Кіріспе

Молекуланың антиденелер өзінің сызықтық құрылымы бойынша танитын сегменті. Иммунологияда сызықтық эпитоп (сонымен қатар тізбекті эпитоп) – антигендегі антиденелер аминқышқылдарының сызықтық тізбегі (яғни, бастапқы құрылымы) бойынша танитын байланысу орны. Керісінше, көптеген антиденелер белгілі бір үш өлшемді пішіні (үшінші деңгейлі құрылымы) бар конформациялық эпитопты таниды. Антиген – иммундық жүйе шетелдік зат ретінде танитын және иммундық жауапты тудыратын кез келген зат. Антигендер көбінесе кез келген рецепторға толығымен байланысуға тым үлкен ақуыздар болғандықтан, антигенді құрайтын нақты сегменттер ғана белгілі бір антиденемен байланысады. Мұндай сегменттер эпитоптар деп аталады. Сол сияқты, антидененің паратопы ғана эпитоппен жанасады. Ақуыздар аминқышқылдар деп аталатын азотты кіші бірліктерден тұрады. Ақуызды құрайтын аминқышқылдарының сызықтық тізбегі оның бастапқы құрылымы деп аталады, ол әдетте қарапайым тізбектей сызықты ақуыздар түрінде ұсынылмайды (түз тізбек емес, түйін сияқты). Бірақ, антиген лизосомада ыдырағанда, кішкентай пептидтер пайда болады, оларды тізбектей орналасқан аминқышқылдары арқылы тануға болады, сондықтан олар сызықтық эпитоптар деп аталады.

Маңыздылығы

Молекулалық талдаулар жүргізу кезінде, антиденелерді қолдануда, мысалы, Вестерн блот, иммуногистохимия және ELISA сияқты әдістерде, сызықтық немесе конформациялық эпитоптарды танитын антиденелерді мұқият таңдау қажет. Мысалы, егер белок үлгісі қайнатылып, бета-меркаптоэтанолмен өңделсе және Вестерн блот үшін SDS PAGE-де жүргізілсе, белоктар негізінен денатурацияланады, демек олардың табиғи үш өлшемді құрылымын алуға мүмкіндік болмайды. Сондықтан иммунодетекция үшін конформациялық эпитоптардың орнына сызықтық эпитоптарды танитын антиденелер таңдалады. Керісінше, иммуногистохимияда белок құрылымы сақталатындықтан, конформациялық эпитоптарды танитын антиденелерге басымдық беріледі.