Кіріспе

Фиджи мен Папуа-Жаңа Гвинея арасындағы қарым-қатынастар 2005 жылдың қараша айында шиеленісті. Бұған себеп, 9 фиджилік сарбаздың, жалдамалы әскерлер деп саналатын, Папуа-Жаңа Гвинеядағы Бугенвиль аралындағы Меэкамуи корольдігінің даулы аумағына заңсыз кіргені және сол жерде жеке милицияны қаруландырып, оқытқандары туралы хабарлардың таралуы болды.

Бірінші толқын

ПНГ үкіметі мен баспасөз әскери миссияның бар екенін олардың жалдануы туралы жарияланғаннан кейін бір ай өткен соң, 15 қарашада білді. Олар бұрын таратылған қарсы революциялық соғыс бөлімшесімен байланысы бар адамдарды Бугенвильдің сепаратистік көшбасшысы Фрэнсис Онаның ізбасары Ноа Мусинку "қорғаушылар" ретінде жалдаған деп мәлімдеді. Мусинку бұған дейін U Vistract ұйымдастыруға қатысқан, ол жалпы алғанда сәтсіз пирамидалық схема деп есептеледі. Бұл адамдар Сивай ауданындағы Тону маңындағы мектептердің оқушыларына қару-жарақпен оқыту жүргізіп жатқандары хабарланды. Папуа-Жаңа Гвинеяның Үкіметаралық қатынастар министрі сэр Питер Бартер бұл адамдардың әрекеттеріне қатты алаңдаушылық білдіріп, олардың Бугенвиллге жалған уәделермен тартылғанын айтты. 18 қарашада сегіз адам Бугенвилде қауіпсіздік қызметкерлерін оқыту үшін келгенін растады, бірақ олардың жалдамалы әскер екенін жоққа шығарды. Фиджи үкіметі 30 қарашада оқиға үшін ресми түрде кешірім сұрады.

Фиджи үкіметі

Фиджидің Порт-Морсбидегі жоғарғы комиссары Рату Иноке Кубуабола бұл адамдардың кім екені анықталғанын айтты. Ол олардың әрекеттерін айыптап: "Бұл біздің фиджилік миссионерлеріміз бен солдаттарымыздың бұрын жасаған барлық жақсы жұмыстарына нұқсан келтірді, олар Бугенвилде бейбітшілік орнату және бақылау процесінде қызмет етті". Ол Бугенвильдің автономиялық аймақтық үкіметінің президенті Джозеф Кабуиге солдаттар енді Фиджи әскери күштерінің құрамында емес екенін және Фиджи үкіметі оларды қолдамайтынын жеткізді. Премьер-министр Карасе 17 қарашада парламентте егер 8 бұрынғы CRW сарбазы кінәлі деп табылса, олар Фиджи үкіметінен ешқандай көмек алмайтынын мәлімдеді. "Негізінен, егер сіз шетелде жүріп заң бұзсаңыз, онда сіз өз әрекеттеріңізге жауап беруге тиіссіз", - деді ол. Фиджидің ішкі істер министрі Джозефа Восанибола 20 қарашада жасаған мәлімдемесінде шетелде тұратын немесе жұмыс істейтін Фиджи азаматтарын қабылдаған елдерінің заңдарын құрметтеуге және Фиджидің беделін түсіретін кез келген қызметке қатыспауға шақырды. Фиджи үкіметі бұл адамдарды "жалдамалы әскерлер" деп атаудан бас тартты. Сыртқы істер министрі Исикели Матаитога олардың Бугенвилде не үшін болғанын толық анықталғанша, үкімет оларды солай атамайтынын айтты.

Миссионерлік визалар

Фиджи Live жаңа қызметі сол күні 8 бұрынғы әскери қызметкердің Ronin Security фирмасының жалдамалылары болғанын хабарлады, ал фирманың негізін қалаушысы Илисони Лигаири 2000 жылғы Фиджи төңкерісіне қатысы бар еді. Фиджи Live мәліметінше, жалдамалылар Бугенвиллге миссионерлер ретінде сапар шеккен. 18 қарашада олардың үшеуі Фиджидегі Христиандық Миссиялық Қоғамға жататыны және кем дегенде екеуінің Папуа-Жаңа Гвинеяға миссионерлік визамен кіргені хабарланды. 20 қарашада "Христос үшін әр үй" шіркеуінің пасторы Манаса Коливусо шіркеумен байланысы бар екі адамға Папуа-Жаңа Гвинеяға миссионер ретінде баруға рұқсат бермегенін мәлімдеді. Сондай-ақ, 20 қарашада Фиджи президентінің ресми хатшысы Сулиаси Турагабечидің Фредди Роконди мен Сэм Баройдың визаларын қолдағаны белгілі болды. Ол оларға он жылдан астам уақыттан бері таныс екенін растайтын ұсыныс хаттарды берді, сондай-ақ олардың шын ниетті христиандар және сенімді адамдар екенін айтты. Нәтижесінде оларға миссионерлік визалар берілді.

Ұлттық қауіпсіздікке қауіп

Әскери өкіл капитан Неуми Левени жалдамалылардың әрекеттері Фиджидегі ұлттық қауіпсіздікке қауіп келтіріп отырғанын мәлімдеді. Ол үкімет саясатын, соның ішінде даулы Келісім, Төзімділік және Бірлік заң жобасын ілгерілетуді, "қалай қаласаң солай істе" синдромын тудырды деп айыптады, бұл оқиға осы синдромның көрінісі екенін атап өтті. Ал CRW бөлімін құрған бұрынғы премьер-министр Ситивени Рабука жалдамалыларды қорғап, олардың істеуге басқа шаруалары жоқ екенін айтты. Оның сөзіне қарағанда, 2000 жылғы төңкеріс және бүліктерден кейін бөлім таратылып, оған қатысқан әскерилердің абыройына нұқсан келтірілгені салдарынан олар жұмыссыз және жұмысқа орналаса алмайтын жағдайға түсті. Ол үкіметтен осындай жағдайға тап болған басқа адамдардың да заңсыз қызметтерге қатысуына жол бермеуді сұрады.

Қауіптен қорқу

Сонымен қатар, Кубуабола сегіз адамға тағылған айыптаулар расталса, олардың қауіпті жағдайда қалатынын мәлімдеді. Ол Папуа-Жаңа Гвинеяда тұратын фиджиліктерге оларды Фиджиге оралуға көмектесуге шақырды. Сыртқы істер министрі Калиопате Тавола олардың екеуінің оралуға ниеттенгенін анықтады, бірақ қалғандарының ниетіне қатысты күмәндануда. Ал Бугенвилдегі сепаратистік топ олар аралды жеті күн ішінде тастап кетпесе, оларды "жою немесе ұрлау" етеміз деп мәлімдеді.

Ракай келіссөздер жүргізеді

21 қарашада Порт-Морсбидегі Фиджи жоғары комиссариаты Бугенвиль үкіметінің фиджиліктерді елге қайтаруына көмектесу үшін жоғары комиссияның бірінші хатшысы Эмоси Ракайды Букаға жіберетіні жарияланды. Сыртқы істер министрі Тавола фиджиліктермен байланыс орнатуға жасалған әрекеттер нәтижесіз болғанын айтты. Оның сөзіне қарағанда, телефон қоңырауларына әрдайым үшінші тұлға жауап беріп, ер адамдардың қатысқан жоғын мәлімдеген. Жоғары комиссар Кубуабола жіберілген дипломаттың үш жалдамалыны жақсы білетінін және олардың ынтымақтасатынына үміттенетінін жеткізді. Ол Бугенвильдің автономиялық үкіметі орталық үкімет араласудан бұрын, адамдарды аралдан шығаруға асығыс екенін айтты. Бірақ Ракай Букаға келгеннен кейін, оның ер адамдармен байланыс орнату әрекеттері сәтсіз аяқталды. "Маған сөйлемеуге бұйрық берілді", - деді Ракай. Ракайдың бұл мәлімдемесі бұрынғы екі хабарламаға қайшы келді, біреуінде ол байланыс орнатқаны, бірақ оларды Порт-Морсбиге ұшуға және Фиджиге оралуға көндіре алмағаны айтылған. Жоғары комиссар Кубуабола кейін кездесу болмағанын, ал нашар ауа райы осыған себеп болғанын мәлімдеді. Алайда, 29 қарашада Кубуабола Ракайдың демалыс күндері ер адамдармен байланысқа шығып, екеуін – Ферети Рокоди мен Семи Баройды, сегіз адамның арасында көшбасшылар саналатынын, Порт-Морсбиге сұхбат беру үшін көндіргенін хабарлады. Ракай қалған алты адамның еркінен тыс ұсталып отырғанынан қорқатынын айтты. Мусинку, Папуа-Жаңа Гвинеяның Post Courier газеті хабарлағандай, "қауіпсіздік ақтауымен" оларға кетуге рұқсат бермеді. Рокоди мен Барой Папуа-Жаңа Гвинеяның иммиграциялық қызметкерлерімен виза талаптарын бұзу мүмкіндігі туралы сұрақтарға жауап беруге тиіс болды. Папуа-Жаңа Гвинеяның Премьер-министрінің міндетін атқарушысы сэр Мои Авеи бұрын "Оз" радиосының "Пацифик Бит" бағдарламасына берген сұхбатында бұл адамдардың ұлттық қауіпсіздікке қатер екенін айтқан. Порт-Морсбиге келген соң Рокоди өзін және әріптестерін сұраққа алып отырған фиджилік және папуалық шенеуніктерге олардың жалдамалы емес, миссионерлер екенін, Бугенвильде христиан дінін уағыздау үшін келгенін мәлімдеді. Олар бұл мүмкіндікті 1999 жылы көрген түстерінің орындалуы деп есептейді. Сондай-ақ, олар фиджиліктердің "инвестицияларын" тексеру және Мусинкудан уәделенген пайданы алу үшін келгендерін де айтты.

Шетке шығару туралы бұйрық

Осы арада Кубуабола Фиджидің сегіз азаматының барлығы үйлеріне қайтуды қалайтынын айтты. 5 желтоқсанда Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі оларға 15 күн ішінде елден кетуді бұйырды. Содан кейін 9 желтоқсанда Ракай ер адамдарды кетуге көндіруге тырысқанда, Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі оларға виза талаптарын бұзғаны үшін айып тағу ниеті туралы мәлімдеді және оларға 20 желтоқсанға дейін кетуге уақыт берді. 12 желтоқсанда Рокодимен бірге Тонуға қайтып, қалған алты адамды кетуге көндіруге тырысқан ол, сәтсіз болғанын мәлімдеді. Олардың барлығы Фиджи жоғары комиссиясына өз еркімен Бугенвильден кетуден бас тартқандарын және жұмыс рұқсаты алуға өтініш бергендерін жазбаша түрде көрсетті. 19 желтоқсанда Бугенвильдің вице-президенті Джозеф Ватави ер адамдардың кету мерзімі 28 желтоқсанға дейін ұзартылғанын айтты. Егер олар кетпесе, тұтқындалатындарын ескертті. Осы арада, Тонуда қалған алты адамның бірі Исаия Баро аумақтан шығып, иммиграциялық органдармен сұраққа алу үшін Порт-Морсбиге ұшып кеткені хабарланды. 20 желтоқсанда Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі егер олар елден кетпесе, мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағумен қорқытты. Келесі күні Папуа-Жаңа Гвинеяның "National" газеті билік өкілдері Соломон аралдары маңындағы суларды бақылап отырғанын, мүмкін олар елден қайықпен заңсыз кетуге тырысады деген алаңдаушылықты жеткізді. Келесі күні Тонудан кеткен үш адамға иммиграциялық заң бұзушылықтары үшін айып тағылып, елден шығарылатыны хабарланды; қалған бесеуі ұсталған жағдайда сол сияқты айыпталып, елден шығарылады, деп хабарлады Fiji Times. Папуа-Жаңа Гвинеяның "Post Courier" газеті 23 желтоқсанда Тонуда қалған бесеуінің Мусинку уәде еткен 1 миллион доллар ақшаны алуға үміттене жатқанын және ақша төленгенше кетпейтінін жазды. Бұл бас тарту 27 желтоқсанда қайталанды. "Мусинку төлейді деген үміт болғандықтан, фиджиліктер уәде етілген ақшасыз Тонудан кеткісі келмейді", - деп цитата келтірді "Post Courier" газеті бір дереккөзден. Осыған байланысты, ол өзінің Тонудағы тығылған жеріндегі қауіпсіздік шараларын күшейтті. 23 желтоқсанда Fiji Village жаңалықтар қызметі Фиджидің сыртқы істер министрі міндетін атқарушы Пита Накуваның сөздерін келтіріп, ер адамдардың әрекеттері Фиджи азаматтарының Папуа-Жаңа Гвинеяға кіру рұқсатын алуын қиындатуы мүмкін екенін мәлімдеді. 28 желтоқсанда мерзім аяқталды, ал бесеуі әлі де Тонуда болды. Полиция күш қолданып ер адамдарды алып кетуге қашан және қалай тырысатыны туралы дерек жоқ. Осы арада, 29 желтоқсанда Fiji Television Тонудан кеткен үш адамның Порт-Морсбиде үй қамауында екенін хабарлады. Кейіннен 2006 жылдың 3 қаңтарында Fiji Village сайты Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі оларды ешқандай айыптаусыз депортациялау туралы шешім қабылдағанын хабарлады. Бугенвиль президенті Джозеф Кабуи 16 қаңтарда қарулы адамдар Тонуға жіберілетінін және қалған бесеуін "түсіріп" шығаратынын, олар 30 әскери қызметкерді оқытып жатқандығын мәлімдеді.

Тонуда ұсталған; Порт-Морсбиден қашып кеткен

Фиджидің Порт-Морсбидегі жоғары комиссиясы 2006 жылдың 6 қаңтарында Мусингудың қалған бес адамды ұстап тұрып, оларды босатудан бас тартқанын мәлімдеді. Дипломат Эмоси Ракай Мусинкуның сөздерін келтіріп, бұл адамдардың екі жылдық жұмыс келісімшартына қол қойғанын және ол келісімшармен байланысты екенін айтты. Фиджи Сыртқы істер министрлігінің бас директоры Исикели Матаитога 8 қаңтарда Порт-Морсбиде ұсталған үш адамның бірі, Ферети Рокодидің 5 қаңтарда Австралияның Брисбен қаласына қашып кеткенін хабарлады. Матаитога Фиджиге оралғанда оның тұтқындалатынын мәлімдеді. Соломон аралдарының иммиграциялық қызметкерлері 2006 жылдың 10 қаңтарында Solomon Star газетіне Папуа-Жаңа Гвинеядан қуылған адамдардың бірі, телекоммуникация маманы Исайя Серувату Баройдың Фиджиге жол тартқанда Хониараға келгенін айтты. Порт-Морсбиде ұсталған тағы бір адам Австралия арқылы Фиджиге қайтып келген, ал үшіншісі әуе билеті күтіп отырды, деді Барой келесі күні "Фиджи Таймс" газетіне. Бірақ 2006 жылдың 12 қаңтарында Фиджи Live жаңалықтар қызметі Семи Баройдың да өткен апта соңында Фиджиге оралғанын хабарлады. 27 қаңтарда "Фиджи Вилледж" жаңалықтар қызметі Бугенвилде қалған Фиджи азаматтарының бұрынғы шешімдерін қайталады – жұмыстары үшін ақы алғанша олар кетпейді.

Баройдың оқиғасы

Фиджиге оралған кезде, Рева провинциясының Ломаникоро ауылының тумасы және Transcom Fiji Limited компаниясының директоры Исаия Барой, Фиджи Таймс газетіне Бугенвильге телекоммуникациялық іссапармен барғанын, бұрын таныс еместігімен клиентпен келісімге қол жеткізуді үміттенгенін айтты. Оның жеті әріптесі күзетшілер ретінде барған, ал жергілікті жағдайдың олар күткеннен өте мүлдем басқаша екенін анықтады. Ол және оның әріптестері жалдамалы әскерлер деп айыпталғанын естігенде қатты таң қалғанын мәлімдеді. Ал Жаңа Зеландия радиосы бұл адамдар Тонудағы банкты күзету үшін жалданыпты деп хабарлады.

Әскерилер бүлікшілерді қуып шығады

14 наурызда ПНГ әскери қолбасшысы Питер Илау The National газетіне Бугенвиль автономиялық үкіметінің өтініші болған жағдайда, Мусинку мен оның фиджилік қолдаушыларын Бугенвильден қуу үшін әскерді Бугенвильге енгізетінін мәлімдеді.

Екінші толқын

"Папала Корольдігінің" мемлекет басшысы, сондай-ақ "Пайви Пейи ІІ" ретінде танылған Ноа Мусинку 2005 жылдың 22 қарашасында жария түрде сөйледі. Оның ресми газеті "Папала Хроникалары" 2005 жылдың қараша айының соңына дейін Бугенвильге тағы он фиджилік әскери қызметкердің келуі күтілуде екенін, ал жалпы саны 35-тен асып түсуі мүмкін екенін хабарлады. "Папала Хроникалары" Ронн компаниясын, сондай-ақ жеке телекоммуникациялық компанияның өкілдерін, "корольдік" Папаланың штаб-пәтерінде және ақырында бүкіл Бугенвильде телекоммуникациялық жүйелерді орнату үшін жұмысқа тарту көзі ретінде көрсетті. 23 қарашада Fiji Live жаңалықтар қызметі 30 адамның, олардың көпшілігі немесе барлығы жұмыссыз болған, Бугенвильге сапар шегу үшін медициналық тексеруден өтуге кіріскенін, ал тағы 300 адамның әрқайсысына 1 миллион фиджи доллары уәдесімен тартылғанын хабарлады. Осы арада, Папуа-Жаңа Гвинеяның орталық үкіметі Бугенвильдің автономиялық үкіметіне егер ол сегіз фиджиліктің Бугенвильден кетуіне кедергі келтірмесе, орталық билік араласатынын мәлімдеді. Фиджидің Еңбек министрі Кеннет Зинк 23 қарашада Бугенвильде жұмыс істеу үшін Фиджидің бұрынғы әскери қызметкерлерін жұмысқа алуға құптау білдірді, егер бұл заңды мақсатта болса. Егер олар жалдамалы әскерилер ретінде жұмысқа алынса, үкімет алаңдайтынын және олардың жұмыс келісімшарттарына сапарға шығар алдында қол қойылғанын көруге ниеттенетінін айтты. Ұлттық Альянс партиясының төрағасы, Фиджи әскери күштерінің бұрынғы қолбасшысы Рату Эпели Ганилау келісті, бірақ 27 қарашада Австралияның ABC телеарнасының "Азия-Тынық мұхиты" бағдарламасына берген сұхбатында дәлелдердің болмауына байланысты, адамдардың жаман ниетпен келгенін болжау дұрыс емес екенін айтты. Ол адамдардың әрқайсысына бір миллион доллар төленетін уәдеге алдануы мүмкін екенін білдірді және уәде орындалмаған жағдайда "салмақты шешімдер" қабылданатынына үміттенді. Фиджи әскери күштерінің қолбасшысы коммодор Фрэнк Байнимарама 13 желтоқсанда Fiji Live жаңалықтар қызметіне Мусинку бірнеше ай бұрын оған хабарласып, Бугенвильдегі "қауіпсіздік жұмысына" қатысты ынтымақтастық үшін 35 миллион фиджи доллары ұсынғанын айтты. Байнимарама бұл схеманы айқын "алаялық" деп таныды және хатқа жауап бермеді.

Тону мен Соломон аралдарындағы қиындықтар

Фиджидің тікелей эфирлік жаңалықтар қызметі 1 ақпанда Тону ауданындағы ата-аналардың фиджилік агенттерге байланысты қауіпсіздік алаңдауларына байланысты балаларын мектепке жіберуден бас тартқанын хабарлады. "Фиджи Таймс" және Папуа-Жаңа Гвинеяның "Post Courier" газеттерінің мәліметінше, 27 қаңтарда қарулы тоғыз адам Соломон аралдарындағы Оаву аралындағы "Пума" ағаш кесу лагеріне шабуыл жасап, ақша, жанармай, қайық, мотор және байланыс құралдарын ұрлады. Бұл осындай шабуылдың тұңғыш реті емес еді, және Бугенвиль полициясы осы адамдар мен Бугенвильде қалып қойған бес фиджилік агенттің арасындағы мүмкін байланысты тергеп жатыр. Соломон аралдары полиция комиссары Шейн Кастлз 7 ақпанда бұрынғы фиджилік әскерилерге Соломон аралдары арқылы Папуа-Жаңа Гвинеяға кіруге рұқсат берілмейтінін мәлімдеді. "Бұл адамдар басқа тәуелсіз мемлекеттің заңдарын құрметтемейді және негізінен заңсыз қызметтерге қатысады", - деді ол Фиджидегі әріптесі Эндрю Хьюзға. Оның бұл мәлімдемесі Фиджидің сыртқы істер министрі Калиопате Таволаның өкіметінің бұрынғы әскерилерді шетелдік қауіпсіздік фирмаларымен жұмыс істеуге тартуды тоқтатуға құқығы жоқ екенін мойындауымен бірге келді.

Он екі адам тұтқындалды, он бір адам жер аударылды

Бұл Соломон аралдарының астанасы Хониарада он екі фиджилік ер адамның тұтқындалуынан кейін болды, олардың барлығы Біріккен Ұлттар Ұйымының Таяу Шығыстағы бейбітшілік сақтаушылары, және оларды Русиате Сеута (бұрынғы уоррант-офицер) басқарған. Fiji Village хабарлағандай, Соломон аралдарының шенеуніктерінің күдігі ер адамдардың Букаға (Бугаенвилл) ұшуға ниет білдіруінен оянды, содан кейін олардың иммиграциялық декларацияларында бұзушылықтар анықталды. Полиция тергеуі көрсетті, ер адамдар Соломон аралдарының Шоисеул провинциясындағы Таро қаласына ұшып барып, содан кейін кемемен Бугаенвиллге заңсыз өтуді жоспарлаған. 7 ақпанда 11 адам Фиджиге депортацияланды; біреуі (31 жастағы Кинивуваи Вакатаванавату Сулуа) қашып кетті. 8-күні Сыртқы істер министрлігінің бас директоры Исикели Матаитога Fiji Live-қа министрліктің олардың Фиджи заңдарын бұзған-бұзбағанын анықтау үшін полицияға хабарлағанын айтты. Сыртқы істер министрі Тавола 9 ақпанда ер адамдардың екі апта ішінде Соломон аралдарына, олардың рекрутингтік агенттігінің есебінен қайта оралуға тиіс екенін, Соломон аралдары полициясы тарапынан оларға қойылған айыптауларға жауап беру үшін мәлімдеді. Әскери өкіл капитан Неуми Левени Fiji Live-қа олар әлі де әскери қызметкер болып қала беретінін, бірақ жеке жұмыс шарттары олардың жеке жауапкершілігінде екенін айтты. Полиция комиссары Эндрю Хьюз ер адамдар мен олардың рекрутингтік агенттігінің екеуі де қадағалауда екенін мәлімдеді. Radio New Zealand Соломон аралдары полициясының әуежай мен барлық теңіз порттарын бақылап отырғанын, сондай-ақ қашып жүрген Сулуаны іздеп жатқанын хабарлады. 12 ақпанда Fiji Live-қа сұхбат берген туысы (атын жасырған) оған бас тартамын деп, Насину үйіне оралуын өтінді. Сол күні Fiji Live Сулуаның бұрын да заңмен проблемалары болғанын хабарлады. 1990 жылдары ол Ұлыбритания армиясында қызмет етіп жүргенде Ұлыбританиядан депортацияланған. 13 ақпанда Radio Australia Соломон аралдары полициясының Хониараның шеткі аудандарында Сулуаның екі рет көрілгені туралы хабарларды тексеріп жатқанын хабарлады.

Сулуа ауланған

Брисбендегі Courier Mail газеті 27 ақпанда Сулуаның Хониарадан шамамен отыз шақырым қашықтықтағы Тетереде тұтқындалғанын хабарлады. Полиция Сулуаға жұрттан, оның ішінде фиджилік тегі бар Соломон аралдарының азаматтарынан көрсетілген көмекті тергеп жатыр.

Үшінші толқын

Соломон аралдары полиция комиссары Шейн Кастлз 2006 жылдың 21 наурызында полицияның Фиджи компаниясының бұрынғы Фиджи әскерлерін жалдап, олардың Соломон аралдары арқылы Бугенвильге өтуіне көмектесетінін білетінін мәлімдеді. 20 наурызда Fiji Live сайты Бугенвиль президенті Джозеф Кабуидің аралға 100-ге дейін фиджилік жалдамалы әскерлердің бара жатқанын хабарлағанын жариялады. Австралияның ұлттық телеарнасында сөйлеген сөзінде ол Фиджи және Папуа-Жаңа Гвинея үкіметтерінен олардың өтуіне жол бермеуді сұрады. Ал Папуа-Жаңа Гвинея қауіпсіздік қызметкері Эммануэль Мунгу 22 наурызда Ноа Мусинкумен бірге әлі де бес фиджилік бар екенін айтты.

Бейбітшілдікті сақтаушылар қауымдастығы үкіметті кінәлайды

2006 жылдың 11 ақпанында «Фиджи ауылы» басылымына Фиджи бейбітшілдік сақшылары қауымдастығының өкілі Таниела Сеникута кейбір бұрынғы әскерилердің заңсыз қызметтеріне үкімет саясатын жауапты деп айыптады. Оның сөзіне қарағанда, Екінші дүниежүзілік соғыстан оралған әскерилер зейнетақы алса, бейбітшілік сақтау миссияларынан оралған сарбаздарға мұндай көмек көрсетілмеген. Бұл жағдай оларды, тіпті күмәнді жобаларға қатысқанмен, шетелде жұмыс іздеуге итермеледі.

Біріккен Ұлттар Ұйымының өтініші

Фиджи Лайв 3 наурызда Біріккен Ұлттар Ұйымы Фиджи мен Папуа-Жаңа Гвинеядан Бугенвилде бұрынғы фиджилік әскерилердің болуын тергеу үшін команда жіберуге рұқсат сұрағанын хабарлады.