Кіріспе

Людвиг Мис ван дер Роэ, неміс-американдық модернист архитектор салып жобалаған S. R. Crown Hall – Чикаго қаласындағы Иллинойс технология институтының архитектура колледжінің ғимараты.

Тарих

Король залы салынар алдында бұл жерді Мека Флэтс иеленді. Бастапқыда Дүниежүзілік Колумбия көрмесіне келген қонақтар үшін қонақ үй ретінде салынған ғимарат пәтерлерге айналдырылып, көбінесе орта тапқа жататын афроамерикандық отбасыларға үй болды. Иллинойс Технология институты ғимаратты 1941 жылы сатып алып, 1952 жылы, он жылдық заңдық тартысқа соңғы нүкте қойғаннан кейін, оны бұзды. Пәтер тұрғындары оның бұзылуын және өздерінің қоныс аударуын болдырмауға тырысты. Людвиг Мис ван дер Роэ Иллинойс Технология институтының оңтүстік жағына бірнеше ондаған ғимараттарды жобалады. Бұл құрылымдардың көпшілігі ашық болат қаңқаның ішінде кірпіш және шыныдан жасалған толтыру жүйесін қолданады. 1950 жылы оған Король залын жобалау мүмкіндігі берілгенде, Мис қалыпты үлгіден ауытқып, бұрын ешкім көрмеген мүлдем жаңа құрылымды салды. Мис ван дер Роэдің шедеврлерінің бірі саналатын, 1956 жылы аяқталған Король залы – 20-ғасырдың модернистік қозғалысының ең маңызды сәулеттік ғимараттарының бірі. Король залы сәулеттік тұрғыдан маңызды болып саналады, себебі Мис ван дер Роэ негізгі болат және шыны құрылымын жетілдіріп, қарапайымдылық пен ашықтықты шексіз жаңа мақсаттар үшін көркем бейнеледі. Бұл ашықтық ғимараттың ішкі бағаналарсыз, аспалы шатырға ие болуы арқылы қамтамасыз етілді. Осылайша, жаңа мақсаттарға бейімделе алатын әмбебап кеңістік құрылды. Әдетте, 1956 жылға дейінгі ескі ғимараттарда шатырды қолдау үшін бағаналар болған, бірақ Король залында олар қажет емес. Король залын жобалағанда Мис өзінің әйгілі сөзіне – «Азырақ – көбірек» адалдығын сақтап, осы ғимаратты осы қағиданың ең жақсы бейнесі деп санады. Король залы салынған кезде, сәулет және қала құрылысы мектебінің 300 студентіне бір үлкен бөлме беру идеясы өте тиімді болып көрінді, сондай-ақ студенттер өздерінен жоғары немесе төмен деңгейдегі басқалардан оқшауланбауы керек еді. Алайда Король залы салынысымен бірге архитекторлар Мистің жұмысының маңыздылығына күмән келтіре бастады. Көптеген архитекторлар Король залын «Мичиган көлінің толқындары астында суға батып бара жатқан» деп сипаттады. Бірақ бірнеше жылдан кейін Король залы қазіргі заманғы сәулет өнерінің осындай сәтті символы ретінде танылды, ол 1978 жылы Чикаголық архитектор Стэнли Тайгерменнің сатирикалық коллажы «Титаник» үшін фон болды. Мис бір кезде өзінің туындысын «дегенде жақын» деп сипаттаған. Екінші дүниежүзілік соғыс және Ұлы депрессия салдарынан құрылыс саласында үлкен үзіліс болғандықтан, Мис оқу бағдарламасын минимализмді бағалау және қажетті нәрсені ғана пайдалануға бағытталған етіп қайта құрды; бұл тәсіл сол кезде көптеген сәулет мектептерінде әлі де қабылданбаған еді. Иллинойс Технология институтының кампусының орталық бөлігінде, Чикаго қаласының оңтүстігіне екі шақырым қашықтықта орналасқан ғимаратта Иллинойс Технология институтының сәулет, қала құрылысы және дизайн факультеттері орналасқан. Екі қабатты ғимарат таза тіктөртбұрышты пішінде, өлшемдері 220 фут x 120 фут x 18 фут. Субструктура темір бетоннан жасалған және суперструктурадан тәуелсіз. Ішкі кеңістік бағанасыз, төрт алты футтық болатты пластиналы арқалық сегіз H-тәрізді бағанаға дәнекерленген. Бұл арқалықтар шатырды бір жазықтықта ұстап тұрып, негізгі құрылымды құрайды. Төменгі қабатта бөлмелі бөлмелер орналасса, жоғарғы қабат ғимараттың жалпы ауданының шамамен 50% -ын құрайды, бірақ тек бір үлкен ашық сыныпты қамтиды. 2012 жылдың 27 наурызында, Мис ван дер Роэнің 126 жылдық мерейтойында Google архитекторды және оның жетістігінің символы болған Король залын поэтикалық doodle арқылы құрметтеді.

Ескерткіш мәртебесі және қайта жаңарту

1997 жылы S. R. Crown Hall Чикагоның тарихи ескерткіші, 2001 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды, ал Иллинойс Технологиялық институтының негізгі кампусының қалған бөлігі 2005 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 2005 жылдың тамызында Крюк және Секстон архитекторлары жүргізген ауқымды жөндеу жұмыстары аяқталды, бұл ғимаратты жылдар бойы тоқтап қалған күтімнен құтқарып, оның қолжетімділігі мен функционалдығын арттырды, жалпы энергия тиімділігі мен экологиялық көрсеткіштерін жақсартты және Crown Hall-ды 1956 жылғы түпкілікті келбетіне жақын қалпына келтірді. Тұрғызылымдық болаттан бастапқы "Детройт графиті" қорғасын бояуы алынып, оның орнына қорғасынсыз қара Tnemec уретан жабыны жағылды. Ескі әйнектердің барлығы заманауи жел жүктемесі талаптарына сай келетін жаңа әйнектермен ауыстырылды. Ғимараттың бастапқы дизайнында болған, бірақ бұрынғы жөндеу кезінде алынып тасталған құммен өңделген әйнек төменгі бөліктеріне орнатылды. Оңтүстік жақтағы травертинмен төселген терраса толығымен жаңаланды. Ішкі ағаштан жасалған бөлімдер мен сақтау шкафтары қайта өңделді және жаңа жабынмен жабылды. Сонымен қатар, негізгі қабатқа электр және Ethernet желілері тартылып, желдеткіштер қалпына келтірілді.