Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эструстық немесе менструалды циклдің кезеңі
Phase of the estrous or menstrual cycle
Фолликулярлық фаза, сондай-ақ преовуляторлық фаза немесе пролиферативтік фаза деп аталады, бұл эструстық циклдің (немесе, мысалы, приматтарда, менструалды циклдің) кезеңі, оның барысында жұмыртқалықтағы фолликулдар бастапқы фолликулдан толық жетілген Грааф фолликулына дейін жетіледі. Ол овуляциямен аяқталады. Бұл кезеңді басқаратын негізгі гормондар – гонадотропин босататын гормондардың секрециясы, яғни фоликулға ынталандыратын гормондар және лютеинизациялық гормондар. Олар импульстік секреция арқылы бөлінеді және фолликулярлық фазаның бірінші аптасында ең жоғары және маңызды болып табылады (Сурет 1). ФСГ деңгейінің көтерілуі менструалды циклге кіру үшін бес-жеті үшінші сатыдағы жұмыртқалық фолликуласын (осы сатыдағы фолликулдар Грааф фолликулы немесе антральды фолликул деп те аталады) тартады. Бұл фолликулдар, бір жылдың көп бөлігінде өсіп келе жатқан және фолликулогенез деп аталатын процесте дамыған, үстемдік үшін бір-бірімен бәсекелеседі. ФСГ дамушы фолликулдардағы гранулоза жасушаларының көбеюін және осы гранулоза жасушаларында лютеинизациялық гормон (ЛГ) рецепторларының экспрессиясын тудырады (Сурет 1). ФСГ әсерінен ароматаза және p450 ферменттері белсендіріледі, нәтижесінде гранулоза жасушалары эстрогенді бөліп шығарады. Эстрогеннің жоғары деңгейі гонадотропин босататын гормонның (GnRH) өндірісін ынталандырады, бұл ЛГ өндірісін арттырады. Сонымен қатар, ол эндометрий жасушаларын прогестеронға рецепторлар өндіруге итермелейді, әдетте циклдің жетінші күні таңдалған фолликулдардың бірі (немесе кейде екеуі) үстем болып шығады. Көптеген эндокринологтар эстрогеннің үстем фолликулдың секрециясы GnRH өндірісін басып, ЛГ және ФСГ деңгейін төмендететін деңгейге дейін өскенін санайды. ЛГ және ФСГ өндірісінің бәсеңдеуі үстем фолликулдың жетілуін жалғастырса да, жаңадан пайда болған фолликулдардың көпшілігінің атрезиясына (өлбеуіне) әкеледі. Эстроген деңгейі бірнеше күн бойы (орташа алғанда, алты күн, бірақ бұл көрсеткіштер әртүрлі) арта береді. Сонымен қатар, оның ерекше құрылымы сперматозоидтарды жатыр мойны арқылы емізетін құбырға, яғни овуляцияны күтетін құбырға жеткізуге көмектеседі. Сонымен қатар, эстрогеннің жоғары деңгейінің әсерінен базальды дене температурасы сәл төмендеуі мүмкін.
The follicular phase, also known as the preovulatory phase or proliferative phase, is the phase of the estrous cycle (or, in primates for example, the menstrual cycle) during which follicles in the ovary mature from primary follicle to a fully mature graafian follicle. It ends with ovulation. The main hormones controlling this stage are secretion of gonadotropin releasing hormones, which are follicle stimulating hormones and luteinising hormones. They are released by pulsatile secretion. and is the highest and most important during the first week of the follicular phase (Figure 1). The rise in FSH levels recruits five to seven tertiary stage ovarian follicles (this stage follicle is also known as a Graafian follicle or antral follicle) for entry into the menstrual cycle. These follicles, that have been growing for the better part of a year in a process known as folliculogenesis, compete with each other for dominance. FSH induces the proliferation of granulosa cells in the developing follicles, and the expression of luteinizing hormone (LH) receptors on these granulosa cells (Figure 1). Under the influence of FSH, aromatase and p450 enzymes are activated, causing the granulosa cells to begin to secrete estrogen. This increased level of estrogen stimulates production of gonadotropin releasing hormone (GnRH), which increases production of LH. It also causes endometrial cells to produce receptors for progesterone, usually by day seven of the cycle, one (or occasionally two) of the recruited follicles has emerged as dominant. Many endocrinologists believe that the estrogen secretion of the dominant follicle has increased to a level that GnRH production is suppressed, which lowers the levels of LH and FSH. This slowdown in LH and FSH production leads to the atresia (death) of most of the recruited follicles, though the dominant follicle continues to mature. Estrogen levels will continue to increase for several days (on average, six days, but this varies widely). It also has a characteristic texture that helps guide sperm through the cervix and to the fallopian tubes, where they wait for ovulation. In addition, basal body temperature may lower slightly under the influence of high estrogen levels.
ЛГ-ның көтерілуі және овуляция
Эстроген деңгейі ЛГ толқыны басталар алдында ең жоғары болады (сурет 1). ЛГ толқынының басталуы мен овуляцияның арасындағы стероидты гормондардың қысқа мерзімді төмендеуі цикл ортасында қан кетуге немесе айқындалмаған қан кетуге себеп болуы мүмкін. Овуляцияға дейінгі ЛГ толқынының әсерінен ооциттердің бірінші мейоздық бөлінісі аяқталады. Бұл толқын сонымен қатар текаль және гранулоза жасушаларының лютеинизациясын күйзетеді.
Estrogen levels are highest right before the LH surge begins (Figure 1). The short term drop in steroid hormones between the beginning of the LH surge and the event of ovulation may cause mid cycle spotting or bleeding. Under the influence of the preovulatory LH surge, the first meiotic division of the oocytes is completed. The surge also initiates luteinization of thecal and granulosa cells.
Фолликулярлық толқындар
Фолликулярлық толқындар – фолликулалар жеткілікті деңгейде жетіліп, жарылып, овуляцияға алып келетін кезең ретінде ең жақсы сипатталады. Сүтқоректілердің менструалдық циклы бойынша жақында жасалған зерттеулер 2 немесе одан көп фолликуланың дамитынын, бірақ олардың тек біреуі ғана жұмыртқа шығару үшін толық жетілетінін көрсетті. Бұл фолликулярлық толқынға фолликулалық дамуды бастау үшін ФСГ деңгейінің бірнеше рет өсуі кіреді. Бір зерттеу нәтижесінде әйелдердің 68%-ы овуляцияға дейін екі фолликулярлық толқын дамытса, қалған 32%-ы үш толқынды көрсетеді.
Follicular waves are best described as the phase when follicles have matured sufficiently and rupture, leading to ovulation. Recent findings into the menstrual cycle in mammals has discovered that 2 or more follicles can develop but only one of the follicles fully matures to release the egg. This follicular wave involves multiple surges in the levels of FSH to initiate follicular development. A study has found that 68% of women tended to display two follicular wave developments before ovulation while the remaining had three waves.