Карло Маратти: Римдік суретші және кеш барокко өкілі

Кіріспе

Италиялық суретші (1625–1713)

Карло Маратта немесе Маратти (15 мамыр 1625 – 15 желтоқсан 1713) – негізінен Римде жұмыс істеген итальян суретшісі. Ол кешкі барокконың классикалық стилінде орындалған классикалық суреттерімен танымал. Рафаэльден бастау алған классикалық дәстүрдің өкілі болғанымен, барокко суретшілігінің, әсіресе түс таңдауының ықпалынан тыс қалмады. Оның замандасы және досы Джованни Беллори Маратта туралы алғашқы өмірбаянды жазды.

Өмірбаян

Камеранода (Марке) туған Маратта 1636 жылы Дон Корентио Беникампимен бірге Римге келді. Ол Андреа Сакки студиясында шәкірт болды. Осы кезде Сакки мен Пьетро да Кортона арасындағы пікір талас Римдегі суретшілер академиясы – Accademia di San Luca-да өтті. Сакки картиналарда сюжетті көрсететін аз ғана фигуралар болуы керек десе, Кортона көптеген фигуралар қосымша тақырыптарды дамытуға мүмкіндік береді деп қарсылық білдірді. Мараттаның кескіндемесі Саккидің классицизмімен тығыз байланысты болды және Пьетро да Кортонаның кескіндемелеріндегі барокколық әсемдікке қарағанда көбірек ұстамды және жинақы болды. Сакки сияқты, оның кескіндемелері Парма мен Болоньяның ұлы суретшілерінен – Аннибале Карраччи, Гверчино, Гвидо Рени, Франческо Альбани және Джованни Ланфранкодан шабыт алды. 1661 жылы Саки қайтыс болғанға дейін ол Сакимен жақын қарым-қатынаста болды. Сакидің эскиздеріне негізделген Латеран баптистериі үшін "Бұтқа табынушылықты тоқтатуға бұйрық берген Константин" (1648) фрескасы оған суретші ретінде танымал болды, бірақ оның алғашқы маңызды тәуелсіз жұмысы Сан-Джузеппе ди Фалегнами үшін "Шопандардың құлшылық етуі" (1650) болды. Бұл кезеңдегі тағы бір маңызды жұмыс – Санта-Мария-деи-Сетте-Долори шіркеуі үшін "Құдайдың үш бірлігі Әулие Августинге ашылған" (1655) еңбегі. Папа Александр VII (1655–1667 жылдары билеген) одан көптеген картиналар тапсырды, соның ішінде Санта-Мария-делла-Паче үшін "Көрісу" (1656) және Квиринал сарайының галереясындағы "Туған күн" картинасы. Ол Кортонаның жетекшілігімен жұмыс істеді, ол оны осы тапсырмаға таңдады. 1650-ші жылдардың соңындағы кескіндемелерінде римдік барокко кескіндемесінен алынған жарық пен қозғалыс, классикалық идеалмен үйлесім тапқан. 1660 жылдан бастап ол Еуропаның бай меценаттары арасында жеке клиенттер базасын құрып, өз заманының Римдегі ең көрнекті өнер студиясын құрды. 1680 жылы Бернини қайтыс болғаннан кейін ол Римдегі жетекші суретші атанды. Оның осы кезеңдегі маңызды жұмыстары: Флоренциядағы Питти сарайында сақталатын "Әулие Филипп Нериге Құдай ананың көрінуі" (шамамен 1675); "Әулие Карло Борромео және Игнатий Лойоламен бірге Құдай ана және періштелер" (шамамен 1685) Санта-Мария-ин-Валличелла шіркеуі үшін; және Санта-Мария-дель-Пополодағы Чибо капелласы үшін "Құдай ананың көтерілуі Әулиелермен бірге" (1686). Оның сыншылары айтқандай, оған "Мадонналардың кішкентай Карлосы" деген лақап ат берген көптеген Мадонна бейнелері емес, осы тақырыпты дарынды түсінуі болды. Ол Саккиді (1655, Прадо), кардинал Антонио Барбериниді (1660, Палаццо Барберини), Папа Климент IX-ды (1669, Ватикан Пинакотекасы) және автопортретті (1695, Брюссель) суреттеді. Ол сондай-ақ Римге Гранд Тур сапарымен келген көптеген ағылшын азаматтарын суреттеді, тіпті 1645 жылы Джон Эвелин үшін антикварлық заттардың эскиздерін жасады. 1679 немесе 1680 жылы Мараттаның сүйіктісі Франческа Гоммиден (немесе Гоммадан) Фаустина есімді қызы дүниеге келді. Ол оны 1698 жылы заңды қызы деп мойындады және 1700 жылы жесір қалған Маратта қыздың анасына үйленді. Оның қызының ерекшеліктері Мараттаның кейінгі кескіндемелеріне енгізілді. 1704 жылы Папа Климент XI Мараттаны рыцарьлық орденмен марапаттады. Он сегізінші ғасырдың басында қолдаудың жалпы төмендеуімен және негізінен экономикалық құлдырауға байланысты Маратта суреттерді қалпына келтіруге кірісті, соның ішінде Рафаэль және Карраччидің туындыларын қалпына келтірді. Оның мүсіндік жобаларына Сан-Джованни-ин-Латерано үшін апостолдардың мүсіндері кірді. Ол қартайған шағына дейін студиясын басқарды, тіпті сурет сала алмайтын кезде де. Маратта 1713 жылы Римде қайтыс болды және Санта-Мария-дельи-Анджелиде жерленді.

Born in Camerano (Marche), then part of the Papal States, Maratta went to Rome in 1636, accompanied by, Don Corintio Benicampi, secretary to Taddeo Barberini. He became an apprentice in the studio of Andrea Sacchi. It was at this time that the debate between Sacchi and Pietro da Cortona took place at the Accademia di San Luca, the artists academy in Rome. Sacchi argued that paintings should only have a few figures which should express the narrative whereas Cortona countered that a greater number of figures allowed for the development of sub themes. Maratta's painting at this time was closely allied with the classicism of Sacchi and was far more restrained and composed than the Baroque exuberance of Pietro da Cortona’s paintings. Like Sacchi, his paintings were inspired by the works of the great painters from Parma and Bologna: Annibale Carracci, Guercino, Guido Reni, Francesco Albani, and Giovanni Lanfranco. He developed a close relationship with Sacchi till the death of his master in 1661. His fresco of 'Constantine ordering the Destruction of Pagan Idols' (1648) for the Baptistery of the Lateran, based on designs by Sacchi, gained him attention as an artist but his first prominent independent work was the 'Adoration of the Shepherds' (1650) for San Giuseppe di Falegnami. Another major work from this period was 'The Mystery of the Trinity Revealed to St. Augustine' (c. 1655) painted for the church of Santa Maria dei Sette Dolori. Pope Alexander VII (reigned 1655–1667) commissioned many paintings from him including The Visitation (1656) for Santa Maria della Pace and the Nativity in the gallery of the Quirinal Palace where he worked under the direction of Cortona who selected him for this task. His pictures of the late 1650s exhibit light and movement derived from Roman Baroque painting, combined with classical idealism. From 1660, he built up a private client base amongst wealthy patrons of Europe, establishing the most prominent art studio in Rome of his time and, after the death of Bernini in 1680, he became the leading artist in Rome. His major works of this period included: The Appearance of the Virgin to St. Philip Neri (c. 1675) now in the Pitti Palace in Florence; The Virgin with Saints Carlo Borromeo and Ignatius of Loyola, and Angels (c. 1685) for the church of Santa Maria in Vallicella (c. 1675); and The Assumption of the Virgin with Doctors of the Church (1686) for the Cybo Chapel in Santa Maria del Popolo. It was not, as his critics claimed, numerous depictions of the Virgin that earned him the nickname Carluccio delle Madonne or ‘Little Carlo of the Madonnas', but his gifted interpretation of this theme. He painted Sacchi (c. 1655, Prado), Cardinal Antonio Barberini (c. 1660 Palazzo Barberini), Pope Clement IX (1669, Vatican Pinacoteca) and a self portrait (c. 1695, Brussels). He also painted numerous English sitters during their visits to Rome on the Grand Tour, having sketched antiquities for John Evelyn as early as 1645. In 1679 or 1680, a daughter, Faustina, was born to Maratta by his mistress, Francesca Gommi (or Gomma). He legally recognized her as his daughter in 1698 and upon becoming a widower in 1700, Maratta married the girl's mother. His daughter's features were incorporated into a number of Maratta's late paintings. In 1704, Maratta was knighted by Pope Clement XI. With a general decline in patronage around the beginning of the eighteenth century and largely due to the economic downturn, Maratta turned his hand to painting restoration, including works by Raphael and Carracci. His sculptural designs included figures of the Apostles for San Giovanni in Laterano. He continued to run his studio into old age even when he could no longer paint. Maratta died in 1713 in Rome, and was buried there in Santa Maria degli Angeli.