Кіріспе

Стивен Питер Морган (ағылшынша Stephen Peter Morgan; 25 қараша 1952 жылы туған) – ағылшын бизнесмені, инвестор және қайырымдылық ісіне қолдау көрсетуші. Ол Redrow plc үй салу компаниясының негізін қалаушы және бұрынғы төрағасы, «Wolverhampton Wanderers» футбол клубының бұрынғы төрағасы, сондай-ақ «Стив Морган» қайырымдылық қорының негізін қалаушы.

Ерте өмір

Морган 1952 жылы 25 қарашада Ливерпульдің Гарстон қаласында дүниеге келген. Крандарды жалға берумен айналысатын адамның ұлы, ол 2021 жылдың қарашасында өзінің балалық шағын "қиын өмір" деп сипаттады, The High Performance Podcast подкастына жеті жасқа дейін ішкі әжетхананың не екенін білмегенін айтты. Ол бала кезінде тоғыз рет үйін ауыстырғандықтан, сондай-ақ тоғыз рет мектепті ауыстыруға тура келді. Оның ата-анасы ол 13 жасқа келгенде Колвин-Бейге көшіп кетті, ол Колвин орта мектебінде және Ливерпуль политехникалық институтында (қазір Ливерпуль Джон Мурс университеті) оқыды, онда екі жылдық дипломдық курс бітірді.

Редроу

Морган 1974 жылғы дағдарыс кезінде 21 жасында бизнес әлеміне қадам басты. Ол кездегі жұмыс берушісі – «Веллингтон» азаматтық инженерия компаниясы – банкротқа ұшыраудың алдында тұрды. «Веллингтонға» Пенлиде кәріз жүйесін салу жұмысы ұсынылды, ал Морган оны өз міндетіне алуға келісті. Маргарет Тэтчердің мемлекеттік шығындарды қысқартуы осы жұмысты тоқтатқаннан кейін, ол осы компанияны «Redrow plc» үй салу компаниясына айналдырды. Оның төрағалығымен «Redrow» 1994 жылы Лондон қор биржасында тіркелді, нәтижесінде «FTSE 250» компаниясы болды. 1990 жылдары Морган қонақүйлерге де инвестиция жасады, Солтүстік Уэльстегі «St David's Park» қонақүйін және Чеширдегі «Carden Park» қонақүйін дамытты, соңында өзінің мүдделерін «De Vere Group» компаниясымен біріктірді. 2001 жылы Морган «Brownfield» мамандандырылған компаниясы «Harrow Estates plc»-ті құрды. 2009 жылдың наурыз айында «Redrow»-тың ең ірі инвесторы «Toscafund» компаниясының бас директоры Мартин Хьюз Морганды қайта оралуға шақырды, себебі акциялардың құны 100 пенстен төмен түсті. Морган компаниядағы үлесін 29,9%-ға дейін қайта қалпына келтіргеннен кейін, «Redrow» қаржылық дағдарыс кезінде шеккен ауыр шығындарды жою мақсатымен басқарма төрағасы болып қайтадан қосылды. 2010 жылы жағдай жақсарып, үй салушы салықтан бұрын 700 000 фунт стерлинг пайда тапты (2009 жылы 44,2 миллион фунт стерлинг зиян шеккен еді). 2012 жылы BBC экономика тілшісі Сара Дикенспен сұхбаттасқанда Морган «Redrow»-қа қайту себептерін айтты, сол кезде компания мұрагерлік алған 140 миллион фунт стерлинг зиянын 43 миллион фунт стерлинг салықтан бұрынғы пайдаға айналдырған еді. «Redrow»-ға оралғаннан кейін Морган компанияның құрылыс жобаларын отбасылық үйлерді салуға бағыттап, «New Heritage» коллекциясын іске қосты. 2017 жылдың қыркүйегінде Морганның «Redrow»-та атқарушы емес төраға болып «қайта оралатыны» туралы хабарланды. Сол жылы компания 30 маусымға дейінгі салықтан бұрынғы пайда 26%-ға өсіп, 315 миллион фунт стерлингке жеткенін, ал кіріс 20%-ға өсіп, 1,66 миллиард фунт стерлингке жеткенін хабарлады. 2018 жылы операциялық пайда тағы да өсіп, 382 миллион фунт стерлингке жетті. 2018 жылдың 18 қазанында «Redrow» Морган бизнесті құрғаннан бері 100 000-шы тұтынушысын құттықтады. 2019 жылдың наурыз айында Морганның «Redrow»-ға оралғанына 10 жыл толып, ол зейнеткерлікке шықты. Ол компанияны тастаған кезде оның жылдық кірісі 2009 жылғы көрсеткіштен жеті есеге өсіп, 2,1 миллиард фунт стерлингке жетті, пайдасы 406 миллион фунт стерлингке жетті және оның құны 2,2 миллиард фунт стерлингке бағаланды.

Wolverhampton Wanderers және басқа да футбол инвестициялары

Ливерпуль футбол клубының акционері және өмір бойы жанкүйері Морган клубты бірнеше рет сатып алуға тырысты, ең әйгілісі 2004 жылы болды, ол 73 миллион фунт стерлинг инвестиция жасау шартымен 51% бақылау үлесін алуға ұсыныс жасады. Бұл ұсыныстан бас тартты, себебі клубтың құны 61 миллион фунт стерлингке бағаланды, ал басқарма мұны тым төмен деп санады. 2021 жылғы сұхбатында Морган бұл көрсеткішті жоққа шығарып, клубты шындығында 140 миллион фунт стерлингке бағалағанын мәлімдеді.

2007 жылы ол бұрын өзінің "екінші клубы" деп есептеген Вулверхемптон Уондерерс клубын сатып алу мүмкіндігіне ие болды. Морган клубқа 30 миллион фунт инвестиция салу шартымен, сэр Джек Хейвардтан клубты 10 фунтқа сатып алуға келісті. Сатып алу рәсімі 2007 жылдың 9 тамызында Морган төраға болып сайланған кезде ресми түрде аяқталды. Хейвард Морганның "Ливерпульден Вулверхемптонға жүрек трансплантациясы жасағандай" болғанын айтты. «Вулвз» клубының ресми Twitter аккаунты былай деп жазды: «Сер Норман Беттисон бұрынғыдай Брэдфорд Сити ойынына қатысты. Стив Морган мен сер Норман Беттисон көп жылдан бері бір-бірін таниды. Клубпен байланысы барлардың барлығы Хиллсборо трагедиясының құрбандары мен олардың отбасыларына шын ниетпен көңіл жасайды және құрмет көрсетеді». 2014 жылы Морган клубтың көп миллиондық Комптон Парк жаттығу кешенінің ашылуын қадағалады. 2016 жылдың шілдесінде Морган «Вулвз» клубын 30 миллион фунтқа Fosun International қытайлық компаниясына сатты. Кейіннен сұхбатында Морган басқа ұсыныстарды да жоққа шығарғанын, бірақ Fosun компаниясының клубқа 100 миллион фунт инвестициялауға берген уәдесіне байланысты олардың ұсынысын қабылдағанын айтты. Морган «Вулвз» жанкүйерлеріне ашық хат жазып, клубты иелену кезеңін «ешқашан ұмытпайтын құрмет пен мүмкіндік» деп сипаттады. 2022 жылдың маусым айында Морган қаржылық қиындықтардағы Дерби Каунти клубын сатып алуға байланысты болды.

Құрметтер

1992 жылы Морган құрылыс индустриясына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды. Ол Құрылысшылар институтының мүшесі және Кардифф университетінде, Ливерпуль Джон Мурс университетінде, Глиндŵр университетінде, Вулвергемптон университетінде және Честер университетінде құрметті стипендиялар мен докторлық дипломдарға ие. Морган 2016 жылғы туған күніне орай қайырымдылық қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды.

Жеке өмір

Морган мен оның алғашқы әйелі Памела 2000 жылы ажырасты. Олардың екі баласы бар: Росс пен Линдси. Морганның Джанет Хиллден Марк Хилл деген ұлы да бар. 2002 жылы Морган екінші әйелі Фиона Боустейдке үйленді, олардың Голди деген қызы мен Ред деген ұлы бар. Олар 2013 жылы ажырасып кетті. 2016 жылы ол бизнесмен Салли Тумиге үйленді, олар бірге Стив Морган қорына жетекшілік етеді. Морганның Кариб теңізіндегі Антигуа аралында екінші үйі бар. 2019 жылғы Sunday Times Rich List журналы оның таза байлығын 950 миллион фунт стерлинг деп бағалады, бұл 2018 жылғы көрсеткіштен 8 миллион фунт стерлингке көп. 2020 жылғы Rich List басылымы оның таза байлығын 751 миллион фунт стерлинг деп бағалады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 199 миллион фунт стерлингке кем. 2019 жылдың ақпан айында Морган Daily Mail-ден өтініш қабылдап, Редроу компаниясының мүліктерін арзанға сатып алды деген жалған айыптама үшін өтемақы алды. Лондондағы Жоғары сотқа арыз берген соң ол былай деді: "Әділет орнатылып, Daily Mail өз қатесін мойындауына 18 ай уақыт кеткеніне өкінемін, бірақ енді мәселе шешілгеніне және жағдайды түзеуге мүмкіндік болғанына қуаныштымын". Өтемақы екі арнайы қажеттіліктері бар мектеп үшін бейімделген шағын автобустар сатып алуға жұмсалды.