Кіріспе

Ұйымдық интеллект (ҰИ) – ұйымның өзінің мақсатына қатысты білімді түсіну және жаңа білім жасау қабілеті; яғни, бұл – бүкіл ұйымның зихи күші. Тиісті ұйымдық интеллект компаниялар мен ұйымдарға өздерінің күшті және әлсіз жақтарын өзгерістер мен күрделілікке жауап беруде анықтауға зор мүмкіндік береді.

Шолу

Ұйымдық интеллект білімді басқаруды және ұйымдық оқытуды қамтиды, себебі ол білімді басқару концепцияларын бизнес ортасына қолдану болып табылады, сонымен қатар оқыту механизмдерін, түсіну модельдерін және теңгерімді көрсеткіштер картасы сияқты бизнес құндылық желісі модельдерін де қамтиды. Ұйымдық интеллект – бұл күрделі жағдайларды түсініп, тиімді әрекет ету, қоршаған ортадағы маңызды оқиғалар мен сигналдарды интерпретациялап, оларға сәйкес әрекет ету қабілеті. Оған сондай-ақ, бизнестің мақсатына қатысты білімді дамыту, бөлісу және пайдалану, сонымен қатар тәжірибеден ой жүгіртіп, үйрену қабілеті де кіреді.

Бұрын ұйымдар міндеттер, өнімдер, қызметкерлер, пайда орталықтары және процестер жиынтығы ретінде қарастырылса, бүгінде олар білімді басқаруға бағытталған интеллектуалды жүйелер ретінде қарастырылады. Ғалымдар ұйымдардың интуитивті білімнің жасырын формаларын, компьютерлік желілерде сақталған нақты деректерді және қоршаған ортадан алынған ақпаратты пайдалана отырып, оқу процесіне қатысатынын көрсетті, бәрі де ақылға қонымды шешімдер қабылдау үшін қолданылады. Бұл күрделі процесс көптеген адамдардың әртүрлі ақпараттық жүйелермен өзара әрекеттесуін қамтитындықтан, ұйымдық интеллект – ұйым мүшелерінің жиынтық интеллектинен артық; ол – ұйымның өзінің, ірі жүйе ретіндегі интеллектуалды қабілеті.

Ұйымдастырушылық ақыл-ой мен операциялық ақыл-ой

Ұйымдық интеллект пен операциялық интеллект әдетте бизнес-аналитиканың кіші топтары ретінде қарастырылады, себебі екеуі де кәсіпорынның бизнес-жүргізуін жақсартуды мақсат ететін білім мен тәжірибе түрлері болып табылады. Операциялық интеллект көбінесе нақты уақыттық бизнес-интеллектімен (BI) байланысты немесе салыстырылады, өйткені екеуі де бизнес-операцияларға көз жеткізуді және түсінуді қамтамасыз етеді. Операциялық интеллект BI-ден іс-әрекетке бағытталғандығымен ерекшеленеді, ал BI негізінен деректерге негізделген және деректер базасына (немесе Hadoop кластеріне) сүйенеді, сондай-ақ деректердегі үлгілерді анықтау үшін фактілер мен есептерге негізделген тәсілдерді пайдаланады. Қолданылуы бойынша, операциялық интеллект нақты уақытта жұмыс істейді және лог-файлдардан, сенсорлардан, желілерден және қызмет деректерінен келетін құрылымдалмаған дерек ағындарын нақты уақыттағы, іс-қимылға қабілетті ақпаратқа айналдырады. Операциялық интеллект іс-әрекетке, ал BI деректерге бағытталған, ал ұйымдық интеллект осы басқа тәсілдерден жұмыс күшіне немесе ұйымға бағытталғандығымен ерекшеленеді. Ұйымдық интеллект компанияларға өз бизнесін қозғайтын қарым-қатынастарды – қауымдастықтарды, қызметкерлердің жұмыс ағынын және географиялық, бөлімдердегі, сондай-ақ ішкі және сыртқы ұйымдардағы ынтымақтастық байланыс үлгілерін анықтау арқылы түсінуге көмектеседі.

Ақпарат беру процесі

Ұйымдар ақпарат алу үшін жасайтын үш қадамда көптеген мәселелерді ескеруі тиіс. Бұл мәселелерді ескермесе, ұйымдар стратегиялық қиындықтарға ұшырауы мүмкін.

Ақпарат алу

Біріншіден, ұйымдар тиімді болжамдар жасау үшін қажетті ақпаратты алуы керек. Ұйым өздері не білетінін және нені білуі керектігін анықтауы керек. Сондай-ақ, ақпарат қандай мерзімде қажет екенін, оны қайдан және қалай табуға болатынын білуі тиіс. Ең дұрыс шешімдерді қабылдау үшін ақпараттың құндылығын бағалау қажет. Көрінеу құнды болғанмен, табуға жұмсалатын шығын одан алынатын пайдадан артық ақпарат компанияға зиян келтіруі мүмкін. Егер ақпарат құнды деп табылса, оны алудың ең тиімді жолын табу керек.

Ақпаратты өңдеу

Дұрыс ақпаратты алғаннан кейін ұйым оны тиісті түрде өңдеуді білуі керек. Жаңа ақпаратты іздеуді жеңілдетудің және оның дұрыс адамдарға таратылуын қамтамасыз етудің жолдарын білуі керек. Ұйым оны қалай қорғау керектігін, қанша уақыт сақтау керектігін және егер ұзақ мерзімді болса, қалай сақтау керектігін анықтауы керек.

Құзыреті

Құзыреттілік мәдениетіне ие ұйым компанияға және мүмкіндіктерге бағдарланған. Олар ақпаратты ерекшелікпен меңгеру арқылы табысқа жетеді. Ұйым тиімділік, дәлдік және жетістіктерді бағалайды. Олар ұйымдағы адамдардың шығармашылығы мен сарапшылығын іздейді. Мысалы, құзыреттілік мәдениетіне ие ұйым –

Сонымен қатар, ұйымдық интеллект – жеке интеллекттердің жиынтығы. Ұйымның басшылық стилі мен атмосферасы ұйымның инновациялық қабілетімен байланысты. Инновация ұйымда жаңа ақпарат ортақ пайдалану арқылы тиімді өңделген кезде пайда болады.

Дөңгелек үстел

Гарвард профессоры Дэвид Перкинс "Артур патшаның дөңгелек үстелі" еңбегінде дөңгелек үстел метафорасын пайдаланып, ынтымақтастық әңгімелер қалай зиялы ұйымдарды құрайтынын талқылайды. Харольд Виленский ұйымдық интеллектке пайдалы пікір таластары мен құрылысшыл бәсекелестік әкелетінін айтқан.