, buildings, three dams and reservoirs, two hydroelectric power stations, and other infrastructure used by government employees who manage the forest and the water supply system. The system includes a concrete dam and spillway, added to the natural outlet of Bull Run Lake. The dam, completed in about 1960, was preceded in 1915 by a timber and rockfill structure and later by other measures to increase the lake's storage capacity and to prevent seepage. These measures raised the lake's usable storage from about to about , an increase of about 55 percent. Dam 1, which impounds Reservoir 1, is a concrete arch gravity dam about 200 feet (61 m) high, and Dam 2, a rockfill structure about 110 feet (34 m) high, impounds Reservoir 2. Although the two reservoirs combined can hold up to about , their total usable storage is only about About 23 percent of the watershed's annual runoff is diverted to the city's water supply. The main roads within the BRWMU include Forest Road 10, which runs for much of its length along the north side of the river. It links the community of Bull Run near the mouth of the river and Forest Road 18 (Lolo Pass Road) east of Bull Run Lake. Branching off Forest Road 10 downstream of Reservoir 2, Forest Roads 12 and 14 form a loop south of the river. The loop extends as far east as Goodfellow Lakes, near the source of the Little Sandy River. Below the BRWMU, Bull Run Road, open to the public, crosses the river between the community of Bull Run and Dodge Park. Douglas fir is the dominant tree species in the basin below 3400 feet (1036 m) above sea level, where western redcedar thrives in moist areas and western hemlock also grows. Douglas fir and noble fir are the dominant species at higher elevations, and Pacific silver fir is the climax species. Mature trees, which cover about 54 percent of the watershed, are mostly more than 500 years old and have diameters exceeding Trees between in diameter cover about 34 percent of the basin, while younger, smaller trees dominate the remaining 12 percent. The forest floors support many smaller plants such as salal and sword fern.
Демалыс
Бұл жерде Булл-Ран және Сэнди өзендерінің қосылған жеріне жақын орналасқан Додж паркі ағаштар көлеңкесінде пикникке арналған орындар, жүзуге арналған орын, құмды жағажай және Сэнди өзеніне сал, каяк және дрейфтік қайықтарды түсіруге арналған қайық пандусы ұсынады. Парк 20-ғасырдың басында құрылған және Портленд су бюросына тиесілі, оны бюро күтіп ұстайды. Алғашқыда "Булл Ран" паркі деп аталған, ол 1897 жылдан 1914 жылға дейін су бюросының бастығы болған Франк Додж атымен қайта аталды. Автомобильді тас жолдары пайда болғанға дейін, 1930 жылға дейін Булл-Ранға электр троллейбусы паркке жолаушыларды тасымалданды. Су бюросының есебуынша, 1926 жылы паркке кем дегенде 30 000 адам келген. Булл-Ран өзенінің су жиналатын алабының көп бөлігі жұртшылыққа жабық болғанымен, тасқын су спортына әуес адамдар кейде Булл-Ран жолындағы көпірден Сэнди өзеніне дейінгі төменгі 2,5 мильді (4 км) жүзеді. Бастау орны электр стансасының төменгі жағында, ал аяқтау орны Додж паркінде. Бұл маршруттың ерекшеліктері – бастау орнына жақын орналасқан тұрақты слалом жолы, алғашқы 3 шақырымда 3-ші сыныптан алты тасқын және маршруттың соңында 2-ші сыныптан судың қысқа бөлігі. Балық аулау өзеннің төменгі ағысында ғана рұқсат етіледі. Инкубаторлық чинук лососі және жазғы және қысқы стальбас кейде Сэнди өзенімен қосылған жерге жақын ұсталады, ал өзеннің аузынан Булл-Ран су жиналатын алабының шекарасына дейін жабайы форельді ұстап-босатуға рұқсат етіледі. Булл-Ран су жиналатын алабына кіру әдетте үкімет қызметкерлеріне және ресми іссапармен келген қонақтарға ғана рұқсат етіледі, ал күзетшілер үш қақпалы кіреберісте бақылайды. Алайда, су бюросы жаз және күз айларында қоғамдық экскурсиялар ұсынады, ал саяхатшылар Тынық мұхитының қыртыс жолынан өте алады, ол Хоуд тауының жанындағы су жиналатын алабының шығыс жиегімен өтеді. Бюро жылына шамамен 85 топтық тур өткізеді.
Adjacent to the confluence of the Bull Run and Sandy rivers, Dodge Park offers tree shaded picnic areas, a swimming hole, a sandy beach, and a boat ramp for launching rafts, kayaks, and drift boats on the Sandy River. The Portland Water Bureau owns and maintains the park, established in the early 20th century. Originally called Bull Run Park, it was renamed for Frank Dodge, superintendent of the water bureau from 1897 to 1914. Until supplanted by automobile highways, the electric trolley to Bull Run carried passengers to and from the park until 1930. The water bureau estimates that at least 30,000 people visited the park in 1926. Although most of the Bull Run River watershed is closed to the public, whitewater enthusiasts sometimes run the lower 2.5 mile (4 km) stretch from the Bull Run Road bridge to the Sandy River. The put in place for the run is just below the powerhouse, and the take out is at Dodge Park. The run features a permanent slalom course near the put in, six class 3 rapids in the first 2 mile (3 km), and a short stretch of class 2 water at the end of the run. Fishing is limited to the lower reaches of the river. Hatchery Chinook salmon and summer and winter steelhead are sometimes caught near the confluence with the Sandy River, and catch and release fishing for wild trout is allowed from the mouth of the river to the edge of the Bull Run watershed reserve. Access to the Bull Run Watershed Management Unit is generally limited to government employees and guests on official business, and security guards keep watch on its three gated entrances. However, the water bureau offers public tours in the summer and fall, and hikers may use the Pacific Crest Trail, which runs along the eastern edge of the watershed near Mount Hood. The bureau has been averaging about 85 group tours a year.