Лимфоциттер: Ақ қан жасушаларының түрі және иммундық жүйедегі рөлі
Lymphocyte
Лимфоциттер – ақ қан клеткасының түрі, иммунитет жүйесінде маңызды рөл атқарады. T, B және ILC жасушаларын қамтиды. Дене қорғанысындағы негізгі клеткалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақ қан клеткасының бір түрі
Subtype of white blood cell
Лимфоцит – көптеген омыртқалы жануарлардың иммундық жүйесіндегі ақ қан клеткасының (лейкоцит) бір түрі. Лимфоциттерге Т-клеткалар (клеткалық медиацияланған және цитотоксикалық адаптивті иммунитет үшін), В-клеткалар (гуморальдық, антиденеге негізделген адаптивті иммунитет үшін) және туа біткен лимфоидты клеткалар (ILC; "туылған Т-клеткаға ұқсас" клеткалар, бұл қабықшалық иммунитет пен гомеостазға қатысты) кіреді. Табиғи өлтіруші клеткалар олардың маңызды бір түрі болып табылады (бұл клеткалық медиацияланған, цитотоксикалық туа біткен иммунитетте жұмыс істейді). Олар лимфада табылған клеткалардың басты түрі, сондықтан оларды "лимфоцит" (цит – клетканы білдіреді) деп атаған. Лимфоциттер айналымдағы ақ қан клеткаларының 18%-дан 42%-ын құрайды. Алайда, адамдарда (оларда бұл мүше жоқ) В-клеткаларын сүйек кемігі жасайды, ал "В" әрпі сүйек кемігін еске түсіреді.) адаптивті иммундық жауаптың негізгі жасушалық компоненттері болып табылады. Т-клеткалар клеткалық иммунитетке қатысады, ал В-клеткалар негізінен гуморальдық иммунитетке (антиденелерге қатысты) жауапты. Т-клеткалар мен В-клеткалардың қызметі – антигенді таныту процесінде белгілі бір "өзіне жат" антигендерді тану. Олар басқыншыны анықтағаннан кейін, нақты патогендерді немесе патогенмен зарарланған клеткаларды жоюға барынша бейімделген нақты жауаптарды тудырады. В-клеткалар патогендерге жауап ретінде антиденелердің көп мөлшерін өндіріп, бактериялар мен вирустар сияқты шетелдік объектілерді залалсыздандырады. Патогендерге жауап ретінде кейбір Т-клеткалар, Т-көмекші клеткалар деп аталады, иммундық жауапты басқаратын цитокиндерді өндіреді, ал басқа Т-клеткалар, цитотоксикалық Т-клеткалар деп аталады, патогенмен зарарланған клеткалардың өліміне әкелетін қуатты ферменттер бар уытты гранулаларды өндіреді. Белсенділенгеннен кейін В- және Т-клеткалар олар кездескен антигендердің естелік клеткалары түріндегі тұрақты мұрасын қалдырады. Жануардың өмір бойында бұл естелік клеткалар кездескен әрбір патогенді "есінде сақтайды" және егер сол патоген қайта анықталса, күшті және жылдам жауап бере алады; бұл табиғи иммунитет деп аталады.
A lymphocyte is a type of white blood cell (leukocyte) in the immune system of most vertebrates. Lymphocytes include T cells (for cell mediated and cytotoxic adaptive immunity), B cells (for humoral, antibody driven adaptive immunity), and innate lymphoid cells (ILCs; "innate T cell like" cells involved in mucosal immunity and homeostasis), of which natural killer cells are an important subtype (which functions in cell mediated, cytotoxic innate immunity). They are the main type of cell found in lymph, which prompted the name "lymphocyte" (with cyte meaning cell). Lymphocytes make up between 18% and 42% of circulating white blood cells. However, in humans (who do not have that organ), the bone marrow makes B cells, and the B can serve as a reminder of bone marrow.) are the major cellular components of the adaptive immune response. T cells are involved in cell mediated immunity, whereas B cells are primarily responsible for humoral immunity (relating to antibodies). The function of T cells and B cells is to recognize specific "non self" antigens, during a process known as antigen presentation. Once they have identified an invader, the cells generate specific responses that are tailored maximally to eliminate specific pathogens or pathogen infected cells. B cells respond to pathogens by producing large quantities of antibodies which then neutralize foreign objects like bacteria and viruses. In response to pathogens some T cells, called T helper cells, produce cytokines that direct the immune response, while other T cells, called cytotoxic T cells, produce toxic granules that contain powerful enzymes which induce the death of pathogen infected cells. Following activation, B cells and T cells leave a lasting legacy of the antigens they have encountered, in the form of memory cells. Throughout the lifetime of an animal, these memory cells will "remember" each specific pathogen encountered, and are able to mount a strong and rapid response if the same pathogen is detected again; this is known as acquired immunity.
Табиғи өлтіруші жасушалар
NK жасушалары - туа біткен иммундық жүйенің бір бөлігі және организмді ісіктер мен вирустық инфекциядан қорғауда маңызды рөл атқарады. Оның жасуша түрі ретінде болуы екі зерттеуде күмәндалған. Дегенмен, бастапқы мақала авторлары екі зерттеуде Х жасушаларының сипатталған микроскопиялық және FACS әдістерімен анықталғанын көрсетті. Х жасушаларының (сондай-ақ, қос экспрессорлар деп те аталады) табиғаты мен қасиеттерін анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет.
NK cells are a part of the innate immune system and play a major role in defending the host from tumors and virally infected cells. Its existence as a cell type has been challenged by two studies. However, the authors of original article pointed to the fact that the two studies have detected X cells by imaging microscopy and FACS as described. Additional studies are required to determine the nature and properties of X cells (also called dual expressers).
Лимфоциттер мен аурулар
Лимфоциттер саны әдетте перифериялық толық қан анализінің бөлігі болып табылады және ақ қан клеткаларының жалпы санына шаққандағы лимфоциттердің пайыздық көрсеткіші ретінде беріледі. Лимфоциттер санының жалпы көбеюі лимфоцитоз деп аталады, ал азаюы – лимфоцитопения деп аталады.
A lymphocyte count is usually part of a peripheral complete blood cell count and is expressed as the percentage of lymphocytes to the total number of white blood cells counted. A general increase in the number of lymphocytes is known as lymphocytosis, whereas a decrease is known as lymphocytopenia.
Жоғары
Лимфоциттердің концентрациясының жоғарылауы көбінесе вирус инфекциясының белгісі болып табылады (кейбір сирек жағдайларда, лейкемиялар бұрын сау адамда лимфоциттердің қалыпты емес жоғарылауы арқылы анықталады). Төмен нейтрофил санымен қатар жоғары лимфоцит саны лимфомадан туындауы мүмкін. Bordetella pertussis бактериясының пертуссис токсині (PTx), бұрын лимфоцитозды ынталандыратын фактор деп белгілі болған, лимфоциттердің лимфа түйіндеріне енуін азайтады, бұл лимфоцитоз деп аталатын жағдайға алып келуі мүмкін, онда ересектерде толық лимфоцит саны 4000/мкл-ден, ал балаларда 8000/мкл-ден асып кетеді. Бұл ерекшелік, себебі көптеген бактериялық инфекцияларда нейтрофильдердің басымдығы байқалады.
An increase in lymphocyte concentration is usually a sign of a viral infection (in some rare case, leukemias are found through an abnormally raised lymphocyte count in an otherwise normal person). A high lymphocyte count with a low neutrophil count might be caused by lymphoma. Pertussis toxin (PTx) of Bordetella pertussis, formerly known as lymphocytosis promoting factor, causes a decrease in the entry of lymphocytes into lymph nodes, which can lead to a condition known as lymphocytosis, with a complete lymphocyte count of over 4000 per μl in adults or over 8000 per μl in children. This is unique in that many bacterial infections illustrate neutrophil predominance instead.
Лимфопролиферативтік аурулар
Лимфопролиферативтік аурулар (ЛПА) – лимфоциттердің бақылаусыз көбеюімен сипатталатын, лимфоцитоз, лимфаденопатия және сүйек кемігіне инфильтрациялау сияқты проблемаларға алып келетін әртүрлі аурулар тобын қамтиды. Бұл аурулар иммундық тапшылығы бар адамдарда жиі кездеседі және Т және В жасушаларының қалыптан тыс көбеюін қамтиды, бұл көбінесе иммунодефицитке және иммундық жүйенің дисфункциясына әкеледі. ЛПА-ға иатрогендік және туа пайда болған түрлі гендік мутациялар қатысты. Бір түрі, Х-хромосомаға байланысты ЛПА, Х хромосомасындағы мутациялармен байланысты, бұл адамдарды табиғи өлтіруші жасушалар ЛПА-сына және Т жасушалары ЛПА-сына бейімдейді. Сонымен қатар, жалпы өзгермелі иммунодефицит (ЖОИ), ауыр біріктірілген иммунодефицит (АБИ) және кейбір вирустық инфекциялар ЛПА қаупін арттырады. Иммуносупрессивтік препараттар мен тіндерді трансплантациялау сияқты емдеу әдістері де сезімталдықты арттыруы мүмкін. ЛПА – В жасушаларының (мысалы, созылмалы лимфоциттік лейкемия) және Т жасушаларының (мысалы, Сезари синдромы) бұзылуларымен байланысты аурулардың кең спектрін қамтиды, олардың әрқайсысы диагностикалау және емдеуде ерекше қиындықтар туғызады.
Lymphoproliferative disorders (LPD) encompass a diverse group of diseases marked by uncontrolled lymphocyte production, leading to issues like lymphocytosis, lymphadenopathy, and bone marrow infiltration. These disorders are common in immunocompromised individuals and involve abnormal proliferation of T and B cells, often resulting in immunodeficiency and immune system dysfunction. Various gene mutations, both iatrogenic and acquired, are implicated in LPD. One subtype, X linked LPD, is linked to mutations in the X chromosome, predisposing individuals to natural killer cell LPD and T cell LPD. Additionally, conditions like common variable immunodeficiency (CVID), severe combined immunodeficiency (SCID), and certain viral infections elevate the risk of LPD. Treatment methods, such as immunosuppressive drugs and tissue transplantation, can also increase susceptibility. LPDs encompass a wide array of disorders involving B cell (e. g., chronic lymphocytic leukemia) and T cell (e. g., Sezary syndrome) abnormalities, each presenting distinct challenges in diagnosis and management.
Төмен
Лимфоциттердің қалыпты төмен немесе төмен абсолютті саны хирургиялық араласындардан немесе жарақаттардан кейін инфекцияға шалдығу қаупінің артуымен байланысты. Т-лимфоциттерінің азаюының бір себебі – адам иммуножеткіліксіздік вирусының (АИВ) Т-лимфоциттерін (әсіресе, CD4+ Т-лимфоциттерінің топшасын, олар көмекші Т-лимфоциттеріне айналады) жұқтырып, жойған кезде туындайды. Осы Т-лимфоциттері ұсынатын маңызды қорғаныссыз организм, әдетте сау адамдарға әсер етпейтін мүмкіндік инфекцияларына осал болады. АИВ прогрессиясының деңгейі әдетте пациенттің қанындағы CD4+ Т-лимфоциттерінің пайызын өлшеу арқылы анықталады – АИВ соңында қабылданған иммуножеткіліксіздік синдромына (АИДС) прогрессиялайды. Басқа вирустардың немесе лимфоциттердің бұзылыстарының әсерін де қандағы лимфоциттердің санын санау арқылы бағалауға болады.
A low normal to low absolute lymphocyte concentration is associated with increased rates of infection after surgery or trauma. One basis for low T cell lymphocytes occurs when the human immunodeficiency virus (HIV) infects and destroys T cells (specifically, the CD4+ subgroup of T lymphocytes, which become helper T cells). Without the key defense that these T cells provide, the body becomes susceptible to opportunistic infections that otherwise would not affect healthy people. The extent of HIV progression is typically determined by measuring the percentage of CD4+ T cells in the patient's blood – HIV ultimately progresses to acquired immune deficiency syndrome (AIDS). The effects of other viruses or lymphocyte disorders can also often be estimated by counting the numbers of lymphocytes present in the blood.
Ауыруға сиырталған лимфоциттер
Кейбір қатерлі ісіктерде, мысалы, меланома және колоректальды қатерлі ісіктерде лимфоциттер ісікке еніп, оны шабуылдай алады. Бұл кейде бастапқы ісіктің кері дамуына себеп болуы мүмкін.
In some cancers, such as melanoma and colorectal cancer, lymphocytes can migrate into and attack the tumor. This can sometimes lead to regression of the primary tumor.