Кіріспе

Молдавиялық ақсүйек Антиох Кантемир (4 желтоқсан 1670 – 1726), ағылшын тілінде Антиохия Кантемир деген атпен жақсы танылған, Молдавия воеводасы ретінде биледі (18 желтоқсан 1695 – 12 қыркүйек 1700 және 23 ақпан 1705 – 31 шілде 1707).

Өмір

Антиохия молдавандықтар әулетімен туған, оның тегі татарларға жетеді. Оның сауатсыз әкесі Константин 1685 жылы Осман империясы тарапынан Молдавия воеводасы етіп тағайындалды. Константин ұлдарын жақсы білім алуға ынталанды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Антиохияның кіші інісі Деметрий номиналды түрде оның орнына отырды. Алайда, Осман империясы оны Константин Дуканың пайдасына тез арада ығыстырды, оны қайын атасы, Валахия воеводасы Константин Бранковеану қолдады. Дука екі жылдан кейін салық төлеуді кешіктіргені және инспектор капукуды өлімге кесіп жібергені үшін тақтан алынды. Антиохия билік құруға кірісті, бірақ Валахия воеводасының ілбірінен кейін тақтан түсірілді. Дука қайтып келгеннен кейін Кантемирлер елден қашып, Дука қайтадан жаман жағдайға түсіп, Бранковеанудың достығын жоғалтқаннан кейін қайтадан билікке оралды. Антиохияның екінші билік мерзімінен бұрын және кейін оның күйеу баласы Михаи Раковица воевода болды. Әкесінен айырмашылығы, Антиохия Польшаның мүдделеріне қарсы тұрмады. Ол сондай-ақ ағасының 1699 жылғы Карловиц шартынан кейін оңтүстікке қарай кеңейе бастаған Ұлы Петрдің Ресей империясымен түрікке қарсы одағының негізін қалады. Кантемирдің жоғары салықтарына қарамастан, әсіресе екінші билік кезінде, ол халыққа кеңінен танымал болды және әділ және мейірімді билеуші ретінде қарастырылды. Иерусалимнің православиелік патриархы Хризанттан шабыт алып, 1707 жылы өзінің астанасы Яссиде князьдік академияны құрды. 1726 жылы Голия монастырында қайтыс болды.