1939 жылғы Словакия-Венгрия қақтығысы

Кіріспе

1939 жылы Словакия Республикасы мен Венгрия Корольдігі арасындағы аумақтық қақтығыс.

Словак-Венгрия соғысы немесе Кіші соғыс (Kis háború), 1939 жылдың 23 наурызынан 31 наурызына дейін Словакияның шығысында Бірінші Словак Республикасы мен Венгрия арасында жүрген соғыс.

Кіріспе

Мюнхен келісімінен кейін, батыстағы чех жерлерін әлсіреткеннен кейін, венгр әскерлері Словакия шекарасында қауіпті күйде тұрды. Олардың 36 сағаттық операцияға жететін артиллериялық оқ-дәрісі ғана болды және олар анық түрде алдаумен айналысып жатқандары белгілі болды, бірақ Германия оларды қолдаған еді, егер Чехословакия армиясы қарсы тұрса, оларға әскери қолдау көрсетуге мәжбүр болар еді. Чехословакия армиясы үлкен өзендердің кедергісі болмаған жерлерде шекара бойында 2000 шағын бетонды нығайтулар салған. 1938 жылдың ортасында олардың министрлігі «Жыртық күзетшілер» деп аталатын Ронгиос Гардасын қаруландырды, олар оңтүстік Словакия мен Карпат Украинасына еніп кіруді бастады. Жағдай ашық соғысқа жақындап қалды. Германия мен Италия тарапынан қарағанда, бұл ертерек болар еді, сондықтан олар Чехословакия үкіметін Венадағы бірлескен төрешілікке келісуге мәжбүр етті. 1938 жылдың 2 қарашасында төрешілік басымен Венгрияның пайдасына шешім шығарылды және Чехословакияны Венгрияға 11 833 км² оңтүстік Словакияны беруге міндеттеді, ол көбінесе венгр халқымен қоныстанған (1910 жылғы санақ бойынша). Бұл бөліс Словакияның екінші ірі қаласы Кошицеге де нұқсан келтірді және астана Братислава Венгрияның одан әрі қысымына ұшырау қаупінде қалды. Бірінші Вена шешімі Венгрияны толық қанағаттандырмады, ол 1938 жылдың 2 қарашасы мен 1939 жылдың 12 қаңтары аралығында 22 шекаралық қақтығысқа қатысты. 1939 жылдың наурыз айында Чехословакияда жаңа саяси дағдарыс туды. Президент Эмиль Хаха Жозеф Тисоның словак үкіметін қызметтен босатып, жаңа словак премьер-министрі Кароль Сидорды тағайындады. Словакия тәуелсіздік жариялады және Германиядан Венгриядан қорғаныс беруін сұрады, оның күштері шекарада жиналып, одан да көп жерді басып алуға дайын еді. 1939 жылдың 13 наурызында Тисо мен Фердинанд Дюрчанский Гитлермен, Риббентроппен және генералдар Вальтер фон Браухич пен Вильгельм Кейтельмен Берлинде кездесті. Осы уақытта Германияның ұстанымын білген Венгрия Рутения шекарасында әрекет етуге дайындалды. 14 наурыз күні түстен кейін және түнде Словакия парламенті Чехословакиядан тәуелсіздік жариялады. 1939 жылдың 14 наурызында Гитлер Хаханы Берлинге шақырды. Ол таңғы сағат 1:30-ға дейін күтіп, содан кейін оған екі нұсқа ұсынылды: номиналды автономиясы бар Германиямен одақ немесе соғыс. Хаха алдымен бас тартты, бірақ нацистер Праганы таңғы сағат 4-те бомбалаумен қорқытқаннан кейін жүрек талмасына ұшырады. Медициналық қызметкерлердің қасында Хаха Чехословакияның қалған бөлігін Германиямен біріктіретін және Богемия мен Моравия протекторатын құратын құжатқа қол қойды және Прагаға өз шешімі туралы хабарлады. Ол сол күні пойызбен Прагаға аттанды, бірақ Гитлер Прагаға Хахадан бұрын жетуі үшін немістер пойызды әдейі баяулатты. Словакия 15 наурызда Венгрияның жаңа мемлекетін мойындауына таң қалды. Алайда, Венгрия Словакиямен шекараға қанағаттанбады және словак деректеріне сәйкес, олардың 20-шы жаяу әскер полкі мен шекара күзетінің әлсіз бөлімдері Ужгородқа қарама-қарсы 212.9 биіктігін басып алуға жасалған венгрлік әрекеттің алдын алды. Бұл және Нижне-Немеке мен Вышне-Немеке шекаралық ауылдарын бомбалау және оққа тұту кезінде Словакия 13 адамның қаза болғанын мәлімдеді және Гитлердің қорғаныс уәдесіне сілтеме жасай отырып, Германияға дереу көмек сұрады. 17 наурызда Венгрия Сыртқы істер министрлігі Германияға Венгрияның Словакиямен Шығыс Словакия шекарасы бойынша келіссөздер жүргізуге ниеттенгенін хабарлады, өйткені бұл сызық тек Чехословакияның ішкі әкімшілік бөлінісі емес, мойындалған халықаралық шекара емес, сондықтан Карпат Украина Венгрияға өткеннен кейін оны анықтау қажет. Олар Ужгородтан батысқа қарай, Собранцеден артық жылжып, содан кейін Польша шекарасына дейін солтүстікке қарай созылатын картаны қоса берді. Венгрияның талабы 1910 жылғы санаққа негізделген, онда солтүстік-шығыс Словакияда венгрлер мен русиндер, словактар емес, көпшілікті құрады. Демографиялық мәселеге қоса, Венгрияның тағы бір мақсаты болды: Ужгородты және Польшаға қарай өзен бойындағы маңызды темір жолды қорғау, ол қазіргі словак шекарасынан көрінеді. Сондықтан олар шекараны Уж өзенінің батыс жағынан қауіпсіз қашықтыққа жылжыруды шешті. Германия Венгрия мен Словакияға мұндай шекараны қайта қарауға келісетінін хабарлады. 18 наурызда Словакия басшылары Венадағы Қорғаныс шартына қол қою үшін келген кезде, Братислава словак азаматтық және әскери билік органдарына кері шегінуге бұйрық берді. Венгрияның басқа барлық талаптары Словакияда заңсыз деп есептелді. Венгрия Словакияның шекарасын кепілдендіретін келісімге 18 наурызда қол қойылғанын және ол Германия оған қол қойғаннан кейін күшіне енетінін білді. Сондықтан олар ұйымдаспаған словак армиясының мүмкіндігін пайдаланып, дереу әрекет етуге шешім қабылдады, ол әлі толыққанды құрылмаған еді. Осылайша, 23 наурызда таңғы сағатта, Риббентроп Берлинде Қорғаныс шартына қол қойғаннан алты сағат бұрын, батыс Карпат Украинасындағы венгр әскерлері Уж өзенінен шығыс Словакияға қарай жылдамдады.

After the Munich Pact, which weakened Czech lands to the west, Hungarian forces remained poised threateningly on the Slovak border. They reportedly had artillery ammunition for only 36 hours of operations and were clearly engaged in a bluff but had been encouraged by Germany, which would have had to support it militarily if the much larger and better equipped Czechoslovak Army had chosen to fight. The Czechoslovak army had built 2,000 small concrete emplacements along the border wherever there was no major river obstacle. In mid 1938, his ministry armed the Rongyos Gárda ("Ragged Guard"), which began to infiltrate into southern Slovakia and Carpatho Ukraine. The situation was now verging on open war. From the German and the Italian points of view, this would be premature and so they pressured the Czechoslovak government to accept their joint Arbitration of Vienna. On 2 November 1938, it found largely in favour of Hungary and obliged Czechoslovakia to cede to Hungary 11,833 km2 of the south part of Slovakia, which was mostly Hungarian populated (according to the 1910 census). The partition also cost Košice, Slovakia's second largest city, and left the capital, Bratislava, vulnerable to further Hungarian pressure. The First Vienna Award did not fully satisfy Hungary, which carried out 22 border clashes between 2 November 1938 and 12 January 1939. In March 1939, a new crisis hit the political scene in Czechoslovakia. President Emil Hácha dismissed the Slovak government of Jozef Tiso and appointed a new Slovak prime minister, Karol Sidor. Slovakia declared independence and requested that Germany provide protection from Hungary, whose forces were, Ribbentrop stated, gathering on the border, take even more land. On the evening of 13 March 1939, Tiso and Ferdinand Ďurčanský met Hitler, Ribbentrop and Generals Walther von Brauchitsch and Wilhelm Keitel in Berlin. Meanwhile, aware of the German position, Hungary was preparing for action on the adjacent Ruthenian border. During the afternoon and the night of 14 March, the Slovakian Parliament proclaimed independence from Czechoslovakia. Hácha was invited to Berlin by Hitler on March 14, 1939. He was forced to until 1:30 AM of the next day, after which he was presented with two options. A union with Germany as a protectorate with nominal autonomy or war. Hácha first refused, but after the Nazis threatened to bomb Prague at 4 AM he suffered a heart attack. With medical staff next to him Hácha signed the document uniting what remained of Czechoslovakia with Germany forming the Protectorate of Bohemia and Moravia and informed Prague about his decision. He departed by train that day to Prague, but the train was slowed down on purpose by the Germans to make sure Hitler got to Prague before Hácha did. Slovakia was surprised when Hungary recognized its new state as early as 15 March. However, Hungary was not satisfied with the border with Slovakia and, according to Slovak sources, weak elements of their 20th Infantry Regiment and frontier guard repulsed a Hungarian attempt to seize Hill 212.9 opposite Uzhhorod (Ungvár). In this and the subsequent shelling and bombing of the border villages of Nižné Nemecké and Vyšné Nemecké, Slovakia claimed to have suffered 13 dead and promptly petitioned Germany, invoking Hitler's promise of protection. On 17 March, the Hungarian Foreign Ministry told Germany that Hungary wanted to negotiate with the Slovaks over the eastern Slovak boundary on the pretext that the existing line was only an internal Czechoslovak administrative division, not a recognized international boundary, and so needed defining now that Carpatho Ukraine had passed to Hungary. It enclosed a map of their proposal that shifted the frontier about west of Uzhhorod, beyond Sobrance, and then ran almost due north to the Polish border. The Hungarian claim partly relied on the 1910 census, which stated that Hungarians and Ruthenians, not Slovaks, formed the majority in northeastern Slovakia. In addition to the demographic issue, Hungary also had another purpose in mind: protecting Uzhhorod and the key railway to Poland up the Uzh River, which was within view of the current Slovak border. Therefore, it resolved to push the frontier back a safe distance beyond the western watershed of the Uzh Valley. Germany let Hungary and Slovakia know that it would acquiesce to such a border revision. On 18 March, the Slovak leaders, in Vienna for the signing of the Treaty of Protection, were forced to accept that, and Bratislava ordered Slovak civil and military authorities to pull back. All other potential Hungarian requests were supposed to be illegal in Slovakia. Hungary was aware that Slovakia had signed a treaty guaranteeing Slovakia's borders on 18 March and that it would come into force when Germany countersigned it. It, therefore, decided to act immediately to take advantage of the disorganized Slovak army, which had not yet fully consolidated. Thus, Hungarian forces in the western Carpatho Ukraine began to advance from the River Uzh into eastern Slovakia at dawn on 23 March, some six hours before Ribbentrop countersigned the Treaty of Protection in Berlin.

Құрлық соғысы

1939 жылғы 23 наурызда таңертең Венгрия "мүмкіндігінше батысқа қарай жылжу" деген нұсқаумен Карпат Украинасынан Словакияға күтпеген шабуыл жасады. Венгрия соғыс жарияламастан Словакияға шабуыл жасады, словак әскерін дайынсыз ұстады, себебі көптеген словак сарбаздары Чехиядан келе жатқан және әлі словак бөлімшелеріне жетпеген еді. Чех әскерлері жаңа Словакияны тастап кетіп жатқан, бірақ олардың көпшілігі венгр шабуылынан кейін Словакиядағы бұрынғы бөлімшелерімен қалуды шешті. Солтүстікте, Стакчинге қарама-қарсы жерде майор Матейка жаяу әскер батальонын және екі артиллерия батареясын жинады. Оңтүстікте, Михаловце маңында, резервтегі офицер және жергілікті Словакия Халық партиясының хатшысы Штефан Хашшик төрт жаяу әскер батальонынан және бірнеше артиллерия батареясынан тұратын топты жинады. Батысқа қарай, Кошице – Прешов майданында (онда Венгрия жаяу әскер бригадасын ұстады) майор Шивица үшінші словак тобын жинады. Артында Мартинде атқыштар тобы мен бірнеше танктер, ал Банска-Быстрица, Тренчин және Братиславада артиллерия бөлімдері дайындық жүргізіп жатты. Бірақ неміс араласуы олардың қозғалысын, әсіресе V корпуста, тоқтатты немесе бұзды. Словак қорғанысы шектелді, өйткені өткен күздегі венгр аннексиясы Михаловце мен Гуменнедегі жалғыз теміржол желісін Венгрияға берді, соның салдарынан барлық словак күшейткіштері кешікті. Венгр әскерлері Словакияның шығысына жылдам еніп кірді, бұл Словакия мен Германияны таң қалдырды. Жылдам жұмылдыру мен офицерлердің жетіспеуінен туған шатастыққа қарамастан, Михаловцедегі словак күші келесі күні қарсы шабуылға тырысу үшін жеткілікті күш жинады. Бұл негізінен чех майоры Кубичекке байланысты болды, ол Хашиктен басқаруды алып, жағдайды жақсарта бастады. Олар кеңінен қол жетімді азаматтық жүк көліктеріне негізделгендіктен, саботажға ұшыраған OA vz. 30 бронеавтомобильдерінің бесеуін жөндеуге қосалқы бөлшектер тез табылды, және олар 24 наурызда сағат 05:30-да Михаловцеге жетті. Олардың чех экипаждары басқа техникалық қарулы күштердің словак байланысшыларынан құралған жаңа топтармен ауыстырылды. Олар бірден Михаловцеден оңтүстікке қарай Будковцеге барлауға жіберілді, бірақ венгрлердің ізіне таппады. Словактар шығысқа қарай қарсы шабуыл жасауға шешім қабылдады, онда ең алдыңғы венгр бекінісі Závadka-да, біраз қашықтықта орналасқан еді. Жолмен жүрген бронеавтомобильдер венгр қалтасына қарсы майданнан шабуыл жасады, ал словак жаяу әскері олардың қанаттарын айналып өтті. Көп ұзамай олар венгрлерді Závadka-дан Нижня Рыбницаның алдындағы Окна/Акна өзеніндегі негізгі желілеріне шегінуге мәжбүр етті. Бронеавтомобильдер Závadka-дан сәл өткен соң жолды жалғастырды, ал словак жаяу әскері таралып, Úbrež және Vyšné Revištia ауылдары арасында олардың екі жағындағы шамамен бір километрге орналасты. Жаяу әскер алғаш рет жолдың солтүстігіндегі Убрежді басып алу кезінде венгр артиллериясының атысына ұшырады. Сағат 23:00-де Нижня Рыбницадағы негізгі венгр желісіне жалпы шабуыл басталды. Венгр жауабы қатал және тиімді болды. Словактар Акна өзеніне бір километрдей жақындағанда венгрлердің далалық және танкіге қарсы артиллериясының атысына ұшырады. Бір бронеавтомобильдің қозғалтқышына тиіп, кері қайтаруға тура келді, ал екіншісі 37 мм-лік танкіге қарсы пушкамен жолдың ортасында жойылды. Жаңа офицерлерімен таныс емес жаяу әскерлер алдымен жерге жатып, кейін шегіне бастады, бұл көп ұзамай үрейге айналды, кейбіреулері Михаловцеге дейін, артқа қарай тоқтатылмады. Бронеавтомобильдер венгрлердің кез келген қуғынын болдырмау үшін шегінген жаяу әскерді пулеметтермен жауып тастады. 24 наурыздың кешінде Мартиннен Михаловцеге тағы төрт OA vz.30 бронеавтомобилі, үш LT vz.35 жеңіл танк және 37 мм танкіге қарсы пушка келді, бірақ толық шатастық орнаған еді. 25 наурыздың таңында олар шығысқа қарай бет алды, кейде шегінген жаяу әскерді олардың үстінен атып тұрақтандырып, мажарлар баспаған Úbrež – Vyšné Revištia желісіне дейін барлық жерді қайтадан басып алуды қамтамасыз етті. Бірақ танкіге қарсы бөлім қателікпен жойылған бронеавтомобильді басып өтіп, тікелей венгр желісіне түсіп, тұтқындалды. Осы уақытқа дейін 41-ші жаяу әскер полкі мен 202-ші тау артиллерия полкінің батареясы Михаловцеге жетіп, Кубичек түске қарай жаңадан келген танктер мен бронеавтомобильдердің көмегімен үлкен қарсы шабуыл жоспарлады. Бірақ неміс қысымы салдарынан шабуыл басталмай, келісімге келді. 26 наурызда 202-ші тау артиллерия полкінің қалған бөлігі мен 7-ші және 17-ші жаяу әскер полкінің бөлімдері жетіп келді. Михаловце мен маңында шамамен 15 000 словак әскері болды, бірақ осы күшейткіштердің барлығына қарамастан, екінші қарсы шабуылдың сәтті болуына біріншісінен де аз мүмкіндік болды, себебі венгрлер көп санды және біріккен, жақсы бекініп, үш заманауи жеңіл танкпен ұсынылған словактардың жалғыз артықшылығын тиімді жоюға жететін 37 мм-лік танкіге қарсы пушкалары жеткілікті болды.

At dawn on 23 March 1939, Hungary suddenly attacked Slovakia from Carpatho Ukraine, with instructions being to "proceed as far to the west as possible". Hungary attacked Slovakia without any declaration of war, catching the Slovak army unprepared because many Slovak soldiers were in transit from the Czech region and had not yet reached their Slovak units. Czech soldiers were leaving the new Slovakia, but many of them decided to remain with their former units in Slovakia after the Hungarian attack. In the north, opposite Stakčín, Major Matějka assembled an infantry battalion and two artillery batteries. In the south, around Michalovce, Štefan Haššík, a reserve officer and a local Slovak People's Party secretary, gathered a group of about four infantry battalions and several artillery batteries. Further west, in the Košice – Prešov front (on which Hungary maintained an infantry brigade,) Major Šivica assembled a third Slovak concentration. To the rear, a cavalry group and some tanks were thrown together at Martin, and artillery detachments readied at Banská Bystrica, Trenčin and Bratislava. However, German interference disrupted or paralysed their movement, especially in the V Corps. The Slovak defence was tied down, as the Hungarian annexations the previous autumn had transferred the only railway line to Michalovce and Humenné to Hungary, thereby delaying all Slovak reinforcements. Hungarian troops advanced quickly into eastern Slovakia, which surprised both Slovakia and Germany. Despite the confusion caused by the hurried mobilization and the acute shortage of officers, the Slovak force in Michalovce had coalesced enough to attempt a counterattack by the next day. That was largely because of Czech Major Kubíček, who had taken over command from Haššik and begun to get a better grip on the situation. Because they were based on a widely available civilian truck, spares were soon found to repair five of the sabotaged OA vz. 30 armoured cars in Prešov, and they reached Michalovce at 05:30 on 24 March. Their Czech crews had been replaced by scratch teams of Slovak signallers from other technical armed forces. They were immediately sent to reconnoitre Budkovce, some south of Michalovce, but could not find any trace of the Hungarians. The Slovaks decided to counterattack eastwards, where the most advanced Hungarian outpost was known to be some away at Závadka. The road bound armoured cars engaged the Hungarian pocket from the front whilst Slovak infantry worked round their flanks. Soon, they forced the heavily outnumbered Hungarians to fall back from Závadka towards their main line on the River Okna/Akna, just in front of Nižná Rybnica. The armoured cars continued down the road a little past Závadka whilst the Slovak infantry fanned out and began to deploy on a front of some on either side of them, between the villages of Úbrež and Vyšné Revištia. The infantry first came under Hungarian artillery fire during the occupation of Ubrež, north of the road. At 23:00 a general attack was launched on the main Hungarian line at Nižná Rybnica. The Hungarian response was fierce and effective. The Slovaks had advanced across open ground to within a kilometre of the Akna River when they began taking fire by Hungarian field and antitank artillery. One armoured car was hit in the engine and had to be withdrawn, and a second was knocked out in the middle of the road by a 37mm anti tank cannon. The raw infantry, unfamiliar with their new officers, first went to ground and then began to retreat, which soon turned into a panic that for some could not be stopped before Michalovce, to the rear. The armoured cars covered the retreating infantry with their machine guns to forestall any possible Hungarian pursuit. Late on 24 March, four more OA vz.30 armoured cars and three LT vz.35 light tanks and a 37mm antitank cannon arrived in Michalovce from Martin to find total confusion. Early on 25 March they headed eastwards, sometimes steadying the retreating infantry by firing over their heads, thereby ensuring the reoccupation of everywhere up to the old Úbrež – Vyšné Revištia line, which the Hungarians had not occupied. However, the anti tank section mistakenly drove past the knocked out armoured car and ran straight into the Hungarian line, where it was captured. By now, elements of the 41st Infantry Regiment and a battery of 202nd Mountain Artillery Regiment had begun to reach Michalovce, and Kubíček planned a major counterattack for noon, to be spearheaded by the newly arrived tanks and armoured cars. However, German pressure brought about a ceasefire before it could go in. On 26 March, the rest of the 202nd Mountain Artillery Regiment and parts of the 7th and 17th Infantry Regiments began to arrive. There were now some 15,000 Slovak troops in and around Michalovc, but even with these reinforcements, a second counterattack had little better prospect of success than the first because the more numerous and cohesive Hungarians were well dug in and had more than enough 37 mm antitank cannons to deal effectively with the three modern light tanks that represented the only slight advantage possessed by the Slovaks.

Словакияның Әуе күштері

Чехословакияның бөлінуі кезінде, бұрынғы Чехословакия Әуе күштері де бөлінді. Словакия аумағындағы осы әуе күштерінің ядросы Словакия Қорғаныс министрлігінің бақылауына өткен Милан Растислав Штефаник атындағы 3-ші Әуе полкі болды. Дегенмен, офицерлер, тәжірибелі ұшқыштар және авиация сардары негізінен чехтар еді. 14 наурызға дейін Словакия Әуе күштері (Slovenské vzdušné zbrane) шамамен 1400 адамнан тұрды. Бөлінуден кейін Словакияда 824 адам қалды. Богемия және Моравиядан оралған экипаждар Словакияның жаңадан құрылған Әуе күштерін баяу ғана нығайтты. Тактикалық жағдай шығыс Словакиядағы, әсіресе Spišská Nová Ves әуежайында ең қиын болды. Осы әуежайдағы екі истребитель эскадрильясында бар болғаны тоғыз ұшқыш болды, ал әуежай штабында үш офицер қызмет етті. Жағдай Венгрияның шабуылдары күшейген сайын нашарлай түсті.

Бөлімше ұшақтары:

1/1 vadászszázad (истребительдер) 9 × Fiat CR.32 Ungvár / Uzhhorod
1/2 vadászszázad (истребительдер) 9 × CR.32 Miskolc
1/3 vadászszázad (истребительдер) 9 × CR.32 Csap / Chop
3/3 bombázószázad (бомбалаушылар) 6 × Ju 86K 2 Debrecen
3/4 bombázószázad (бомбалаушылар) 6 × Ju 86K 2 Debrecen
3/5 bombázószázad (бомбалаушылар) 6 × Ju 86K 2 Debrecen
VII felderítőszázad (барлаушылар) 9 × WM 21 Miskolc
VI felderítőszázad (барлаушылар) 9 × WM 21 Debrecen

Венгрия Корольдік Әуе күштерінің ең үздік ұшағы Fiat CR.32 истребитель болды. Оның двигателі словактар пайдаланған Avia двигателінен нашар болғандықтан, венгр ұшқыштары көлденең деңгейде шайқасуға тырысты, ал словактар шайқасты тік жазықтыққа көшіруге ұмтылды. Fiat ұшақтарын басқару оңайырақ болды, әсіресе Avia ұшақтары қанаттарының астында бомбалармен ұшқанда, олардың қимылдары шектелді. Fiat CR.32-де жақсырақ пулеметтер орнатылған.

Жауынгерлік

15 наурызда Корольдік Мажарстан әуе күштері Шығыс Словакияны әуеден жан-жақты барлады. Келесі күні венгр эскадрильялары Словакия шекарасына жақын әуежайларға көшіріліп, күшті дайындыққа алынды. 23 наурыз күні таңертең Spišská Nová Ves-тен жұмыс істейтін екі словак патрульдік эскадрильясы жауды іздестірді, бірақ миссиялар әлі жердегі бөлімшелермен үйлестірілмеген еді. Сол күні Словакия бас штабы барлық аймақты әуеден жан-жақты барлауға бұйрық берді. Патрульдер словакиялық аумақтағы венгрлердің кең ауқымды қозғалысын байқады. 13:00-де үш Letov Š 328 барлау ұшағы Улич, Убле және Великий Березный аймағындағы жауға шабуыл жасауға жіберілді. Миссия сәтсіз аяқталды, себебі ұшқыштар тұманға байланысты жауды анықтай алмады. Кейіннен олар Ублядан Колоницаға көшіп келген венгрлер екені анықталды. Содан кейін тағы екі эскадрилья, үш B-534 ұшағынан тұратын, миссияға жіберілді. Біріншісі шабуылда Улич теміржол станциясында венгр әскерлерін тауып, бірнеше артиллериялық құралдар мен басқа да материалдарды жойды. Екіншісі де Уличке жіберілді, бірнеше венгрлік көліктерін жойды және жабдықтарға зақым келтірді, бірақ бір ұшақ атып түсірілді және оның ұшқышы Ян Светлик қаза тапты. Бұл аймаққа тағы бір словак эскадрильясы жіберілді, осы жолы словак жердегі бөлімшелерін қолдау үшін. Олар венгрлердің пулеметтен атуына тап болды, тағы бір B-534 ұшағы атып түсірілді. Ұшқышы жерге қонды, бірақ бірнеше минуттан кейін қайтыс болды. Ұшақты словак сарбаздары жойды. Тағы екі B-534 ұшағы венгр әскерлеріне шабуыл жасап, қатты зақымдалған және оқ-дәрісі таусылған күйде Spišská Nová Ves-ке оралды. 23 наурыздағы соңғы словак миссиясы бір Š 328 ұшағынан тұрады, ол Собранске жақын маңдағы белгісіз сандағы венгр танкілері мен көліктерін жойды. Оның ұшқышы жарақат алып, Сековицеге жақын жерге қонды. Сол күні словак ұшқыштары венгр әуе күштерімен кездеспеді. Бірінші күні Словакия әуе күштері екі B-534 ұшағын жойды, тағы төрт ұшақ қатты зақымдалды, екі ұшқыш қаза тапты. Бірақ бұл шабуыл венгрлердің алға жылжуын тежеп, елеулі залал келтірді. Келесі күні жағдай тез өзгерді. 24 наурыз күні таңертең үш B-534 ұшағынан тұратын эскадрилья Vyšné Remety-дегі словак бөлімшелерін қолдау үшін ұшып кетті. Олар бұл аймаққа жеткеннен кейін үш венгр Fiat CR.32 ұшағынан күтпеген шабуылға ұшырады, нәтижесінде екі словак ұшағы атып түсірілді, бір ұшқыш қаза тапты. 07:00-де Piešťany-ден алты B 534 Spišská Nová Ves-ке қонды, олардың үшеуі Собранске жақын жердегі жаяу әскерді қолдау үшін ұшып кетті. Екі ұшақ атып түсірілді, бір словак ұшқышы тұтқынға алынды. Михаловце маңында тоғыз венгр ұшағы үш B-534 ұшағын атып түсірді, олар венгр жаяу әскерін бомбалаған кезде үш Letov Š 328 ұшағын жауып отырды. Бір Š 328 ұшағы да атып түсірілді және оның ұшқышы қаза тапты. Басқа бір ұшақ техникалық бұзылуларға байланысты қонуға мәжбүр болды. Алты ұшақтың ішінен тек біреуі ғана Spišská Nová Ves-ке оралды.

On 15 March, the Royal Hungarian Air Force did a thorough aerial reconnaissance of eastern Slovakia. The next day, Hungarian squadrons were moved to airfields closer to the borders of Slovakia and put on alert. On the morning of 23 March, two Slovak patrol squadrons operating from Spišská Nová Ves searched for the enemy, but the missions were not yet coordinated with ground units. Later that day, Slovak headquarters gave orders for a complete aerial reconnaissance of all areas. Patrols spotted wide movement of Hungarians on Slovak territory. At 13:00, a flight of three Letov Š 328 reconnaissance aircraft was sent to attack the enemy in the area of Ulič, Ubľa and Veľký Bereznyj. The mission failed when pilots could not positively identify the enemy because of fog. It later turned out that they were Hungarians moving from Ubľa to Kolonica. Two more fighter squadrons of three B 534s were then sent on missions. The first discovered Hungarian troops at the railway station in Ulič and destroyed some artillery pieces and other material in an attack. The second, also sent to Ulič, successfully destroyed a few Hungarian vehicles and damaged more equipment, but one plane was shot down and its pilot, Ján Svetlík, killed. Another Slovak squadron was sent to the area, this time to support Slovak ground units. It encountered Hungarian machine gun fire, and another B 534 was shot down. The pilot managed to land but died a few minutes later. The plane was then destroyed by Slovak soldiers. Two other B 534s attacked Hungarian troops and, heavily damaged and out of ammunition, returned to Spišská Nová Ves. The last Slovak mission of March 23 consisted of one Š 328, which destroyed an unknown number of Hungarian tanks and vehicles near Sobrance. Its pilot was injured and had to land near Sekčovice. Slovak pilots did not encounter the Hungarian Air Force that day. In the first day, the Slovak Air Force suffered two B 534s destroyed, another four heavily damaged, and two pilots killed. But it had helped slow the Hungarian advance and inflicted significant damage. The next day, the situation rapidly changed. On the morning of 24 March, one squadron of three B 534s took off to support Slovak units at Vyšné Remety. After reaching the area, they were surprised by three Hungarian Fiat CR.32s, and two of the Slovak planes were shot down, with one pilot killed. At 07:00, six B 534s from Piešťany landed in Spišská Nová Ves; three of them then took off to support infantry near Sobrance. Two were shot down, and one Slovak pilot was captured. Near Michalovce, nine Hungarian fighters shot down three B 534s, which were covering three Letov Š 328s as they bombed Hungarian infantry. One Š 328 was also shot down and the pilot killed. Another had to land because of mechanical problems. From the six plane formation, only one returned to Spišská Nová Ves.

Spišská Nová Ves-тің бомбаға ұшырауы

Сол күні, 24 наурызда, Корольдік Венгрия әуе күштері барлық словак әуе операцияларының базасы болған Spišská Nová Ves қаласын бомбалады. 36 бомбалаушыға миссияға 27 истребитель сүйемелдеді, бірақ нашар ұйымдастыру, қате навигация, техникалық ақаулар және соңғы минуттағы өзгерістер салдарынан шабуылға барлығы шамамен 10 бомбалаушы ғана қатысты. Словакияда ерте ескерту жүйесі болмағандықтан, венгрлер әуежайдың қорғанысын дайын емес деп тапты. Ұшаққа қарсы зеңбіректер экипажсыз және оқ-дәрісіз болды. Венгр бомбаларының көпшілігі әуе операциялары базасын өткізіп жіберді, бірақ бірнешеуі әуежайға, қоймаға, ангарға, кірпіш зауытына және казарма ауласына тиді. Көптеген бомбалар лайға түсіп, жарылмады. Бомбалаушылар алты ұшақ пен бірнеше ғимаратқа зақым келтіргенімен, олардың миссиясы толыққанды сәтті болмады, өйткені әуежай соғыс аяқталғанға дейін жұмыс істеді. 27 наурызда бомбалаудан қаза тапқан 13 адам, олардың арасында бейбіт тұрғындар да болды, жерленді, бұл венгрлерге қарсы күшті наразылық тудырды. Соғыс бойы Венгрия әуе күштерінің бір ғана Fiat истребителі Венгрия артиллериясының қате атуы салдарынан құлады. Spišská Nová Ves қаласын бомбалаудан кейін 25 наурызда майор Ян Амбруш Будапештке қарсы әуе шабуылын ұйымдастыру үшін келді, бірақ соғыс оған осы шабуылды жүзеге асыруға мүмкіндік бермеді.

Салдары

Словакия Германиямен қорғаныс шартына қол қойды, бірақ Германия оған көмек көрсетуден бас тартып, шарты бұзды. Германия сәуір айының басында Словакия мен Венгрия арасындағы келіссөздерде де Словакияны қолдамады. Нәтижесінде, 4 сәуірде Будапештте қол қойылған шарт бойынша Словакия Венгрияға шығыс Словакияның 1697 км² (69 930 тұрғын, 78 муниципалитет) аумағын беруге мәжбүр болды, бұл бүгінгі күні Стакчин және Собранце қалалары маңындағы аймаққа сәйкес келеді. Соғыста 36 словак азаматы қаза тапты. Екі тараптың да мәлімдемелері өзара қайшы болды. Венгрия сол кезде төрт жеңіл танк және бір бронемашинаны жаулап алғанын хабарлады, бірақ словак жеңіл танктері ешқашан ұрысқа қатыспады, ал түнде жау территориясынан табылған бронемашинаны алып келген адамға медаль табысталды. Алайда, венгрлер наурыз айында кем дегенде бір LT vz.35 жеңіл танкы мен бір OA vz.27 бронеавтомобилін жаулап алды. Бұл қайшылықтар соғыстың салдарынан туған шатасу, пропаганда және Карпат Украинасы мен Шығыс Словакиядағы венгрлердің жаулап алулары арасындағы болжамсыздықтардың салдарынан туындады. Словакиялықтардың қаза тауып кеткендерінің саны ресми түрде 22 деп тіркелді, олардың барлығының есімдері белгілі. 25 наурызда Венгрия 8 адамның қаза тапқанын және 30 адамның жараланғанын хабарлады. Екі күннен кейін 23 адамның қаза тапқаны және 55 адамның жараланғаны туралы мәлімдеді, бұл көрсеткіш Карпато Украинаны басып алу кезіндегі шығындарын да қамтуы мүмкін. Сондай-ақ, 360 словак және 311 чех тұтқынға алынғанын хабарлады. Көптеген словактар, шабуылдың алғашқы минуттарында казармаларда ұйықтап жатқан кезде тұтқынға алынған екі ротаға жатқан болуы мүмкін. Чехтер Карпато Украина гарнизонынан қалып қойғандар еді.