Кіріспе

Генерал-майор Дешабанду Бертрам Расселл Хейн (1 қазан 1912 – 3 ақпан 1998) – шри-ланкалық генерал және крикетші. Ол Цейлон армиясының бұрынғы бас қолбасшысы болды.

Ерте өмір және білім

Джеральд Четвинд Шварц Хейн мен Хилда Хейн (қыз есімі де Зильва) отбасында дүниеге келді, оның тоғыз бауырласы болған және ол Коломбодағы Корольдік колледжде оқыды.

Криккеттік мансап

Ол 1930 жылы Корольдік колледждің крикет командасында дебют жасап, ойнады және Корольдік-Томиан матчында қатысты. Ол Цейлон крикет командасы үшін ойнады, ал ең әйгілі жетістігі – 1948 жылғы 27 наурызда Коломбода Австралия және Бүкіл Цейлон командалары арасындағы бір күндік матчта Сер Дональд Брэдманды қақпадан шығару болды. Брэдман Хейннің добынан Р. Л. де Крецер ұстаған соң бар болғаны 20 ұпай ғана жинады. Хейн хоккей мен регби де ойнады.

Цейлон қорғаныс күштері

Ол Цейлон қорғаныс күштеріне қосылды және 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты кеңейтілгенге дейін Цейлон жеңіл жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып кірісті. Соғыс соңына қарай ол капитан болды және 1946 жылы демобилизацияланды.

Цейлон әскері

1949 жылы Цейлон армиясы құрылғанда, ол тұрақты әскер қатарына майор дәрежесінде кірді. 1955 жылдың ақпанынан 1959 жылдың қарашасына дейін Цейлон жеңіл жаяу әскерінің 1-батальонының командирі болып қызмет етті, кейін лейтенант-полковник шеніне көтерілді. Ол Камберли штаб колледжін және Империялық қорғаныс колледжін бітірді.

Жоғары командалық

Полковник дәрежесіне көтеріліп, армия штабының бастығы қызметін атқарып жүргенде, 1962 жылғы қаңтарда жоғары әскери және полиция шенеуніктері әскери төңкеріс жасауға тырысты. Төңкеріске қатысқан әскерлер ұстауға тиіс адамдардың тізімінде полковник Хейн де болды. Цейлон ерікті күштерінің командирі полковник Морис де Мел және командирдің орынбасары полковник Ф. С. де Сараммен бірге ұсталған Хейн, Цейлон ерікті күштерінің командирі болып тағайындалды және төңкеріске қатысқан полктарды қайта құрылымдауды бастады, себебі олардың көп бөлігі еріктілер полктері еді. Полковник А. Р. Удугама Хейннің орнына штаб бастығы болды. 1964 жылғы қаңтарда армия қолбасшысы генерал-майор Х. В. Г. Виджейкоон зейнетке шығуға мәжбүр болғанда, армияда Хейннен төмен тұрған полковник Удугама оның орнын басты. Төңкеріс әрекетіне қатысқан офицерлердің барлығы христиан болғандықтан, премьер-министр Сирима Бандаранайке аға дәрежедегі Хейнге қарағанда буддист және Кандиан Раддала әулетінен шыққан Удугаманы тағайындауды жөн көрді.

Әскердің қолбасшысы

1966 жылдың шілдесінде генерал-майор Удугама премьер-министр Дадли Сенанаяке үкіметіне қарсы төңкеріл жасауға тырысқан деген күдікпен төтенше жағдай ережелері бойынша қызметтен шеттетіліп, тұтқындалды. Генерал-майор Удугаманың шетелде болған кезінде әскер командирі міндетін атқарушы полковник Хейн, 1966 жылдың 11 қарашасында бригадир шеніне көтеріліп, әскер командирі болып бекітілгенге дейін қызметін жалғастырды. Кейін ол генерал-майор шеніне көтеріліп, 1967 жылдың 30 қыркүйегінде зейнетке шыққанға дейін осы лауазымды атқарды.

Жасалған әшекейлер

Оның медальдары: Қорғаныс медалі, 1939–1945 жылдарғы Соғыс медалі және Королева Елизавета II-нің тәж кигізу медалі.

Кейінгі өмірі

Кейінгі жылдары ол Шри-Ланка крикет командасын басқарды және Крикет басқармасының төрағасы, сондай-ақ Шри-Ланка Олимпиадалық комитетінде қызмет етті. Ол 1965 жылдан 1976 жылға дейін Бургер демалыс клубының президенті болды. 1990 жылы Шри-Ланка үкіметі Гейнге еңбегі үшін "Дешабанду" атағын берді, бұл Шри-Ланканың үшінші ең жоғары ұлттық наградасы.

Отбасы

1941 жылы 25 қазанда Гейн Эдна Мей Джонсонға, Гарри Джонсон мен Миддлсекс штатындағы Стейнс қаласының Эдит Мария Вудтың қызына, Нидерланд реформацияланған шіркеуінде үйленді. Олардың екі ұлы болды: Ричард Расселл мен Питер Дэвид. Ричард Шри-Ланканы (бұрынғы Цейлон) хоккейден өкілдік етті және жоғары лигадағы клуб деңгейінде крикет ойнады. Дэвид Шри-Ланканы крикеттен өкілдік етті және жоғары лигадағы клуб деңгейінде хоккей ойнады.