Кіріспе

Топлиц көлі (немісше: Toplitzsee) – Батыс Австриядағы Зальцбург қаласынан жоғары, Австрия Альпының қалың тау орманында орналасқан көл. Ол Тотес Гебирге (өлі таулар) аймағында, Сальцкаммергут көлдері аймағында жатыр. Топлицзе көлінің суы 20 метр тереңдіктен төменде оттегізсіз. Балықтар тек 18 метрге дейін тіршілік ете алады, себебі 20 метрден төменгі су тұзды, бірақ 20 метрден төменде оттегісіз өмір сүре алатын бактериялар мен құрттар табылды.

1943 және 1944 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Топлицзе көлінің жағалауы нацистік теңіз күштерінің сынақ станциясы ретінде пайдаланылды. Мыс диафрагмаларды қолданып, ғалымдар әртүрлі жарылғыш заттарды сынады, әртүрлі тереңдікте 4000 кг-ға дейін зарядтар жарылды. Операция Бернхардтан кейін, көлге 100 миллион фунт стерлингке жуық жалған банкноттар тасталды деген мәлімдеме бар, бірақ бұл операция толыққанды іске асырылмады. 1959 жылы тергеушілер көлден 700 миллион фунт стерлингке жуық жалған банкноттарды тапты, оларды Гитлер Ұлыбританияның экономикасын құлатпақ болған. Топлицзе көлінің түбінде тағы да құнды заттар болуы мүмкін деген болжам бар. Көлдің ортасына дейін суға батқан ағаштардың қатары жүзіп тұр, сондықтан одан әрі суға түсу қауіпті немесе мүмкін емес. 1959 жылғы экспедицияға қатысқан дайверлердің бірі, Герхард Заунер, осы қабаттың астында суға батқан ұшақ көргенін хабарлады. Бұл аймаққа тек жаяу өтуге болады, батыс жағындағы Фишерхютте (Балықшы үйі) мейрамханасына дейін созылған жеке бір шақырымдық жол арқылы ғана кіруге болады.

Топлицзе көркем әдебиетте

Топлиц көлі 1964 жылғы Джеймс Бондтың «Алтын саусақ» фильміндегі бір сахнада еске алынады. Онда Бонд Аурик Алтын саусақты (Герт Фробе ойнады) әуелейтін үшін қолданылған алтын таяқшаны алады; таяқша көлден табылған нацистік қазынаның бір бөлігі болған деп айтылады. Фробе үшін бұл 1959 жылғы неміс фильмі «Топлицзееден асыл қазына» («Schatz vom Toplitzsee») кинофильміне жасалған ирониялық сілтеме болды, онда ол да бас қарсыластың рөлін ойнады – жасырын бұрынғы СС офицері, ол («Алтын саусақтың» аясында) нацистік қазынаны көлге орналастырған, сондай-ақ соғыстан кейінгі қалпына келтіру операциясын басқарған. 1981 жылғы «Private Schulz» телесериалында Топлиц көлі нацистердің 50 миллион фальшификацияланған британ фунтын тастаған жері ретінде бейнеленеді; алайда, бұл сахна Оңтүстік Уэльстегі су қоймасында түсірілген. Хелен МакИннестің «Сальцбург байланысы» романында Топлиц көліне ұқсас жағдайда көлде табылған нацистік құпия файлдар туралы айтылады (Финстерзее). Топлиц көлі кітаптың өзінде де жиі еске алынады. Финстерзее оқиғалардың ортасы болып табылады және кітап негізінде түсірілген «Сальцбург байланысы» фильмінде слайдтарда көрсетіледі. Крейг А. Фальконердің «Жалғыз емес» романында нацистер көлде басқа да артефактілермен бірге ұшатын дискіні жасырғаны айтылады. «Amber: A Dane and Bones Origins Story» романында басты кейіпкерлер «Amber Room» іздеу барысында Топлиц көліне сапар шегеді.