Кіріспе

Ұш түрі

Drosophila simulans – D. melanogaster-қа жақын, осы melanogaster түрлері тобына жататын ұш түрі. Оның ең жақын туыстары – D. mauritiana және D. sechellia.

Таксономия

Бұл түрді 1919 жылы шыбық генетигі Альфред Стюртевант Колумбия университетіндегі Томас Хант Морганның зертханасында қолданылған шыбықтардың іс жүзінде екі бөлек түр екенін байқағанда ашты: D. melanogaster және D. simulans. Аталықтарының сыртқы жыныс мүшелері өзгеше, ал тәжірибелі зерттеушілер аналықтарын түс ерекшеліктері арқылы ажырата алады. D. melanogaster аналықтары D. simulans аталықтарымен будандастырылғанда құнарсыз F1 аналықтары және F1 аталықтары тумайды. Кері будандастыру құнарсыз F1 аталықтарын және аналық ұрпақтарды тудырмайды. Кейіннен Drosophila simulans екі аралдық эндемик түр – D. sechellia және D. mauritiana-мен тығыз байланысты екені анықталды. D. simulans осы туысқан түрлермен жұптасып, құнарлы аналықтар мен құнарсыз аталықтар береді, бұл факт D. simulans-ты түр пайда болуын зерттеу үшін маңызды модельдік организмге айналдырды. D. simulans феромондық профильдері бойынша мономорфты, аталықтары мен аналықтары көбінесе кутикулалық көмірсутек феромоны 7-трикозенді (7 T) өндіреді. D. melanogaster топтамасындағы аталықтардың өз түріне және басқа түрге жататын аналықтарды ажырата алу қабілеті, D. melanogaster және D. sechellia аналықтары өндіретін кутикулалық 7,11-гептакозадиеннің (7,11 HD) әртүрлі әсерімен байланысты. D. simulans аналығын 7,11 HD иісімен хоштандыру D. simulans аталығының құдалануын тоқтатуға жеткілікті. Зерттеулер аталық мұраның осы түрдің мұрагерлігінің маңызды бөлігі екенін көрсетті. Wolbachia инфекциясы кейбір Drosophila түрлерінің туыстық байланысын анықтауға көмектеседі. Цитоплазмалық үйлесімсіздік және ұқсас митохондриялық ДНК талдауы арқылы D. simulans және D. mauritiana D. sechellia-ға қарағанда бір-біріне жақын екені анықталды. Цитоплазмалық үйлесімсіздік жұмыртқа және сперматозоид жасушаларының тірі ұрпақтар тудыруға қабілетсіздігіне әкеледі, бұл Wolbachia жұқтырған D. simulans және D. mauritiana жекелерінде кең таралған құбылыс. Drosophila sechellia айқын ерекше митохондриялық ДНК-ға ие, бұл үш түрдің эволюциялық айырмашылықтарын одан әрі көрсетеді.

Вольбахиямен байланысы

Көптеген жәндіктерде, мысалы Trichogramma және Muscidifurax uniraptor қоңыздарында кездесетін, көп таралған жұқпалы бактерия Wolbachia инфекциялары Drosophila simulans ұрпақтары арасында беріледі. Wolbachia аналық желісі арқылы мұраға беріледі. Инфекция цитоплазмалық үйлеспеушілік (CI) процесі арқылы сақталады, онда Wolbachia жұқпаған организмдердің көбейе алмауына кедергі келтіреді. Wolbachia D. simulans-пен симбиоздық қарым-қатынас орнатқан. Wolbachia жасушаның цитоплазмасын жұқтырады; жұққаннан кейін аналық шыбын барлық ұрпақтарына жұмыртқаларының цитоплазмасы арқылы инфекцияны таратады.

Вольбакия инфекциясының әсері

Вольбахия инфекциясы D. simulans-тағы вирустық өлім-жітімді айтарлықтай төмендетті. Вирустық өлім-жітімді төмендету механизмі әлі белгісіз болғанымен, Вольбахия вирусқа қарсы қасиеттермен қамтамасыз етеді, бұл вируспен бәсекелесіп, оның таралуын тежеу арқылы жүзеге асуы мүмкін. Сонымен қатар, Вольбахияның әртүрлі штаммдары вирусқа қарсы қасиеттерінің деңгейі бойынша өзгешеленеді; мысалы, кейбір штаммдар DCV (Drosophila C вирусынан) қорғай алады, ал басқалары – қорғай алмайды. Тағы да зерттеулер Вольбахия штаммдарының D. simulans жекелемелерімен қалай қатар өмір сүретінін түсінуге көмектеседі. Вольбахия штаммдарын және олардың инфекция механизмдерін зерттеу, бунақты денелілердің күрделі филогенетикалық байланыстарын түсінуге жаңа көзқарас ұсынады.

Бір туыстылық

Бір-бірімен туысқан жануарлардың жұптасуы нәтижесінде іштен туған ұрпақтар пайда болады. Мұндай ұрпақтардың жарамдылығы көбінесе зиянды рецессивті аллельдердің белсенділігіне алып келетін генетикалық гомозигоздықтың артуына байланысты төмендейді. Бұл жалпы құбылыс инбридтік депрессия деп аталады. Drosophila simulans түрiндегі іштен туған еркектерде екі жарамдылық қасиеті – құнарлылық және ұрғашыларға тартымдылық – әсіресе инбридтік депрессияға осал. Сонымен қатар, іштен туған еркектерде ұрық бездеріндегі тотығу стресі жоғарылайды, бұл олардың құнарлылығының төмендеуіне себеп болуы мүмкін.