Кіріспе

Жаңалық көзілдірігі

Рентгендік көзілдіктер немесе рентгендік әйнектер – американдық ойыншық, олардың пайдаланушыларға қатты заттарды көруге немесе олардың ішіне қарауға мүмкіндік беретіні айтылады. Бірақ шындығында, бұл көзілдіктер тек оптикалық иллюзия тудырады, ал рентген сәулелері қолданылмайды. Қазіргі қағаз нұсқасы "X Ray Spex" деген атпен, ал ұқсас өнім "X Ray Gogs" деген атпен сатылады.

Сипаттама

X Ray Specs – пластик немесе картоннан жасалған үлкен көзілдірік, ақ картоннан жасалған және концентрлі қызыл шеңберлермен басылған "линзалары" бар, сондай-ақ "X RAY VISION" деген жазумен белгіленген. "Линзалар" екі қабат жұқа картоннан тұрады, екі қабаттың да ортасынан шамамен 6 миллиметр диаметрінде тесік салынған. Пайдаланушы заттарды осы тесіктер арқылы көреді. Алғашқы нұсқасында әр линзаның қабаттары арасында қауырсын орналастырылған. Қауырсын қауырсындары тым жақын болғандықтан, жарық дифракцияланып, пайдаланушыға екі сәл ығысқан сурет түседі. Мысалы, қарындашқа қарағанда, қарындаштың екі ығысқан бейнесі көрінеді. Суреттер үстіне келгенде, қараңғырақ сурет пайда болады, бұл қарындаш ішіндегі графитті көріп тұрғандай сезім тудырады. Жаңа нұсқаларында қауырсынның орнына жасалған дифракциялық линзалар қолданылады.

Маркетингтік тақырыптар

Х-сәулелік көзілдіріктер бұрын "Қолдағы сүйектерді көр, киімдерді аралап көр!" деген ұранмен ұзақ уақыт жарнамаланды. Жарнаманың кейбір нұсқаларында Х-сәулелік көзілдіріктерді пайдаланып қолының сүйектерін қарап тұрған жас жігіттің суреті бейнеленген, ал фондық суретте әдемі келбетті әйел "рентгенге түсу" кезегін күтіп тұрғандай көрінеді. Бірақ бұл мәлімдемелер шындықтан алыс. Рентгендік көзілдіріктер туралы жарнамалар мен қаптамадағы кішкентай әріптермен жазылған мәліметтерде, олардың "көрініс" арқылы жұмыс істейтіні айтылған. Бұл жаңалықтың бір бөлігі – көзілдірікті киген адамның назарын аудару арқылы әсерлі реакция тудыру. Адамдар бұл құрылғының олардың жеке өміріне қол сұғуға мүмкіндік беретініне сене алады, сондықтан олар қызықты жауаптар береді. Шындығында, қаптамамен бірге келген нұсқаулықта осындай реакцияларды қалай тудыру керектігі түсіндірілген, тіпті "қызметкерлерді Х-сәулелік көзілдіріктеріңнің нағыз екеніне көндіруге" кеңес беріледі.

Тарих

Иллюзияның негізі, сондай-ақ оны "көзілдірік" жұптарында қолдану принципі алғаш рет 1906 жылы Джордж В. Макдональд патенттеген. Осы принципті қолданатын түтікше конфигурациясы, сондай-ақ дифракциялық тор үшін қауырсынды пайдалану алғаш рет 1909 жылы Фред Дж. Виденбек патенттеген.

X Ray Specs-ті Гарольд фон Браунхут жетілдірді, ол Amazing Sea Monkeys-дің де авторы. Бұрынғы Wonder Tube деп аталатын өнім де осылай жұмыс істеді. Көзілдірік орнына, құрылғы кішкентай телескоп түрінде жасалған. Олардың аты Ұлыбританияның X Ray Spex панк тобына шабыт берді.

Ұқсас пайдалы құрылғылар

Термосурет көздерін әртүрлі әскери және полиция ұйымдары қолданады. Олар негізінен түнде пайдалануға арналған, бірақ инфрақызыл сәулелердің ұзын толқын ұзындығы көрінетін жарықтан өткізбейтін кейбір материалдар арқылы да бейнелерді көруге мүмкіндік береді. Кейбір бейнекамераларда жағдайларға қарай инфрақызыл сурет беретін түнгі режим болады. Цифрлық камераларды да қолдануға болады. Әуежайлардағы қауіпсіздік жүйелері киім арқылы жақсы көре алады. Олардың кейбіреулері кері шашырату рентген сәулелерін пайдаланатын нағыз рентген құрылғылары. Бұл құрылғылар көшпелі емес және қорғаныш көзілдірігі орнына рентген экранын пайдаланады. Жүктерді тексеру кезінде рентгендік радиография, қос энергиялы рентгендік радиография, кері шашырату рентгендік радиография, мюондық радиография, мюондық томография, нейтрондық белсендіру жүйелері немесе гамма-рентгендік радиография қолданылады. Терагерцтік бейнелеу, рентген сәулелері сияқты, заттарды көру үшін терагерц немесе алыс инфрақызыл диапазондағы электромагниттік сәулелерді пайдаланады. Қазіргі таңда бұл өте қымбат, жаңа технология және кедендік бақылауда, өрт сөндіруде, іздеу-құтқару операцияларында және медициналық бейнелеуде қолдануға тестіленіп жатыр.