Америкалық әскери медицинаның негізін қалаушы Джонатан Леттерман

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының әскери офицері және хирург (1824–1872)

Майор Джонатан Леттерман (11 желтоқсан 1824 – 15 наурыз 1872) – американдық хирург, армиялардағы немесе жауынгерлік даладағы медициналық ұйымдастырудың қазіргі заманғы әдістерін жасаушы ретінде танылған. Америка Құрама Штаттарында Леттерман бүгінде "Жауынгерлік медицинаның әкесі" деп белгілі. Оның ұйымдастыру жүйесі Американдық Азамат соғысы кезінде мыңдаған жараланғандарды құтқаруға және емдеуге мүмкіндік берді.

Ерте өмір

Леттерман Пенсильвания штатының Канонсбург қаласында белгілі хирургтың ұлы болып дүниеге келді. Оның оқуын Джефферсон колледжіне түскенге дейін жеке репетитор басқарды, онда ол Бета Тета Пи ұйымының мүшесі болды. Ол 1845 жылы Джефферсонды, ал 1849 жылы Джефферсон медициналық колледжін бітірді. Сол жылы ол әскери медициналық бөлімде көмекші хирург қызметіне тағайындалды. Леттерман 1853 жылға дейін Флоридада Семинол үндістеріне қарсы әскери науқандарда қызмет етті. Содан кейін ол Миннесота штатындағы Форт-Риплиде бір жыл өткізді. Одан кейін ол Апачиларға қарсы науқанға көмектесу үшін Нью-Мексико аумағындағы Форт-Дефиансқа жіберілді. Ол Вирджиния штатындағы Монро фортына ауыстырылды. 1860-1861 жылдары Калифорнияда Юттерге қарсы күресті. Оның кіші інісі Уильям Генри Леттерман 1850 жылғы күзде сырқаттанған сыныптастарына көмектескеннен кейін Чарльз Пейдж Томас Мурмен бірге Канонсбургте Phi Kappa Psi бауырластығын құрды. Джефферсон колледжін бітіргеннен кейін Уильям ағасының ізімен Джефферсон медициналық колледжіне түсті.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысының басында Леттерман Потомак армиясының медициналық директоры болды. 1862 жылдың мамыр айында ол Батыс Вирджиния департаментінің медициналық директоры болып тағайындалды. Бір айдан кейін АҚШ армиясының бас хирургі Уильям А. Хаммонд оны майор шенімен Потомак армиясының медициналық директоры етіп тағайындады. Леттерман дереу жаңадан құрылған армияның медициналық қызметін қайта ұйымдастыруға кірісті, армия қолбасшысы генерал-майор Джордж Б. Макклелланнан жүйені жақсарту үшін "қажеттінің бәрін жасауға" рұхсат алды. Армия маусымдағы Жеті күндік шайқаста жарақат алғандарды тиімсіз емдеуден зардап шекті, бірақ қыркүйектегі Антиэтам шайқасына дейін Леттерман полк деңгейінде алғашқы көмек көрсету бекеттерінің жүйесін құрды, онда триаждау принциптері алғаш рет енгізілді. Басқаша айтқанда, Леттерман соғыс зардап шеккендерін қабылдау және одан әрі емдеу үшін стандартты операциялық процедураларды енгізді және майдан медицинасына басқару принциптерін алғаш қолданған адам болды. Ол дивизия және корпус штаб-пәтерлерінде орналасатын мобильді далалық ауруханалар құрды. Бұл жүйе 1862 жылдың тамызында Леттерман құрған тиімді жедел жәрдем корпусымен байланысты болды, ол Квартирмейстер корпусының орнына медициналық қызметкерлердің бақылауында болды. Леттерман медициналық жабдықтарды таратудың тиімді жүйесін де ұйымдастырды. Леттерман Фредериксбург шайқасында жүйесінің тиімділігін дәлелдеді, онда Потомак армиясы 12 000 адамнан зардап шекті, бірақ Геттисбург шайқасына дайындық кезінде және одан кейінгі Майн Рун науқанында генерал-офицерлердің командалық шешімдері Леттерманның медициналық жабдықпен қамтамасыз етілуіне қауіп төндірді. Оның жүйесі Потомак армиясы және Фредериксбург шайқасынан кейін басқа одақтық армиялар тарапынан қабылданды және 1864 жылдың наурыз айында Конгресс актісімен АҚШ армиясының барлық армиялары үшін майдан жеребесіндегі зардап шеккендерді қабылдау және емдеу рәсімі ретінде ресми түрде бекітілді. Потомак армиясының ең көп шығынды көргені 1863 жылдың шілдесінде Геттисбургтің үш күндік шайқасында болды, бірақ ол Леттерман жүйесінің тиімділігін де көрсетті, өйткені Потомак армиясының өлім-жітім көрсеткіші 1862 жылғы Жарым арал науқаны кезінде 33% болса, осы қанды үш күндік шайқастан кейін ол тек 2% құрады. Бұл шайқас туралы ресми есепте Леттерманның үлесіне ешқандай сілтеме жасалмады. 14 000-нан астам одақтық жараланғандарды, сондай-ақ 6 800 жараланған конфедерация жауынгерлерін емдеу үшін Геттисбургтен солтүстік-шығысқа қарай Джордж Вольфтың фермасында "Леттерман лагері" деп аталған үлкен медициналық лагерь құрылды. Геттисбург шайқасы және оның зардап шеккендерді емдеу жүйесі туралы Джонатан Леттерман 1863 жылдың 3 қазанында Бриг. Генерал С. Уильямсқа, А. "Осы корпустың медициналық директоры хирург Джон МакНалти «Менің корпусымдағы жаралыларды майданнан алып шығуға, оларға баспана беруге, тамақтандыруға және жараларын шайқас аяқталғаннан кейін алты сағат ішінде емдеуге және жарақат алғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде барлық қажетті операцияларды жасауға мүмкіндік бергенін өте қуанышпен хабарлайды», - деді. Менің ойымша, басқа корпустарда да осындай мүмкіндіктер болғанда осындай нәтижелерге қол жеткізілген болар еді, егер теңестірілсе, бұрын-соңды болған кез келген ірі шайқаста теңестірілмейтін нәтижелерге қол жеткізілген болар еді". XII корпустың медициналық директоры майор МакНалти медициналық жүкті вагондарды қалдыру туралы бұйрықты "алмаған" немесе, көбінесе, тікелей бұйрықты орындамаған, сондықтан Геттисбургтегі көптеген басқа одақтық медициналық командирлерден айырмашылығы, XII корпусы үшін Леттерман жүйесін тиімді жүзеге асыру үшін жеткілікті медициналық жабдықтары мен керек-жарақтары болды. Әскери адам болған Леттерман әскерлердің өмірін жарақаттарын тез емдеу арқылы ғана емес, сонымен қатар олардың жылдам қозғалысы және орналасуы арқылы да құтқаруға болатынын түсінді. «Бұйрықтың тиімділігін сұраққа салуға менің ниетім жоқ, бірақ оның салдары осы бөлімді жаралыларға тиісті күтім көрсету үшін қажетті құралдардан айырды». Ол команданың армия операцияларының және әскерлердің жалпы игілігі үшін көлік құралдарын бөлу кезінде қиын шешімдер қабылдауға тура келгенін түсінді. Дегенмен, Леттерман Геттисбург шайқасында және Мина Рун науқанында өзінің ұйымына қолдау көрсетілмегеніне көңіл көшін білдірді. Өкінішке орай, Леттерманның мансабы үшін оның ұстазы және жоғары офицері Уильям А. Хаммонд 1863 жылдың мамырында сынаққа алынды. Бұл шешім кейіннен ғылыми тұрғыдан дұрыс екені дәлелденсе де, Хаммонд соңында әскери сотқа берілді. Сускеханна департаментіндегі ауруханалар инспекторы болып қызмет еткеннен кейін, Леттерман 1864 жылдың желтоқсанында, Американдық Азамат соғысының аяқталуына дейін әскерден кетті. Теміржол магнаты Томас А. Скотт Леттерманның ұйымдастыру қабілеттерін және басқару шеберлігін білді және оған Калифорнияда мұнай іздеумен айналысатын компанияның бас басқарушысы лауазымын ұсынды. Леттерман және оның жартылайы Сан-Францискоға көшіп кетті, бірақ бұл кәсіпорны бір жылдан кейін сәтсіз аяқталды. Леттерман Демократ партиясынан кандидат болып қойылды және 1867 жылдан 1872 жылға дейін сот судьясы болып сайланды. Ол 1866 жылы «Потомак армиясының медициналық естеліктері» атты мемуарларын жариялады.

At the start of the Civil War, Letterman was Medical Director of the Army of the Potomac. He was named medical director of the Department of West Virginia in May 1862. A month later William A. Hammond, Surgeon General of the U. S. Army appointed him, with the rank of major, as the medical director of the Army of the Potomac itself. Letterman immediately set to reorganizing the Medical Service of the fledgling army, having obtained from army commander Maj. Gen. George B. McClellan a charter to do "whatever necessary" to improve the system. The army reeled from inefficient treatment of casualties in the Seven Days Battles in June, but by the time of the Battle of Antietam in September, Letterman had devised a system of forward first aid stations at the regimental level, where principles of triage were first instituted. In other words, Letterman instituted standing operating procedures for the intake and subsequent treatment of war casualties and was the first person to apply management principles to battlefield medicine. He established mobile field hospitals to be located at division and corps headquarters. This system was connected by an efficient ambulance corps, established by Letterman in August 1862, under the control of medical staff instead of the Quartermaster Corps. Letterman also arranged an efficient system for the distribution of medical supplies. Letterman proved the efficiency of his system at the Battle of Fredericksburg, in which the Army of the Potomac suffered 12,000 casualties, yet the command decisions of general officers in preparation for the later Battle of Gettysburg and during the Mine Run Campaign that followed that battle compromised Letterman's supply of medical equipment. His system was, though, adopted by the Army of the Potomac and other Union armies after the Battle of Fredericksburg and was eventually officially established as the procedure for intake and treatment of battlefield casualties for the entirety of the United States' armies by an Act of Congress in March 1864. The greatest casualties for the Army of the Potomac were suffered at the three day Battle of Gettysburg in July 1863, but it also showed the efficiency of Letterman's system, since although the mortality rate of the Army of the Potomac had been 33% during 1862's Peninsular Campaign, the mortality rate after this bloody three day battle was only 2%. No official report of the battle mentioned Letterman's contribution. To deal with more than 14,000 Union wounded, along with 6,800 Confederate wounded who were left behind, a vast medical encampment was created northeast of Gettysburg off the York Pike on the George Wolf farm, named "Camp Letterman." Of the Battle of Gettysburg and his system for treating casualties, Jonathan Letterman on October 3, 1863, reported to Brig. Gen. S. Williams, A. A. G., Army of the Potomac, "Surgeon John McNulty, medical director of that corps, reports that 'it is with extreme satisfaction that I can assure you that it enabled me to remove the wounded from the field, shelter, feed them, and dress their wounds within six hours after the battle ended, and to have every capital operation performed within twenty four hours after the injury was received.' I can, I think, safely say that such would have been the result in other corps had the same facilities been allowed—a result not to have been surpassed, if equaled, in any battle of magnitude that has ever taken place.'" Maj. McNulty, the medical director of the XII Corps, either "had not received" or more likely had outright disobeyed orders to leave behind medical baggage wagons and, therefore, unlike many other Union medical commanders at Gettysburg had sufficient medical equipment and supplies to adequately implement Letterman's systems at Gettysburg for the XII Corps. A military man, Letterman understood that troop's lives are not saved just by the expedited treatment of their wounds, but, also, by their expedited travel and positioning. "The expediency of the order I, of course, do not pretend to question, but its effect was to deprive this department of the appliances necessary for the proper care of the wounded". He appreciated that command had to make hard decisions when allocating transport vehicles for the best overall benefit of the Army's operations and soldiers. Still, Letterman was somewhat discouraged by command's lack of support for his organization at the Battle of Gettysburg and through the Mine Run Campaign. Unfortunately for Letterman's career, his mentor and superior officer, William A. Hammond, was undergoing censure as a result of his decision to ban the use of calomel, a mercury derivative, in May 1863. Although the decision was later proved scientifically correct, Hammond was ultimately court martialed. After a brief period of serving as Inspector of Hospitals in the Department of the Susquehanna, Letterman resigned from the army in December 1864 well before the end of the American Civil War. Railroad magnate Thomas A. Scott knew of Letterman's organizational abilities and administrative skill and offered him a job as general superintendent of a company exploring for oil in California. Letterman and his bride relocated to San Francisco, California, where that venture failed after about a year. Letterman then ran as a Democrat and was elected coroner, serving from 1867 to 1872. He published his memoirs, Medical Recollections of the Army of the Potomac, in 1866.

Өлім және мұра

38 жастағы әйелі Мэри Диггс Ли Леттермен асқазан-ішек қабынуынан қайтыс болғаннан кейін Леттермен ауыр депрессияға түсті. Олар Мэриленд штатының батысындағы Антиетам шайқасынан кейін танысып, үйленді. Содан кейін Леттермен бірнеше ауруға шалдығып, ақырында Сан-Францискода қайтыс болды. Ол небәрі 47 жаста еді. 1911 жылдың 13 қарашасында Президиодағы әскери госпиталь оның құрметіне Леттермен әскери госпиталі деп аталды. Ол Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленген. Оған орнатылған жеке ескерткіште былай жазылған:

Потомак армиясының 1862 жылдың 23 маусымынан 1863 жылдың 30 желтоқсанына дейінгі медициналық директоры, медициналық қызметке тәртіп пен тиімділік әкелген және армиядағы медициналық ұйымдастырудың қазіргі заманғы әдістерін жасаған адам. Оның әйелі оның қасында жерленген. Оның ескерткіште: «Иемізбен бірге өлгендер бақытты» деп жазылған.