Кіріспе

Серіппелі, жазық таяқтардан жасалған құрылғы, неміс жаяу әскерінің қаруы. Таяқ бомбасы – жазық таяқтардың бір-бірімен тоқылып, иілу моментімен құрастырылған (механикалық) серіппелі құрылғы. Таяқ бомбаларының басқа да атаулары: қытай таяқтарынан жасалған жұмбақтар, Кобра толқыны және каркас бомбалары. Таяқ бомбалары көңіл көтеру және өнер үшін жасалады, ешқандай практикалық мақсатта қолданылмайды.

Тарих

Төрт, бес не алты таяқтан жасалған қарапайым таяқ бомбалары мектеп оқушыларына көптен бері таныс. Олар көбінесе "қытай таяқ жұмбақтары" деп аталған, бұл құрылғылардың болу мүмкін тегін көрсетеді. Тарнай (1989) бірнеше үлгілерді сипаттайды, соның ішінде Руинаға жатқызылатын белгісіз өлшемді үлгілерді де. Руина 1971 жылы "шексіз таяқ бомбасын" өзі ойлап тапқанын мәлімдейді. 1980 жылдардың басында Тим Форт, кәсіби тұрғыда Кинетикалық Король ретінде белгілі, тәуелсіз түрде көп ұялы таяқ бомбасын ойлап тапты. Ол қазіргі кезде қолданылатын барлық таяқ бомба тоқу әдістерін де ойлап тапты, оның ішінде орто тоқу, алмаз тоқу және көлбеу тоқу; попсикл таяқшаларының орнына тіл басушыларды қолдану да оның инновацияларының бірі саналады. 2011 жылдың басында ол "Американың таланты" бағдарламасының Миннеаполис іріктеу кезеңінде ең танымал тоқу – кобра тоқуын таныстырды. Форт үш өлшемді таяқ бомбаларын жасау әдістерін де жасады. Бұрынғы рекорд 2015 жылы Австриядан келген топқа, ал 2014 жылы Орегон штатының Лейквью қаласынан келген топқа тиесілі болған.

Техникалық аспектілер

Стейк-бомбаларды тиісті өлшемдегі жалпақ таяқтардан жасауға болады. Құрылыс үшін көбінесе ағаш қолданылады, бірақ пластик та пайдалануға болады. Мұз қымыз таяқтары (қолдан жасалған таяқтар) мен тілді ұстағыштар қолжетімділігі, төмен бағасы және оңай боялуы себепті танымал. Тілді ұстағыштар құрылыс үшін артықшылықты, себебі олар қолдан жасалған таяқтарға қарағанда кернеуі төмен және олармен жұмыс істеу ыңғайлы. Таяқтар бір-бірімен торылып, серіппелі күш арқасында иілу моментімен бекітілген торлы құрылымды жасайды. Дұрыс жасалса, бір таяқты алып тастағанда қалған таяқтар күшпен шашырайды. Дыбыс толқынының жылдамдығы қолданылған материалға байланысты. Стейк-бомбаларды құрастырудың мүмкіндіктері шексіз дерлік, және конструкцияға түрлі трюктарды енгізуге болады. Құрылымдық тұрақтылық үшін әрбір таяқ кемінде үш басқа таяққа жанасуы керек.