Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ғылыми журналдар мен мақалалардың әсерін өлшеу әдісі
Method of measuring the impact of scholarly journals and articles
Цитирование арқылы әсер ету немесе цитаталық көрсеткіш – басқа мақалалар, кітаптар немесе авторлардың академиялық журнал мақаласына, кітабына немесе авторға қанша рет сілтеме жасағанының өлшемі. Цитирование саны академиялық еңбектің әсері немесе ықпалын бағалау үшін қолданылады және цитаталық талдау арқылы академиялық әсердің үлгілерін зерттейтін библиометрия немесе ғылымметрия саласының пайда болуына әкелді. Журналдардың маңыздылығы орташа цитаталық көрсеткіш арқылы өлшенуі мүмкін. Сонымен қатар, шолу мақалалары әдеттегі зерттеу мақалаларына қарағанда жиі цитирленеді, себебі олар көптеген мақалалардың нәтижелерін қорытындылайды. Бұл сондай-ақ, қысқа тақырыптары бар мақалалардың көбірек цитирленуіне себеп болуы мүмкін, өйткені олар көбінесе кең ауқымды мәселелерді қамтиды.
Citation impact or citation rate is a measure of how many times an academic journal article or book or author is cited by other articles, books or authors. Citation counts are interpreted as measures of the impact or influence of academic work and have given rise to the field of bibliometrics or scientometrics, specializing in the study of patterns of academic impact through citation analysis. The importance of journals can be measured by the average citation rate, Similarly, review papers are more often cited than regular research papers because they summarize results from many papers. This may also be the reason why papers with shorter titles get more citations, given that they are usually covering a broader area.
Ең көп келтірілген мақалалар
Тарихтағы ең көп сілтеме жасалған мақала – Оливер Лоуридің ақуыз концентрациясын өлшеу әдістемесін сипаттаған мақаласы. 2014 жылға қарай ол 305 000-нан астам сілтеме жинады. Ең көп сілтеме жасалған 10 мақаланың барлығы 40 000-нан астам сілтемеге ие болды. 100 ең үздік мақалаға қол жеткізу үшін 2014 жылға қарай 12 119 сілтеме қажет болды. Журнал деңгейіндегі көрсеткіштер жиі журналдың немесе мақаланың сапасын бағалау шарасы ретінде дұрыс түсінілмейді. Дегенмен, жеке мақаланың әсерін анықтау үшін мақала деңгейіндегі көрсеткіштерден өзге өлшемдерді пайдалану статистикалық жағынан дұрыс емес. Сонымен қатар, әдістемелік сапа мен сенімділік туралы жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, "бірнеше салалардағы жарияланған ғылыми еңбектердің сенімділігі журнал рейтингісінің жоғарылауымен бірге төмендеуі мүмкін", бұл кең таралған күтулерге қайшы келеді. Цитаталардың таралуы журналдар үшін қисайған, себебі мақалалардың өте аз бөлігі цитаталардың көп бөлігін құрайды; сондықтан кейбір журналдар өздерінің әсер ету факторын жариялауды тоқтатты, мысалы, Америка Микробиологиялық Қоғамының журналдары. Цитаталар саны көбінесе логнормальді таралымды ұстанады, бірақ ұзын құйрығы күш заңымен жақсырақ сәйкес келеді. Басқа журнал деңгейіндегі көрсеткіштерге Eigenfactor және SCImago Journal Rank жатады.
The most cited paper in history is a paper by Oliver Lowry describing an assay to measure the concentration of proteins. By 2014 it had accumulated more than 305,000 citations. The 10 most cited papers all had more than 40,000 citations. To reach the top 100 papers required 12,119 citations by 2014. Journal level metrics are often misinterpreted as a measure for journal quality or article quality. However, the use of non article level metrics to determine the impact of a single article is statistically invalid. Moreover, studies of methodological quality and reliability have found that "reliability of published research works in several fields may be decreasing with increasing journal rank", contrary to widespread expectations. Citation distribution is skewed for journals because a very small number of articles are driving the vast majority of citations; therefore, some journals have stopped publicizing their impact factor, e. g. the journals of the American Society for Microbiology. Citation counts follow mostly a lognormal distribution, except for the long tail, which is better fit by a power law. Other journal level metrics include the Eigenfactor, and the SCImago Journal Rank.
Автор деңгейі
Жалпы цитаталар немесе мақалаға шаққандағы цитаталардың орташа саны жеке автор немесе зерттеуші үшін есептелуі мүмкін. Жеке ғалымның цитаталық әсерін дұрыс бағалау үшін, қарапайым цитаталарды санаудан өзге көптеген өлшемдер ұсынылған. Ең белгілі өлшемдерге h-индексі және g-индексі жатады. Әрбір өлшемнің өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар, олар бұрмалаудан бастап, мамандыққа тәуелділікке және цитата дереккөздерінің шектеулеріне дейін жетеді. Сонымен қатар, бір мақаладағы цитаталардың санын есептеу арқылы классикалық еңбектердің авторларын анықтауға болады. Цитаталар зерттеушілер арасында теңсіз түрде таралады. Web of Science дерекқоры бойынша 118 ғылыми сала бойынша жүргізілген зерттеуде, ең көп цитата алған авторлардың 1% барлық цитаталардың 21% құрады. 2000 мен 2015 жылдар аралығында осы элиталық топқа тиесілі цитаталардың үлесі 14%-дан 21%-ға дейін өсті. «Цитаталық элита» деп аталатын зерттеушілердің ең көп шоғырланған орындары Нидерланды, Ұлыбритания, Швейцария және Бельгия болды. Web of Science дерекқорындағы авторлардың 70%-ы 5 жарияланымнан кем, сондықтан осы зерттеуге кірген 4 миллион автордың арасындағы ең көп цитата алған авторлар өте аз құрайды.
Total citations, or average citation count per article, can be reported for an individual author or researcher. Many other measures have been proposed, beyond simple citation counts, to better quantify an individual scholar's citation impact. The best known measures include the h index and the g index. Each measure has advantages and disadvantages, spanning from bias to discipline dependence and limitations of the citation data source. Counting the number of citations per paper is also employed to identify the authors of citation classics. Citations are distributed highly unequally among researchers. In a study based on the Web of Science database across 118 scientific disciplines, the top 1% most cited authors accounted for 21% of all citations. Between 2000 and 2015, the proportion of citations that went to this elite group grew from 14% to 21%. The highest concentrations of 'citation elite' researchers were in the Netherlands, the United Kingdom, Switzerland and Belgium. 70% of the authors in the Web of Science database have fewer than 5 publications, so that the most cited authors among the 4 million included in this study constitute a tiny fraction.
Баламалар
Ғалымның әсерін өлшеудің тағы бір тәсілі – пайдалану деректеріне сүйену, мысалы, баспагерлерден жүктеп алу саны және цитаталық көрсеткіштерді талдау, көбінесе мақала деңгейінде. 2004 жылы BMJ өзінің мақалаларына қарау саны туралы мәлімет жариялады, және бұл көрсеткіш цитаталар санымен біршама байланысты екені анықталды. 2008 жылы «Медициналық интернет зерттеулері журналы» қарау саны мен Twitter жазбаларын жариялай бастады. Бұл «твиттер» жоғары цитаталанған мақалалардың жақсы индикаторы болды, соның нәтижесінде автор «Twimpact фактор» ұсынды – бұл мақала жарияланғаннан кейінгі алғашқы жеті күнде алынған Twitter жазбаларының саны, сондай-ақ «Twindex» – мақаланың Twimpact факторының реттік процентілі. Ғылыми еңбектерді және ғалымдарды бағалауда журналдық әсер ету факторларын тиімсіз пайдалану туралы алаңдаушылықтарға жауап ретінде Монреаль университеті, Лондон императорлық колледжі, PLOS, eLife, EMBO журналы, Корольдік қоғам, Nature және Science журналдары әсер ету факторларына балама ретінде цитаталардың таралуын өлшеуге арналған метрикаларды ұсынды.
An alternative approach to measure a scholar's impact relies on usage data, such as number of downloads from publishers and analyzing citation performance, often at article level. As early as 2004, the BMJ published the number of views for its articles, which was found to be somewhat correlated to citations. In 2008 the Journal of Medical Internet Research began publishing views and Tweets. These "tweetations" proved to be a good indicator of highly cited articles, leading the author to propose a "Twimpact factor", which is the number of Tweets it receives in the first seven days of publication, as well as a Twindex, which is the rank percentile of an article's Twimpact factor. In response to growing concerns over the inappropriate use of journal impact factors in evaluating scientific outputs and scientists themselves, Université de Montréal, Imperial College London, PLOS, eLife, EMBO Journal, The Royal Society, Nature and Science proposed citation distributions metrics as alternative to impact factors.
Ашық қолжетімділік жарияланымдары
Ашық қолжетімділік (OA) жарияланымдары оқырмандарға ақысыз қолжетімді болғандықтан, оларға сілтемелер жиірек жасалуы күтіледі. Бірақ кейбір тәжірибелік және байқау зерттеулері OA журналдарында жарияланған мақалалар, жазылымдық журналдарда жарияланғандарға қарағанда, орташа есеппен көбірек сілтеме алмайтынын көрсетті, ал басқа зерттеулер керісінше нәтиже берді. Автордың өзі тікелей мұрағатқа салған ("жасыл") OA мақалаларына сілтемелер, OA емес мақалаларға қарағанда көбірек жасалатынына қатысты дәлелдер, ("алтын") OA журналдарына қарағанда OA емес журналдарға сілтемелер көбірек жасалатынына қатысты дәлелдерге қарағанда күштірек. Мұның екі себебі бар: бүгінгі күні ең көп сілтеме алатын журналдардың көпшілігі әлі де тек гибридтік OA (автордың алтынға төлеу мүмкіндігі бар) түрінде, ал көптеген таза автор төлейтін OA журналдары төмен сапалы немесе тікелей алаяқтық "жарагерлік журналдар" болып табылады. Олар авторлардың жариялауға немесе қалып қоюға деген құштарлығын пайдаланып, OA журналдарының орташа сілтеме көрсеткіштерін төмендетеді.
Open access (OA) publications are accessible without cost to readers, hence they would be expected to be cited more frequently. Some experimental and observational studies have found that articles published in OA journals do not receive more citations, on average, than those published in subscription journals; other studies have found that they do. The evidence that author self archived ("green") OA articles are cited more than non OA articles is somewhat stronger than the evidence that ("gold") OA journals are cited more than non OA journals. Two reasons for this are that many of the top cited journals today are still only hybrid OA (author has the option to pay for gold) and many pure author pays OA journals today are either of low quality or downright fraudulent "predatory journals," preying on authors' eagerness to publish or perish, thereby lowering the average citation counts of OA journals.
Соңғы өзгерістер
Цитата әсері зерттеулеріндегі маңызды жаңалық – ғылым, әлеуметтік ғылымдар және гуманитарлық ғылымдардағы түрлі салаларда ортақ болатын универсалдылық, яғни цитата әсерінің үлгілерін анықтау. Мысалы, бір жарияланым алған цитаталар саны, сол сала бойынша және сол жылы жарияланған мақалалардың орташа көрсеткішімен салыстырылғанда, барлық салаларда бірдей болатын универсалды лог-нормальді таралымды көрсетеді. Бұл жайт h-индексін цитаталар санын дұрыс масштабтау және жарияланымдарды қайта реттеу арқылы кеңейтетін универсалды цитата әсері өлшемін ұсынады. Дегенмен, мұндай универсалды өлшемді есептеу үшін әр сала мен жыл бойынша кең көлемді цитата деректері мен статистиканы жинау қажет. Scholarometer сияқты әлеуметтік жаппай ресурстар осы қажеттілікті шешуге бағытталған. Каур және авторлар тобы цитата әсері өлшемдерінің универсалдығын бағалауға арналған статистикалық әдіс ұсынды, яғни салалар бойынша әсерді әділ салыстыру мүмкіндігін. Олардың талдауы h-индексінің салаға нормаланған түрі сияқты универсалды әсер өлшемдерін анықтады. Зерттеулер мақаланың әсеріне ғылыми құндылығы ғана емес, сыртқы факторлар да ықпал ететінін көрсетеді. Салалық факторлар бір саланың түрлі зерттеу бағыттарын салыстырғанда ғана емес, түрлі салаларды салыстырғанда да шешілуі тиіс мәселе ретінде қарастырылады. Мысалы, медицинада авторлар саны, сілтемелер саны, мақала ұзындығы және тақырыптағы қос нүкте болуы әсерге әсер етеді. Ал социологияда сілтемелер саны, мақала ұзындығы және тақырып ұзындығы маңызды факторлардың қатарында. Сондай-ақ, ғалымдар мақалалардың цитаталарын көбейту үшін этикалық нормадан шығуға дайын екені анықталды. Автоматтандырылған цитаталық индекстеу цитаталық талдау зерттеулерінің мәнін өзгертті, миллиондаған цитаталарды ірі үлгілерді анықтау және білімді дамыту үшін талдауға мүмкіндік берді. Автоматтандырылған цитаталық индекстеудің алғашқы мысалы CiteSeer болды, одан кейін Google Scholar пайда болды. Соңғы кезде цитаталардың қартаюын динамикалық талдауға арналған озық модельдер ұсынылды. Бұл модель тіпті жарияланымдар корпусының өмірінің кез келген сәтінде алынуы мүмкін цитаталарды болжау үшін де қолданылады. Кейбір зерттеушілер дәстүрлі цитаталық индекспен қатар, Wikipedia-дағы журналға сілтеме жасау көрсеткіші "психология саласындағы жұмыстың әсерін жақсы бағалауға мүмкіндік береді" деп санайды. Марио Биагиолидің айтуынша: "Ғылыми бағалаудың барлық өлшемдерін теріс пайдалануға болады. Гудхарт заңы [ ] экономиканың белгілі бір ерекшелігі экономиканың көрсеткіші ретінде таңдалған жағдайда, адамдар оны манипуляциялауға тырысатындықтан, ол көрсеткіш ретінде жұмыс істеуін тоқтатады".
An important recent development in research on citation impact is the discovery of universality, or citation impact patterns that hold across different disciplines in the sciences, social sciences, and humanities. For example, it has been shown that the number of citations received by a publication, once properly rescaled by its average across articles published in the same discipline and in the same year, follows a universal log normal distribution that is the same in every discipline. This finding has suggested a universal citation impact measure that extends the h index by properly rescaling citation counts and resorting publications, however the computation of such a universal measure requires the collection of extensive citation data and statistics for every discipline and year. Social crowdsourcing tools such as Scholarometer have been proposed to address this need. Kaur et al. proposed a statistical method to evaluate the universality of citation impact metrics, i. e., their capability to compare impact fairly across fields. Their analysis identifies universal impact metrics, such as the field normalized h index. Research suggests the impact of an article can be, partly, explained by superficial factors and not only by the scientific merits of an article. Field dependent factors are usually listed as an issue to be tackled not only when comparison across disciplines are made, but also when different fields of research of one discipline are being compared. For instance in Medicine among other factors the number of authors, the number of references, the article length, and the presence of a colon in the title influence the impact. Whilst in Sociology the number of references, the article length, and title length are among the factors. Also it is found that scholars engage in ethically questionable behavior in order to inflate the number of citations articles receive. Automated citation indexing has changed the nature of citation analysis research, allowing millions of citations to be analyzed for large scale patterns and knowledge discovery. The first example of automated citation indexing was CiteSeer, later to be followed by Google Scholar. More recently, advanced models for a dynamic analysis of citation aging have been proposed. The latter model is even used as a predictive tool for determining the citations that might be obtained at any time of the lifetime of a corpus of publications. Some researchers also propose that the journal citation rate on Wikipedia, next to the traditional citation index, "may be a good indicator of the work's impact in the field of psychology." According to Mario Biagioli: "All metrics of scientific evaluation are bound to be abused. Goodhart's law [ ] states that when a feature of the economy is picked as an indicator of the economy, then it inexorably ceases to function as that indicator because people start to game it."