Кіріспе

Фридрих Густав Ягер (25 қыркүйек 1895 – 21 тамыз 1944) – нацистік Германиядағы қарсылық қозғалысының күресшісі және 20 шілде заговорларының қатысушысы.

Ерте өмір

Бірінші дүниежүзілік соғыста қызметтен кейін Ягер Теттангта ауыл шаруашылығы экономикасын оқыды. Оның жалғыз ұлы Крэфт Вернер Ягер 1919 жылы туды. Сол жылы Ягер Германия жұмысшы партиясына мүше болды, кейіннен ол нацистік партияға айналды. Ягер Оберланд еркін жасақтарының жетекші мүшесі болғанымен, 1920 жылы Капп төңкерісіне қатысудан бас тартты және кейін нацистік партиядан шықты.

Қарсылық іс-әрекеттері

1938 жылы Судет дағдарысынан кейін Ягер Германияның Чехословакияның Судет аймағына басып кіруіне қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Польшаға басып кіруге жіберілді. 1939 жылдан бастап Ягер Вермахттың қарсылық топтарымен, оның ішінде Ханс Остер, Фридрих Олбрихт және Людвиг Бекпен байланыс орнатты. 1940 жылы Франция шайқасына қатысып, Темір крестің рыцарь дәрежесін алды. 1941 жылы Ресейге жорыққа аттанды. 1942 жылдың 17 ақпанында британдық бомбалау кезінде әйелі қаза болғаннан кейін, Ягер ұлымен алғаш рет қарсылықпен байланысы және Адольф Гитлерді құлату жоспарлары туралы әңгімелесті. Сол жылы Ягер полковник атағына ие болып, Сталинград шайқасына жіберілді. Онде ол жараланды, содан кейін жұқпалы тифке шалдығып, Люблинге эвакуацияланды. 1943 жылы Ягерге Гитлердің өміріне қастандық жасау жоспары ұсынылып, ол бастапқыда қарсылық білдірді. Христиандық сенімдеріне орай, ол Гитлердің заңды сот алдында жауап беруін қалаған. Ягердің ұлы Германияның ең элиталық бөлімдерінің бірі – «Гросс-Дойчланд» дивизиясында капитан болды. Ягердің ұлы Крафт мемлекетке опасыздық жасауға тырысқандығы және әріптесін әскери тәртіпсіздікке итермелегендігі айыбымен тұтқындалды. Дәлел жетіспегендіктен Крафт босатылды, бірақ оны майданға қайтару арқылы «өзінің абыройын қайтаруына» мүмкіндік берілді.

Ұйғарым сәтсіз аяқталды, тұтқындалды және қаза тапты

1944 жылдың 20 шілдесінде, Гитлердің өміріне жасалған қастандықтың күні Ягер II (Штетин) және XXI (Калиш) қорғаныс аудандарындағы танк резервтік әскерлерінің командирі болды. Шығыс Пруссиядағы «Құрқылған қамал» (Wolf's Lair) кешеніндегі портфель бомбасы жарылғаннан кейін Ягер Клаус Шенк фон Штауфенбергтен СС Oberführer-ді қамауға бұйрық алды. Бұдан бөлек, ол Жозеф Геббельсті қамауға және Мазуреналлидегі радиостансаны басып алуға тиіс еді. Бірақ Гитлер қастандықтан аман қалғаны белгілі болған соң, оның бағынындағы әскерлер енді оның бұйрықтарын орындамайтын болды. Ягердің өзі де сол күні, қастандық әшкере болғанда, өз әскерлерімен қамауға алынды. Оның ұлы да қамауға алынып, Италиядағы әскери госпитальден пойызбен Берлиндегі гестапо түрмесіне жеткізілді. 21 тамызда Фридрих Густав Ягерді халық трибуналында Роланд Фрайслер мемлекеттік қасақаналық жасады деп айыптап, өлім жазасына кесті және сол күні Берлиндегі Плоццензее түрмесінде дарға асты. Оның отбасының мүлкі тәркіленді.

Құрметтер

Крэфт Ягер Заксенхаузен концлагеріне жіберілді. Бірақ ол аман қалды және 1995 жылдың 25 қыркүйегінде, оның әкесінің туған күніне дәл жүз жыл толған күні, ол туған үйінің алдына әкесіне арналған ескерткіш тақтайын ашты. Бүгінде бұл үй Кирхберг-ан-дер-Ягст қаласының әкімдігі болып табылады. Фридрих Густав Ягердің құрметіне Вунсдорф қаласында Фриц Ягер аллеясы деп аталатын көше аталды.