Герман Мюнц: Немец математигі, еврей тағдыры

Кіріспе

Герман Мюнц (28 тамыз 1884, Лодзь қаласында туған – 17 сәуір 1956, Швецияда қайтыс болған) – неміс еврей математигі, қазір Мюнц жуықтау теоремасымен есте қалады.

Өмірбаян

Ол Лодзь қаласында (сол кезде Ресей империясының Пётрков губернаторлығында, қазіргі Польшада) дүниеге келді. Ол сол жерде және Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінде білім алып, 1906 жылы бітірді. 1910 жылы H. А. Шварцтың жетекшілігімен бөлшектік дифференциалдық теңдеулер және Плато мәселесі бойынша докторлық диссертация қорғады. 1911 жылы Мюнхенге көшті. Келесі жылдары проективті геометрия, итеративтік әдістер және жуықтау теориясы туралы еңбектер жариялады. 1914 жылы Хеппенхайм маңындағы мектепте, ал бір жылдан кейін Хохвальдхаузенде мұғалім болып жұмыс істеді. 1919 жылы Германия азаматы атанды. Осы шамада психикалық күйзеліске ұшырап, әйелімен бірге Польшаға оралды. Бірақ көп ұзамай математика бойынша жарияланымдарын қайта бастады. 1921 жылы жұбайлар Геттингенге көшті, Мюнц редакциялық, рецензиялау және аударма жұмыстарымен, сондай-ақ ғылыми зерттеулермен айналысты. Осы кезеңде, және 1924 жылдан бастап Берлинде академиялық қызметке орналасуға тырысты, бірақ абилитациядан өтпегендіктен бұл жолы табыс болмады. 1927 жылы Альберт Эйнштейнмен тығыз байланыста болды. 1929 жылы Ленинград мемлекеттік университетінде профессорлық қызметке тағайындалды, онда оқыту, зерттеу, әкімшілік жұмыстарымен және "Ляпунов" журналының редакторы ретінде белсенділік танытты. Ол Германияны 1933 жылы нацистер билікке келгенге дейін тастап кеткенімен, кейбір ғалымдар оны нацистік Германиядан ерте эмигрант деп санайды; оның мансабына антисемитизм кері әсер етті және ол Эберхард Хопф және Вильгельм Майер сияқты еврей емес эмигранттардың айырмасында Германияға қайта оралмады. 1932 жылы Н. Г. Чеботарев, П. С. Александров және идеологиялық марксист Е. Я. Колманмен бірге Халықаралық математиктер конгресіне КСРО өкілі ретінде қатысты. Ресейде жүргенде Мюнц нацистерден қашуға көмектесіп, бірнеше математикке әсер етті. 1937 жылы Германия азаматтығын сақтап қалған Мюнц КСРО-дан қуылды. Швецияға барып, мұғалімдікпен айналысып, өзін-өзі асырады. 1953 жылы швед азаматтығын алды. Ол яһуди діні және оған байланысты мәселелер туралы көп жазды. 1907 жылы Берлинде "Вир Юден" атты кітабы жарық көрді. Ол Мартин Бубердің корреспонденті болды және Бубердің "Der Jude" журналына көптеген мақалалар жазды.

He was born in Łódź (then in the Piotrków Governorate of the Russian Empire, now in Poland) in a secular Jewish family, who had adopted a German spelling of the surname Minc. He was educated there and at the Friedrich Wilhelms Universität in Berlin, graduating in 1906. He wrote a doctoral dissertation there on partial differential equations and the Plateau problem, in 1910, supervised by H. A. Schwarz. In 1911 he moved to Munich. In the following years he published on projective geometry, iterative methods, and approximation theory. In 1914 he took a teaching position in a school near Heppenheim, and a year later another in Hochwaldhausen. He became a German citizen in 1919. At around that time he suffered a breakdown, and moved back to Poland with his wife. He shortly began publishing mathematics again. The couple moved to Göttingen in 1921, and Müntz became involved in editorial, reviewing and translation work, as well as research. At this period, and from 1924 in Berlin, he was unsuccessfully trying to get an academic position, hampered because he had not habilitated. In 1927 he worked closely with Albert Einstein. In 1929 he took a professorial position at the Leningrad State University, where he was active in teaching, research, administration and as an editor of Lyapunov. Though he left Germany before the Nazis seized power in 1933, some scholars consider him an early Jewish emigrant from Nazi Germany; his career was negatively impacted by anti semitism and he was not able to return to Germany, unlike early non Jewish emigrants such as Eberhard Hopf and Wilhelm Maier. In 1932 he was an official Soviet delegate to the International Congress of Mathematicians, with N. G. Chebotarev, P. S. Alexandrov, and E. Y. Kolman, an ideological Marxist. While in Russia, Müntz was influential in helping several other mathematicians escape from the Nazis. In 1937 Müntz, who remained a German citizen, was expelled from the USSR. He went to Sweden, where he supported himself by teaching. He obtained Swedish citizenship in 1953. He wrote extensively on Judaism and related topics. In 1907 his book Wir Juden was published in Berlin. He was a correspondent of Martin Buber, and wrote much for Buber's journal Der Jude.

Таңдалған жарияланымдар

Мюнц, Ч. H., Über den Approximationssatz von Weierstrass, (1914) H. А. Шварцтың естелік жинағында, 303–312 беттер. Мюнц, Ч. H., "Минимальді беттердің дербес дифференциал теңдеуінің шекаралық мәселесі" (PhD диссертациясы, Берлин 1910) http://gdz. қосалқы. Геттинген университеті. de/dms/load/img/?PID=PPN271032634|LOG 0002