Роберт Э. Ли әйелі: Мэри Анна Рэндольф Кастис Ли өмірі мен тағдыры

Кіріспе

Роберт Лидің әйелі (1807–1873)

Мэри Анна Рэндолф Кастис Ли (1 қазан 1807 – 5 қараша 1873) – Конфедерация генералы Роберт Лидің әйелі және Арлингтон мүлігінің соңғы жеке меншік иесі. Ол Джордж Вашингтонның әйелі Марта Вашингтонның немересі болған Джордж Вашингтон Парк Кастистің қызы еді. Ли – жоғары білімді әйел болды, ол әкесінің өлімінен кейін оның жазбаларын өңдеп, жариялады. Мэри 1831 жылы Роберт Лиге Вирджиния штатындағы Арлингтон үйінде үйленді. Олардың жеті баласы болды. Роберт Ли басқа жерге тағайындалғанда ол кейде онымен бірге тұрса да, Арлингтон үйінде ата-анасымен бірге тұруды артық көреді. Роберт Ли АҚШ Азамат соғысы кезінде туған штаты Вирджинияға қызмет ету үшін АҚШ армиясындағы лауазымынан кетті; ол Солтүстік Вирджиния Конфедерация армиясына қолбасшылық етті. Мэри Ли соғыстың көп бөлігінде күйеуінен айырылды, ол және оның балалары соғыстың көп бөлігінде қашу үшін түрлі туысқандары мен достарының үйінде болуға мәжбүр болды. Соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ федералды үкіметі Арлингтон үйін басып алғандықтан, ол ешқашан Арлингтон үйіне қайта орала алмады. Соғыстан кейін Роберт Ли Вашингтон колледжінің президенті болды және 1870 жылы қайтыс болды. Мэри Ли үш жылдан кейін, 1873 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір және ата-бабалары

Мэри Анна Рэндольф Кастис Ли – Джордж Вашингтон Парк Кастистің (Марта Вашингтонның немересі және Джордж Вашингтонның өгей немересі) және Уильям Фитцхуг пен Энн Боллинг Рэндольф Фитцхугтың қызы Мэри Ли Фитцхуг Кастистің жалғыз тірі қалған баласы болды. Оның крест анасы Мэри Рэндольф Арлингтон мүлігінде жерленген алғашқы адам еді. Ол үй шаруасы және тамақ дайындау туралы кітап жазды. Лидің туған жылы көбінесе 1808 жыл деп көрсетіледі, бірақ Кастис отбасының Киелі кітабында, анасының құжаттарында 1807 жыл деп жазылған, сондай-ақ анасы 1807 жылдың күзінде жазған хатында да осылай айтылған. Ол Вирджиния штатының Кларк округіндегі Эннфилдте анасының каретасы сапар барысында тоқтағанда дүниеге келді. Ли Парк Кастис, Фитцхуг, Дандридж, Рэндольф, Рольф және Джерард сияқты бірнеше белгілі оңтүстік колониялық отбасылардың ұрпағы болды. Әкесінің әжесі Элеонора Калверт арқылы ол Англия мен Шотландияның V Карл II-нің туысы, 5-ші Барон Балтимор Чарльз Калверттен тараған. Анасы Мэри Ли Фитцхуг Кастис арқылы Уильям Фитцхугтың ұрпағы еді.

Неке және кейінгі өмір

Мэри үшінші туысы Роберт Лиді бала кезінен бері білген. Оның анасы мен Роберт Лидің анасы екінші туыстар еді. Лидің әкесі, "Жылы ат Гарри" Ли, Америка Тәуелсіздік соғысының батыры, Джордж Вашингтонның қоштасу рәсімінде сөз сөйлеген. Ол 1831 жылы Роберт Лиге өз ата-анасының үйінде, Арлингтон Хаусында тұрмысқа шықты. Ол кезде Роберт Ли АҚШ Әскери инженерлерінің лейтенанты болған. Мэри Лидің басқа да күйеу болып ұсынылғандарының арасында Сэм Хьюстон да болды. Ли білімді әйел болған, латын және грек тілдерін үйренген. Ол әкесімен, кейін күйеуімен саясат тақырыбында әңгімелесуді ұнатқан. Жаңа әдебиеттермен де қатар жүрген. Әкесінің қайтысынан кейін ол оның жазғандарын өңдеп, 1859 жылы «Вашингтонның естеліктері мен жеке естеліктері, оның асырап алған ұлы Джордж Вашингтон Парк Кастис жазған, қызының естеліктерімен» деген атпен басып шығарды. Дініне берілген Ли, әскерлік бекетке жақын жерде шіркеу қызметтеріне қатысқан. Вирджиния штатының Арлингтонынан Лилер Александриядағы Христос шіркеуіне барған, онда Роберт те бала кезінде болыпты. Ли өзінің құл қыздарына оқу-жазуды үйреткен және ерте немесе кеш босатуды жақтаған. Алайда, ол құлдықты жою немесе нәсілдік теңдік үшін күш жұмсамаған және 1865 жылы құлдық жойылғанға дейін ешбір құлын босата қоймаған. Ли және оның қыздары бастапқыда бірнеше отбасылық плантациялар арасында көшіп-қонып жүрген. 1862 жылдың мамыр айында оның ұлы Рунидің Нью-Кент округіндегі Ақ үй плантациясында, одақтық әскерлер Йорк және Памунки өзендерімен Ричмондқа қарай жылжығанда, федералдық шекараның артында ұсталған. Одақтың қолбасшысы Джордж Б. Макклеллан оған Ричмондта тұруға рұқсат берді, бұл қала Макклелланның да науқандық мақсаты болған. Ли және оның қыздары біраз уақыт Ричмондтағы Шығыс Франклин көшесіндегі 707-ші үйге қоныстанды. Содан кейін отбасы Бремо Блаффтағы Кокктердің плантациясына көшіп, 1865 жылдың қарашасында соғыс аяқталғанға дейін паналады. Соғыстан кейін Лилер Лексингтонға көшу алдында Поухатан округінде қысқа ғана уақыт тұрды. Роберт Ли Вашингтон колледжінің президенті болды, кейін ол Вашингтон және Ли университеті деп аталды. Арлингтон Хаусы соғыстан кейін АҚШ федералдық үкіметі тарапынан Арлингтон ұлттық зиратын құру үшін тартып алынды. Ли отбасының үйіне иелік етуді қайтару үшін «достарына, туыстарына, газет редакторларына және саясаткерлерге» хат жазды, бірақ нәтиже болмады. Сол сияқты, ол бір кезде Джордж Вашингтонға тиесілі болған отбасылық мұраларды да қайта иелене алмады.

Mary had known her third cousin Robert E. Lee since their childhood. Her mother and Robert Lee's mother were second cousins. Lee's father, "Light Horse Harry" Lee, a hero of the American Revolutionary War, delivered the eulogy at George Washington's funeral. She married Robert E. Lee in 1831 at her parents' home, Arlington House. At the time, Robert E. Lee was a lieutenant in the U. S. Army Engineers. Among Mary Lee's other suitors was Sam Houston. Lee was a well educated woman, having learned both Latin and Greek. She enjoyed discussing politics with her father, and later with her husband. She kept current with the new literature. After her father's death, she edited and published his writings as Recollections and Private Memoirs of Washington, by his Adopted Son George Washington Parke Custis, with a Memoir of this Author by his Daughter in 1859. Deeply religious, Lee attended Episcopal services when there was one near the army post. From Arlington, Virginia, the Lees attended Christ Church in Alexandria, which she and Robert had both attended in childhood. Lee taught her female slaves to read and write and was an advocate of eventual emancipation. However, she did not work to support abolition or racial equality and did not free any of her slaves before the abolition of slavery in 1865.</blockquote>

Lee and her daughters initially moved among the several family plantations. In May 1862, she was caught at her son Rooney's White House plantation in New Kent County behind the Federal lines, as Union forces moved up the York and the Pamunkey rivers toward Richmond. The Union commander, George B. McClellan, allowed her passage through the lines in order to take up residence in Richmond—the city which was also McClellan's campaign goal. Lee and her daughters settled at 707 East Franklin Street in Richmond for a time. The family next moved to the plantation estate of the Cocke family at Bremo Bluff, where they sought refuge until after the end of the war in November 1865. After the war, the Lees lived in Powhatan County for a short time before moving to Lexington. Robert E. Lee became president of the Washington College, later renamed Washington and Lee University. Arlington House was seized by the United States federal government after the war to allow for the creation of Arlington National Cemetery. Lee attempted to regain ownership of her family home by writing to "friends, relatives, newspaper editors, and politicians," to no avail. Similarly, she was never able to regain ownership of family heirlooms that had once belonged to George Washington.

Мәдени сілтемелер

Харнетт Кейннің 1953 жылғы "Арлингтон ханым" романы Миссис Лидің өміріне негізделген. Мэри Кустис Ли – Гарри Тертлдоувтың 1992 жылғы ғылыми-фантастикалық романы "Оңтүстік қаруларында" маңызды көмекші кейіпкер. Дороти Лавтың 2016 жылғы "Миссис Ли және Миссис Грей" романы Лидің Селина Норрис Грейге деген тәуелділігі мен достығына негізделген, ал Селина Норрис Грей – Кустис отбасының құлы, кейін Лидің үй шаруасы мен жақын досы болған. Мэри Анна Кустис Ли Джефф Шаараның 1996 жылғы "Құдайлар мен генералдар" романында екінші дәрежелі рөлде ойнайды.