Кіріспе
Англиялық инженер және палеонтолог Сер Проби Томас Котли, ККБ (3 қаңтар 1802 – 25 қаңтар 1871), Англиялық инженер және палеонтолог, Стратфорд Сент-Мэри, Саффолк қаласында туған, Үндістандағы Британдық Ост-Индия компаниясы билігінде Ганг каналын жобалауымен және құрылысын қадағалауымен ең танымал. Канал өзінің бастапқы бөлігі Харидуарда орналасқан, Алигарх маңында екіге бөлініп, Канпурдағы Ганг өзенінің негізгі арнасымен және Етавадағы Ямуна өзенімен қосылған жерге дейін шамамен 350 мильге созылады. Салынған кезде ол әлемдегі ең көп су шығынын қамтамасыз ететін суару каналы болды. Котли өзіне қажетті кірпіш, кірпіш пісіру пеші және цементтің құрамын жасауға мәжбүр болды. Бастапқыда Харидуардағы индуист дін қызметкерлері оған қарсылық көрсетті, олар қасиетті Ганг өзенінің суы шектеліп қалады деп қорқынышты; бірақ Котли бөгетте су ағыны тоқтамайтын тесік қалдыруға келісіп, оларды ынталандырды. Ол дін қызметкерлерін баптау үшін өзен бойындағы жуыну орындарын (гхаттарды) жөндеуге кірісті. Сондай-ақ, ол құрылысты жақсы бастамалар құдайы Ганештің құлшылығымен ашты. Бөгеттің құрылысы көптеген қиындықтарға тап болды, соның ішінде каналға қауіп төндіретін тау өзендерінің мәселесі де бар еді. Руркиге жақын жерде жер тік құлап, Котлиге каналды жарты шақырымға жеткізу үшін су тасқынынан қорғайтын құбыр (акведук) салуға тура келді. Нәтижесінде Руркидегі канал бастапқы өзеннен 25 метр биік орналасқан. 1845 жылдан 1848 жылға дейін денсаулығының нашарлауына байланысты Англияда болды, ал Үндістанға оралғаннан кейін Солтүстік-Батыс провинцияларындағы каналдар директоры болып тағайындалды. 1854 жылдың 8 сәуірінде ресми түрде ашылған кезде оның негізгі арнасы 348 миль (560 км), тармақтары 306 миль (492 км) және қосалқы өзендері 3000 мильден (4828 км) астам болды. 5000-нан астам ауыл суару арқылы қамтамасыз етілді. Ол 1854 жылы құрылған Томасон азаматтық инженерия колледжінің ашылуына да септігін тигізді, қазір ол Руркидегі IIT (Үндістан технология институты) деп белгілі. Руркидегі IIT-нің он екі студенттік жатақханасының бірі оның құрметіне аталған.
Sir Proby Thomas Cautley, KCB (3 January 1802 – 25 January 1871), English engineer and palaeontologist, born in Stratford St Mary, Suffolk, is best known for conceiving and supervising the construction of the Ganges canal during East India Company rule in India. The canal stretches some 350 miles between its headworks at Haridwar and, after bifurcation near Aligarh, its confluences with the Ganges river mainstem in Kanpur and the Yamuna river in Etawah. At the time of completion, it had the greatest discharge of any irrigation canal in the world. Cautley had to make his own bricks, brick kiln and mortar. Initially, he was opposed by the Hindu priests at Haridwar, who felt that the waters of the holy river Ganges would be imprisoned; but Cautley pacified them by agreeing to leave a gap in the dam from where the water could flow unchecked. He further appeased the priests by undertaking the repair of bathing ghats along the river. He also inaugurated the dam by the worship of Lord Ganesh, the god of good beginnings. Construction of the dam faced many complications, including the problem of the mountainous streams that threatened the canal. Near Roorkee, the land fell away sharply and Cautley had to build an aqueduct to carry the canal for half a kilometre. As a result, at Roorkee the canal is 25 metres higher than the original river. From 1845 to 1848 he was absent in England owing to ill health, and on his return to India he was appointed director of canals in the North Western Provinces. When the canal formally opened on 8 April 1854, its main channel was 348 mile (560 km) long, its branches 306 mile (492 km) long and the various tributaries over 3000 mile (4828 km) long. Over in 5,000 villages were irrigated. He was also instrumental in the establishment of the Roorkee college, named the Thomason College of Civil Engineering in 1854 and now known as IIT Roorkee. One of the twelve student hostels of IIT Roorkee is named after him.
Дехрадун каналдары желісі
Дехрадундағы алғашқы канал 17 ғасырда салынған, бірақ Котли 1850 жылдары осы желіні едәуір кеңейтті. Қалаға бес канал салынды, олар айналасындағы ауылдарды суарды және жергілікті климатты салқындатты. 2000 жылдан бері, қала штат астанасы болғаннан кейін, тарихи канал желісінің көп бөлігі жолдарды кеңейту үшін жабылды немесе бұзылды, себебі көлік қозғалысы үздірімді түрде артып келеді.
Қалдықтар жұмыстары
Котли доктор Хью Фальконнердің Сивалик тауларындағы қазба жұмыстарына белсенді қатысты. Ол сүтқоректілердің, оның ішінде бегемоттар мен крокодилдердің қазба қалдықтарынан тұратын үлкен коллекция ұсынды, бұл аймақтың бұрын батпақ жер болғанын көрсетеді. Ол осы жерден семсер тісті жолбарыс, Элефис ганеса (мұрттың ұзындығы шамамен 10 фут болатын піл), қазба құстың сүйектері, сондай-ақ алып тұрулар мен тасбақалардың қалдықтарын тапты. Ол Сивалик тауларының геологиясы және қазба қалдықтары туралы Бенгал Азия қоғамы мен Лондон геологиялық қоғамының басылымдарына көптеген мақалалар жариялады, олардың кейбіреулерін Фальконермен бірлесіп жазды.
Жазбалар
Котлидің жазбалары оның кең және әртүрлі қызығушылықтарын көрсетті. Ол Доабтағы, жер астындағы жиырма фут тереңдікте жатқан суға батқан қала туралы, Гималайдағы көмір және лигнит туралы, Сутледж және Ямуна арасындағы Сивалик тауларындағы алтынды жуу туралы, жаңа түріндегі жылан туралы, Сивалик тауларындағы мастодонттар және шайыр жасау туралы жазған. 1860 жылы ол Ганг каналының салынуы туралы толық есеп жариялады.
Марапаттар мен құрметтер
1837 жылы Ұлыбритания геологиялық қоғамының Вулластон медалін алды. Оның құрметіне Cautleya өсімдік туысы аталды. Үндістан технология институтының Рурки қаласындағы студенттер жатақханасы (Cautley Bhawan) оның атымен аталады.
Өлім
1854 жылы Ганг каналы ашылғаннан кейін ол Англияға қайтып оралды, онда оған КЦБ ордені берілді, ал 1858 жылдан 1868 жылға дейін ол Үндістан Кеңесінде қызмет етті. Ол 1871 жылдың 25 қаңтарында Лондон қаласының жанындағы Сайденхемде қайтыс болды.
Шығармалары
(2 том)