Кіріспе

Мартин Бенка (21 қыркүйек 1888, Костолиште – 28 маусым 1971, Малаки) – словак суретшісі, иллюстратор, өнер мұғалімі және эсперантист. Ол 20 ғасырдағы словак сурет мектебінің негізін қалаушы деп есептеледі.

Өмірбаян

Ол Жозеф пен Ева Бенканың алты баласының ең кішісі болды. 1903 жылдан 1906 жылға дейін Ходонинде үй бояушысының шәкірті болды, ал 1906 жылдан 1909 жылға дейін Венада шеберлік танытты. Осы кезеңде ол жеке сурет студиясына қатынай бастады. Жан Йозеф Лангнер (1861-1919) есімді журналист оның туындыларын көріп, оған қаржылай көмек беруге лайық деп тапты. Бұл оған Прагада Алоис Калвода басқаратын жеке пейзаж салу мектебінде оқуға мүмкіндік берді. 1914 жылы Прагада өзінің алғашқы студиясын иеленді. Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында ол Милоновицеде досымен бірге тұрды. Оның алғашқы жеке көрмесі 1915 жылы Рохатекте өтті. Соғыстан кейін ол Прагаға қайтып, 1939 жылға дейін сонда өмір сүрді. 1920 жылы ол "Сполок словенских умельков" қоғамына мүше болды және көп саяхаттады. 1937 жылы ол "Заманауи өмірдегі өнер мен техникалардың халықаралық көрмесіне" қатысты.

Стил және әдіс

Бенканың халық өнерінен шабыттанған әшекейлік стилі, сол кездегі неміс Баухаусы мен орыс авангардының функционалды және тазашылыққа ұмтылған көзқарастарымен күрт контраст жасады. Ол атақты чех кубист суретшілерінің құрбысы болды және Прагада 30 жыл өмір сүрді. Людовит Фулла, Микулаш Галанда және чех Ярослав Водражкамен бірге ол модернистік словак типографиясын жасады. Барлығы алпысқа дейін әртүрлі шрифттерді жасады. Словакияның ерекше белгілерін, формаларын және түстерін іздеу үшін, ол адамдардың қарапайым өмір сүрген, табиғатпен үйлесімде болған аймақтарды аралап жүрді. Ол көбінесе ауылды шарлап, ауылдық өмір мен табиғатты өз шығармаларында бейнелейтін, олардың көптегенін ашық ауада және спонтанды түрде жасады. Оның 1959 жылдан 1971 жылға дейін өмір сүрген ауылдағы үйі, өсиеті бойынша қазір Мартин Бенка мұражайы болып табылады, онда ол өзінің туындыларын мемлекетке сыйлады.