Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мотоцикл спортының түрі
Мотоцикл спорты
Form of motorcycle sport
motorcycle sport
Эндуро – кең аумақты жолдан тыс өтетін кросс-трассаларда өткізілетін мотоцикл спортының бір түрі. Эндуро түрлі кедергілер мен сынақтардан тұрады. Әлемдік Эндуро Чемпионаты негізделген формат – уақытқа қарсы күресетін кезеңдерден тұратын уақыт картасы бойынша эндуро.
Enduro is a form of motorcycle sport run on extended cross country, off road courses. Enduro consists of many different obstacles and challenges. The main type of enduro event, and the format to which the World Enduro Championship is run, is a time card enduro, whereby a number of stages are raced in a time trial against the clock.
Уақытты сақтаушы эндеростар
Дәстүрлі уақытты есептеу бойынша өтетін эндурода, қатысушылар топта немесе қатарласып бірге старт алады, әр қатар белгілі бір минуттан бастауға рұқсат алады.
In a traditional time keeping enduro, riders leave together in groups or rows, and each row starts at a certain minute.
Эндюролар мен раллилер
Жарыс түрлерінің екі түрі бар: эндуро және ралли. Халықаралық офроуд мотоцикл қауымдастығында эндуро термині дәстүрлі түрде әртүрлі жер бедерінде белгіленген орташа жылдамдықты сақтауды талап ететін, уақытты тіркеу жарыстарына қатысты. Жарысқа қатысушылар жарыс барысында құпия уақыт бақылау пункттерінде тексеріледі және олардың бақылау пункттеріне келген уақытына байланысты айып тартады. Ал раллилер нүктеден нүктеге жүргізіледі, онда екі нүкте арасындағы ең жылдам уақыт көрсеткен қатысушы жеңімпаз деп жарияланады. Мұндай жарыстар жарыстың жалпы ұзындығынан қысқа болуы мүмкін, онда жарыс бірнеше рет қайталанады, әр қайталану – айналым деп аталады. Курстар өте ұзын болуы да мүмкін, сондықтан бәсекелестер бір жерден екі рет өтпейді. АҚШ-та ралли форматының танымалдығы артып, көп жағдайда "эндуро" деп аталады. AMA National Enduro Series 2007 жылдан бері ұқсас форматты қолданып келеді, оны "бастау бақылау / қайта бастау эндуросы" деп атайды. Бұл формат жаңа жүргізушілер үшін жарыс форматының күрделілігін азайту арқылы және ұйымдастырушыларға есептеуді жеңілдету арқылы қолжетімдірек болуы мүмкін деп есептеледі. Раллилер мен эндуролардың екі ерекше қасиеті бар: олар көбінесе автоспорт жарыстарымен салыстырғанда ұзаққа созылады және жарыс барысында бір де бір жерді қайталамайтын әртүрлі офроуд жерлерді қамтиды. Мұндай раллилердің мысалдары – SCORE International ұйымдастырған және басқарған Baja 500 және Baja 1000, олар ең танымал ұзақ қашықтыққа арналған офроуд жарыстарының қатарында. Көп күндік және түрлі кезеңдері бар (кейбіреулері уақытпен, ал кейбіреулері уақытсыз) жарыстар, әдетте раллилер (немесе ралли-рейдтер) деп аталады. Ралли-рейд термині Ұлыбританияда кеңінен қолданылады және офроуд раллимен синонимді, мысалы, Дакар раллисі.
There are two different types of events – enduros and rallies. Within the international off road motorcycle community, the term enduro traditionally refers specifically to time keeping events which require competitors to maintain a prescribed mile per hour average over varying terrain. Competitors are moderated by a series of secret time keeping checkpoints along the race course, and are penalized based on their arrival time to the checkpoints. Rallies, on the other hand, are run on point to point courses where the competitor with the fastest time between the two points being declared the winner. Such courses may be shorter than the total length of the race, in which case the course is repeated several times, with each repetition being referred to as a lap. Such courses may also be very long such that competitors never cover the same ground twice. In the US the rally format has greatly grown in popularity and is referred to as an "enduro" in many cases. The AMA National Enduro Series has used a similar format since 2007, referred to as "start control / restart enduros". This format is believed to be more accessible for new riders by reducing the complexity of the race format in addition to making scoring easier for organizers. Rallies and enduros share two pronounced qualities; they are usually lengthy compared to most forms of motorsport racing and they cover varying off road terrain, usually without repeating any section of the terrain in the course of an event. Examples of such rallies include the Baja 500 and Baja 1000, which are promoted and administered by SCORE International and are amongst the most well known long distance off road races. Off road races that span multiple days and that have different types of stages, some that are timed and others that are not, are generally referred to as rallies (or rallyes) or rally raids (a term widely used in the United Kingdom that is synonymous with off road rally) such as the Dakar Rally.
Мотоциклдер
Эндюро мотоциклі осы спорт түрінің ерекшеліктеріне қарай жасалған, мотокросс мотоциклының терең аспасымен және трассаның қоғамдық жол бөліктерінде жүруге рұқсат алу үшін қажетті мүмкіндіктермен үйлесімді. Қозғалтқыштары көбінесе 125 және 300 см³ (см³) аралығындағы екі тактылі, немесе 250 және 650 см³ (см³) аралығындағы төрт тактылі, бір цилиндрлі болады. 1973 жылы Yamaha компаниясы трассада жүруге арналған мотоциклін ұсынды, оның бүйірлік панельдерінде «эндуро» деген жазуы бар еді. Әлемдік Эндюро Чемпионаты және басқа да бірнеше чемпионаттар қазіргі таңдағыда эндуро мотоцикльдерін үш классқа бөледі: Эндюро 1 (100–125 см³ екі тактылі немесе 175–250 см³ төрт тактылі), Эндюро 2 (175–250 см³ екі тактылі немесе 290–450 см³ төрт тактылі) және Эндюро 3 (290–500 см³ екі тактылі немесе 475–650 см³ төрт тактылі).
An enduro motorcycle is specialized for the nature of the sport, with the deep suspension of a motocross bike combined with the features required to make it legal for the public road portions of the course. Engines are generally single cylinder two stroke between 125 and 300 cm3 (cc), or four stroke between 250 and 650 cm3 (cc). In 1973 Yamaha introduced a motorcycle for trail use which had the word enduro as a badge on its side panels. The World Enduro Championship and several other championships currently categorize enduro motorcycles into three classes; Enduro 1 (100–125 cc two stroke or 175–250 cc four stroke), Enduro 2 (175–250 cc two stroke or 290–450 cc four stroke) and Enduro 3 (290–500 cc two stroke or 475–650 cc four stroke).
Оқиғалар
Эндуро күнтізбесіндегі маңызды шараларға Әлемдік эндуро чемпионаты (WEC), Халықаралық алты күндік эндуро (ISDE) және бірнеше ұлттық чемпионаттар жатады. Эндуро спортының әлемдік басқарушы органы – Халықаралық Мотоциклдер Федерациясы (FIM). Америка Құрама Штаттарындағы ұлттық басқарушы орган – Америка Мотоциклдер қауымдастығы (AMA). Ұлыбританиядағы ұлттық басқарушы орган – Auto Cycle Union.
Major events in the enduro calendar include the World Enduro Championship (WEC), the International Six Days Enduro (ISDE) and several national championships. The world governing body for enduro is the Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM). In the United States, the national governing body is the American Motorcycle Association (AMA). In the United Kingdom, the national governing body is the Auto Cycle Union.
Эндюро әлем чемпионаты
1990 жылы Әлемдік эндуро чемпионаты (WEC) 1968 жылдан бері өткізіліп келген Еуропа эндуро чемпионатының орнына келді. Чемпионат FIM қағидалары бойынша жүргізіледі және әдетте дүние жүзінде өтетін сегіз немесе тоғыз Гран-приден тұрады. Бұл жарыстар екі күнге (екі түрлі жарысқа) бөлінеді, олар бойынша әлем чемпионатына ұпайлар саналады. Әр кезеңде мотокросс сынағы, эндуро сынағымен қатар "экстремалды сынақ" та бар. 2008 жылғы маусымда Honda командасының Мика Ахола Enduro 1 классында жеңіске жетті, Yamaha командасының Джонни Обер Enduro 2 классында жеңіске жетті, ал KTM командасының Самули Аро Enduro 3 классында өзінің бесінші титулын жеңіп алды.
The World Enduro Championship (WEC) was started in 1990, replacing the European Enduro Championship, which had been contested since 1968. The championship is run under the FIM and generally consists of around eight or nine Grands Prix spread around the globe. These events are split into two days (and two different races), from which points towards the world championship are awarded. Each round includes a motocross test and an "extreme test", in addition to the enduro test. In the 2008 season, Honda's Mika Ahola won the Enduro 1 class, Yamaha's Johnny Aubert took the Enduro 2 class and KTM's Samuli Aro won his fifth title in the Enduro 3 class.
Әлемдік эндуро супер сериясы
World Enduro Super Series (WESS) – 2018 жылы басталган чемпионат. Бұл сериядағы барлық жарыстар бұрын дербес жарыстар ретінде өткізілген, ал енді Еуропаның түкпір-түкпірінен 11 жарысты біріктіріп, әлемдік эндуро чемпионы анықталады. Әлемнің ең үздік эндурошылары қоянға жүгіру, қиын эндуро, эндуро кросс және классикалық эндуро сияқты жарыстарда бақ сынасады. Red Bull серияны YouTube арнасында көрсетеді, ал WESS веб-сайты жыл сайын жарыс кестесін жаңартып отырады.
The World Enduro Super Series (WESS) is a championship started in 2018. All of the races in the series had been previously run as separate events, and this series brings in 11 races from around Europe to crown the World Enduro Champion. The best enduro riders from around the world come to compete in hare scrambles, hard enduros, and enduro cross. classic enduros, etc. Red Bull covers the series on youtube and a WESS website is updated with the events schedule each year.
ISDE
Халықаралық алты күндік эндуро (ISDE) 1913 жылдан бері өткізіліп келеді және FIM күнтізбесіндегі ең көне жолдан тыс жарыс болып табылады. Бұл іс-шараға өз елдерін ұсыну үшін ең жақсы мотоспортшылар жиналады, және ол көбінесе "Эндуро әлем кубогы" немесе "Мотоцикл спортының Олимпиадасы" деп аталады.
The International Six Days Enduro (ISDE) has been held since 1913, and it is the oldest off road event in the FIM calendar. The event brings together the best riders to represent their national team, and it is often referred to as the "World Cup of Enduro" or the "Olympics of Motorcycling".
Өңірлік іс-шаралар
Ұлттық қауымдастықтар санкциялаған жарыстар мен сериялардан өзге, кішкентай басқару органдары жергілікті және аймақтық деңгейде көптеген жарыстар ұйымдастырады. АҚШ-та мұндай жарыстар АМА санкциялаған жарыстарға өте ұқсас келіп, сол A, B, C деңгейлік санаттарын қолданады. Көптеген мотоспортшылар осындай жарыстарда мансаптарын бастайды.
In addition to races and series sanctioned by national associations, a large number of events are also held at the local and regional level by smaller governing bodies. In the US these events closely resemble AMA sanctioned events, utilizing the same A, B, C skill classes. Many riders begin their racing careers at events such as these.
Танымалдық
Эндуроның танымалдылығы континенттерге, елдерге, аймақтарға және тіпті жарыс түріне қарай кең ауқымда өзгереді. Кейбір танымал жарыстар ралли жарыстары немесе ралли-рейдтерге жатса да, олар эндюро деп жіктеледі.
The popularity of enduro varies widely by continent, country, region, and even by event type. Some popular events are loosely categorized as enduros even though they fall into a category of off road racing that is known as rally racing or rally raid.
Вариациялар
Раллилер мен раллилік рейдтерден басқа, ендуроға өте ұқсас, бірақ олар міндетті түрде уақытты есептеу жарыстары емес, және оларды көбінесе ендуроны санкциялайтын негізгі ұйымдар емес, басқа ұйымдар санкциялайды. АҚШ-тағы бір мысал – Grand National Cross Country, ол ендуроға қарағанда, Австрияның Erzberg Rodeo сияқты қоянға ұқсайды, бірақ бірнеше айналымға қайталанатын бірнеше шақырымдық немесе километрлік қысқа трассада өтеді. GNCC мотоциклдермен қатар, ATV (төрт дөңгелекті көліктер) жарысының жоғары деңгейімен де танымал. Эндурокросс немесе жабық ендуро – ендуроның жабық үй-жайда өткізілетін түрі. Жарысқа қатысушылар ендуродағыдай кедергілермен толы трассаны мүмкіндігінше жылдам аяқтауы керек.
In addition to rallying and rally raids, there are other off road races that are very similar to enduros but that vary in that they are not necessarily timekeeping events and in that they are often sanctioned by other bodies than the primary enduro sanctioning bodies. One example in the USA is the Grand National Cross Country, which more closely resembles hare scrambles, such as the Austrian Erzberg Rodeo than Enduros, but is on a shorter course of perhaps a few miles/kilometers in length that is repeated for several laps. GNCC is famous for the high level of ATV (four wheeled off road vehicles) competition in addition to motorcycle competition. Endurocross or indoor enduro is a variation of enduro held indoors. Riders must complete as quick as possible a course with obstacles similar to those in enduro.
Жарақаттар
Ханна және басқалар (2015) эндуромен айналысушылардың спорттық жарақаттары туралы әдебиеттерді қарап шығып, мынаны анықтады: «Эндурода ең көп жарақат алатын дене бөліктері – аяқ-қолдар. Дегенмен, осы жарақаттардың 98%-ы жеңіл немесе орташа ауырлықта болады». Жолсыз мотоциклмен жүру кезіндегі жарақаттар туралы бар болғаны төрт зерттеуге сүйене отырып, олар: «Эндуро жарақаттары туралы жарияланған деректер жеткіліксіз. Эндуро спортының қауіпсіздігін арттыру және жарақаттану қаупін азайту үшін эндуромен айналысушылардың физиологиялық ерекшеліктерін тереңінен зерттеу және жарақаттарды қадағалау қажет. Бұл өз кезегінде эндуроны басқа қауіпті мотоспорт түрлеріне қарағанда қауіпсіз балама ретінде дамытуға көмектеседі».
Khanna et al. (2015) reviewed the literature on sports injuries in enduro riders, finding: "The extremities are the most injured parts in enduro. However, 98% of these injuries are mild to moderate". With only four studies on off road motorcycle injuries, they concluded: “there is paucity of published data on enduro injuries. In depth understanding of the physiological aspect of enduro riders with close monitoring of injuries is needed to promote safety measures in enduro and to reduce risk factors of injury which in turn can help to make enduro a safe alternative to the other dangerous motorcycling sports.”