Кіріспе

Бетховеннің фортепиано сонаталары. Фортепиано сонатасы №19 соль минор, Op. 49, №1, және фортепиано сонатасы №20 соль мажор, Op. 49, №2 – Людвиг ван Бетховеннің 1805 жылы жарық көрген, бірақ 1797 жылдың басында жазылған қысқа сонаталары. Екі шығарманың ұзақтығы шамамен сегіз минутты құрайды және екі бөлімнен тұрады. Бұл сонаталар достары мен шәкірттеріне арналған "Leichte Sonaten" (Жеңіл сонаталар) деп аталады. Фортепиано сонатасы №20 Бетховен үшінші және төртінші сонаталарды жазған шамада жазылған болуы мүмкін, бірақ Венада 1805 жылы жарық көргендіктен, жазылғаннан кейін шамамен он жыл өткен соң, сол кездегі опус және соната нөмірлері берілді, осылайша ол композитордың орта кезеңіне жатқан шығармалармен бірге жіктелді. Ұқсас жағдай Бетховеннің №2 фортепиано концертінің біріншісінен бұрын жазылғанмен, екіншісі ретінде танылуына себеп болды. Бетховен өзінің жас кезінде көптеген шығармаларын жасырып, кейін оларды қайта жөндеп басылымға дайындаған немесе олардың жарамсыз екенін анықтаған. Шындығында, ол көптеген алғашқы туындыларын өмірі бойы жарияламады. Осы екі сонатаны жариялауды композитордың інісі Каспар ван Бетховен шешті. Композитордың еркіне қарсы, ол оларды баспа үйіне ұсынды, осылайша ұрпақтар оларды жоғалтып немесе жойылған шығармаларды есту мүмкіндігіне ие болды.

No 19 соната

Чарльз Розен сонатаның техникалық қиындықтарының болмауын байқап тұрып, оны "көңілге терең әсер ететін және көрнекті туынды" дейді.

Бірінші қимыл

Бірінші бөлім стандартты сонаталық аллегро формасында жазылған. Бірінші және екінші тақырыптардан кейін, ол өте аз дамумен рекапитуляцияға өтеді. Тақырыпты бастауыш үнде қайта айту және жоғары үнде жаңа контрапункт қосылғаннан кейін, шығарма қысқа кодамен аяқталады, соңында Пикардия үшіншісі естіледі.

Екінші бөлім

Бетховен баяу және би бөлімдерін өткіріп, тікелей финалға көшеді, ол G мажорлы өзгертілген рондо. Онда G миноры, B♭ мажоры және G мажоры сияқты түрлі контрастты эпизодтар бар. Бұл сонатаны атақты пианисттер Свиятослав Рихтер және Даниэль Баренбойм орындаған.

No 20 соната

Бұл соната салыстырмалы түрде қарапайым туынды, көптеген басқа фортепианолық сонаталарға қарағанда оның күрделілігі төмен. Анық емес, бірақ автографта да, алғашқы басылымда да динамикалық көрсетімдер жоқ. Ол екі "оңай сонатаның" арасындағы ең жеңілі саналады, сондай-ақ Бетховеннің барлық фортепианолық сонаталарының ең оңайы деп есептеледі.

Қозғалыстар

Екі бөлім де G мажор тонында, бұл сонатаны бір тонды етеді.

Бірінші қимыл

Бірінші бөлімде екі тақырып бар, бастапқысы G мажор триадасына негізделген салтанатты тақырып, ал содан кейін D мажордағы ойнақы және көңілді екінші тақырыпқа көшіледі, ол да D мажор триадасына негізделген. Екі тақырып та D минор, A минор және E минор тоналыстарында минимал дамудан өтеді, содан кейін рекапитуляция тоник G мажор және оның субдоминанты C мажорда тақырыптарды ұсынады, нәтижесінде соната формасының қарапайым нұсқасы пайда болады. Бұл шығармада пианиношы үшін екі қолда да жоғары деңгейдегі үштік техника қолданылады, ал қолдар арасындағы үйлесім ең маңызды фактор болып табылады.

Екінші бөлім

Фортепианолық сонатаның екінші бөлімі №20, Op. 20 септетінің Минуетімен ортақ мелодиялық тақырыпты бөліседі. Септет кейінірек (1799–1800) жазылғандықтан, Бетховеннің сонатаны тоқтатып, оның бір тақырыбын қайта пайдалануы, ол фортепианолық шығарманы мүлдем жоюды жоспарлаған болуы мүмкін. Бірақ композитор әуендерді қайта өңдеумен белгілі, кейде бірнеше рет (мысалы, "Эроика" вариациялары). Бұл бөлім рондо түрінде құрылған, оның негізгі рондо тақырыбы, мәні бойынша, минует; минуеттің тартымды әуені, онымен бірге қосымша материалдары бірнеше рет қайталанады, кейбір өзгерістермен, бірақ қарапайым және әсерлі болып қалады.