Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық ботаник және табиғатты зерттеуші (1843–1920)
Italian botanist and naturalist (1843–1920)
Одоардо Бекари (16 қараша 1843 – 25 қазан 1920) – Индонезия, Жаңа Гвинея және Австралиядағы жаңалықтарымен әйгілі итальяндық ботаник. Ол Малезияны зерттеген ең көрнекті ботаник деп есептеледі. Ботаникалық атауды келтіргенде оның авторлық аббревиатурасы – Becc. болып табылады.
Odoardo Beccari (16 November 1843 – 25 October 1920) was an Italian botanist famous for his discoveries in Indonesia, New Guinea, and Australia. He has been called the greatest botanist to ever study Malesia. His author abbreviation is Becc. when citing a botanical name.
Жастар және білім (18431864)
Одоардо Бекари Флоренцияда Джузеппе ди Луиджи Бекаридің үшінші баласы және Антониетта Минуччидің тұңғышы ретінде дүниеге келді. Ол өте ерте жасында анасынан айырылып, 1849 жылы әкесінен де айырылды, содан кейін анасының інісі Минуччо Минуччи тәрбиеледі. 1853–1861 жылдары ол Луккадағы беделді Real Collegio орта мектебінде оқыды. Мұнда оның ұстаздарының бірі – ботаникалық үлгілерді құмарлықпен жинаған және гербарий құрастырған, ботаниканы жақсы көрген Игнацио Меццетти (1821–1876) болды. Кейіннен ол оның құрметіне Mezzettia туысын атады. 1861 жылдың тамызында Пиза университетінде оқуға түсті. Мұнда ол тез арада көрнекті табиғат зерттеушілері Джузеппе Меньгини және Пьетро Савидің назарын аударды. Өте ерекше жағдайларда, Сави оны 1831 жылы кафедраның көмекшісі етіп тағайындады. Алайда Бекари Пизадағы ғалымдардың консервативтілігіне көңілі толмады. Сондықтан ол ол жердегі лауазымын тастап, 1864 жылдың наурыз айында Болонья университетіне ауысты және сол жылдың шілдесінде бітірді.
Odoardo Beccari was born in Florence as the third child of Giuseppe di Luigi Beccari and the first child of Antonietta Minucci. After he lost his mother in early infancy and his father in 1849, he was brought up by a maternal uncle Minuccio Minucci. From 1853–1861, he attended the prestigious secondary school Real Collegio in Lucca. Here, one of his teachers was abbot Ignazio Mezzetti (1821–1876), a passionate collector of botanical specimens, who inspired him to pursue botany and assemble a herbarium. He later named the genus Mezzettia in his honor. In August 1861, he commenced his studies at the University of Pisa. Here he quickly captured the attention of the eminent naturalists Giuseppe Meneghini and Pietro Savi. Very unusually, Savi made him assistant to the chair already in 1831. Beccari, however, was disappointed with the conventionality of the scientists in Pisa. Therefore, he quit his position there and changed to the University of Bologna in March 1864, where he graduated in July of the same year.
Борнеоға алғашқы сапары (1865-1868)
Оқуын аяқтағаннан кейін Бекари Месопотамияда кең саяхат жасаған жас Джакомо Дориамен танысты. Екеуі сол кезде жақсы зерттелмеген Борнеоның солтүстігіндегі Саравакқа экспедиция ұйымдастыруға шешім қабылдады. Осы сапарға дайындалу үшін Бекари 1865 жылдың ақпан-сәуір айларында Лондонда болып, ондағы табиғат тарихы коллекцияларын, әсіресе Кьюдегі Корольдік ботаникалық бақта зерттеді. Ол жерде Чарльз Дарвин, Уильям және Джозеф Хукермен, сондай-ақ Саравақтың алғашқы раджасы Джеймс Брукпен де кездесті. Бекари 1865 жылдың 4 сәуірінде Саутгемптоннан аттанып, Суэцте Дориамен қосылды. Аден, Цейлон және Сингапур қалаларында тоқтағаннан кейін, екеуі 1865 жылдың 19 маусымында Саравақтың астанасы Кучингке жетті. Алғашқы үш айда Бекаридің інісі Джованни Баттиста да олармен бірге болды, ол кейін Жапонияға жол тартты. Ұзаққа соқпаған жемісті жұмыстан кейін, 1866 жылдың наурыз айында Дорианың денсаулығы күрт нашарлап, Италияға қайтуға мәжбүр болды. Ол көбінесе Кучингтен шамамен 80 км қашықтықтағы орманда, қазіргі Куба Ұлттық паркінің жанындағы шатырда жұмыс істеді. 1867 жылы ол Батанг-Лупарға сапар шегіп, орангутанды зерттеді және аң аулады. Содан кейін, 1867 жылы Саравақтың ішкі аймандарына қауіпті және ұзақ экспедиция жасады. 1866 жылы ол Thismiaceae тұқымдасына жататын Thismia neptunis өсімдігін ашып, оны жазба кітабына салды; бұл жаңалық тек 151 жыл өткен соң, 2017 жылы расталды. Ол сондай-ақ Джеймс Бруктың құрметіне Rafflesia tuan mudae деп атаған, Раффлезия тұқымдасының ең ірі гүлді жаңа түрін ашты. Бекари безгек және филярия ауруларына шалдығып, 1868 жылдың қаңтарында Италияға қайтып, 2 наурызда жетті.
After finishing his studies, Beccari got to know the young Giacomo Doria in Genoa, who had traveled widely in Mesopotamia, and the two decided to conduct an expedition to Sarawak in northern Borneo, which was then poorly explored. To prepare for this voyage, Beccari stayed in London from February–April 1865 to study the natural history collections there, in particular at the Royal Botanical Gardens at Kew. There, he also met Charles Darwin, William and Joseph Hooker, as well as James Brooke, the first rajah of Sarawak. Beccari departed from Southampton on 4 April 1865, meeting Doria in Suez. Calling in Aden, Ceylon and Singapore, the two reached Kuching, the capital of Sarawak, on 19 June 1865. For the first three months, they were also accompanied by Beccari's brother Gioavanni Battista, who then continued to Japan. After a short productive period, Doria's health worsened dramatically by March 1866, forcing him to return to Italy. He worked mostly in a hut in the forest some 80 km from Kuching, in today's Kubah National Park. In 1867, he visited Batang Lupar, hunting and studying Orangutans. Later in 1867, he also conducted a long and risky expedition into the interior of Sarawak. In 1866 he discovered and drew in his notebook the plant Thismia neptunis of the family Thismiaceae; only after 151 years, in 2017, was this discovery confirmed. He also discovered a new species of Rafflesia, the largest flowered plant genus, which he called Rafflesia tuan mudae in honor of James Brooke. Beccari contracted Malaria and Elephantiasis and had to leave in January 1868, arriving in Italy on 2 March.
Флоренция және Африка 18681871
Флоренцияда Бекари өзінің қаржатымен "Nuovo Giornale Botanico Italiano" атты журналды жариялады, оны 1868–1871 жылдары өңдеді. Журналда сол кездегі ең маңызды итальяндық ботаниктердің түпнұсқа зерттеулері, соның ішінде Бекаридің Борнеода жасаған жинақтарының сипаттамалары жарияланды. Жаңа Гвинеяға аттанбас бұрын Бекари журналды басқаруды Теодоро Каруэлге жүктеді. Ол өз нәтижелерін "Bolletino della Società Geografica Italiana" журналында да жариялады. П. Ашерсонмен теңіз шөптерін, Винченцо де Чезатимен папоротниктерді, Хампемен мүктерді, Август фон Кремпельхубермен лишайларды зерттеу үшін мамандармен бірлесіп жұмыс істеді. 1870 жылдың ақпан-қазан айларында Бекари геолог Артуро Иссел және зоолог Орацио Антиноримен бірге Эритреяға экспедиция жасады. Бұл Ассабтың сатып алынуынан кейін екі жыл өткен соң болды, ол 1880 жылдары кең ауқымға ие болатын Эритреяның итальяндық отарлауының басталуын білдірді. Ассабтан басқа, экспедиция билен халқының жеріне де барды, ол кезде Богос деп аталған.
Back in Florence, Beccari published, on his own costs, a journal titled Nuovo Giornale Botanico Italiano, which he edited from 1868–1871, which published original research by the most important Italian botanists of the day, including Beccari's own descriptions of his collections made in Borneo. Before his expedition to New Guinea, Beccari handed the management of the journal to Teodoro Caruel. He also published his results in Bolletino della Società Geografica Italiana. He collaborated with specialists to study particular groups such as seagrasses with P. Ascherson, pteridophytes with Vincenzo de Cesati, mosses with Hampe, lichens with August von Krempelhuber etc. From February–October 1870, Beccari joined an expedition alongside geologist Arturo Issel and zoologist Orazio Antinori to Eritrea. This came just two years after the purchase of Assab marked the beginning of the Italian colonization of Eritrea which would come into full swing in the 1880s. Apart from Assab, the party also visited the country of the Bilen people, then called Bogos.
Жаңа Гвинеяға экспедиция (18711876)
1871 жылғы 26 қарашада Бекари орнитолог Луиджи Д’Альбертиспен бірге онша зерттелмеген Жаңа Гвинеяға сапарға шықты. Батыс Жаңа Гвинеяға голландтардың талабы болғандықтан, саяхатшылар ғылыми сапарға рұқсат алу және ресми карталарды алу үшін Батавияға (Джакарта) тоқтауға мәжбүр болды. Олар сондай-ақ Явадағы Буитенцорг (Богор) ботаникалық бағын аралады және Бекари Пангранго тауына көтерілді. Кемемен Флорес, Тимор және Амбон аралдарына сапар жасаған экспедиция 1872 жылғы сәуірде Амбоннан шыққаннан кейін 40 күн өткен соң Жаңа Гвинеяның Бёрдс Хед түбегінің батыс бөлігіндегі Соронгқа жетті. Шілдеде олар Соронгтан шығып, 20 күннен кейін шығысқа қарай Мансинам аралына жетті. Олар әсіресе Арфак тауының (2955 м) маңындағы аймақты зерттеді. Д’Альбертис ауыр сырқаттанғаннан кейін және Амбонға оралғаннан кейін, ол сол жерде кездескен итальяндық корвет «Веттор Пизани» арқылы жолға шықты. Барлығы Бекари Жаңа Гвинеяға жасаған сапарында 700-ге жуық өсімдік түрін жинады. Қайтып келе жатқанда ол Ару және Кай аралдарына барып, қосымша үлгілер жинады. Кай аралдарында кеме апатына ұшырап, барлық жинақтарын сақтап қалды. Содан кейін ол Сулавесиге сапар жасап, аралды аралап, 1874 жылғы 15 тамызда Макассарға жетті. Бекаридің қаражаты сол кезде таусылып бара жатқанда, ол жыл басында Генуядағы Дориаға қаржы табуға көмек сұраған болатын. Оның досы Генуя қалалық кеңесін Жаңа Гвинеяға екінші экспедицияны қаржыландыруға көндірді. Жаңа Гвинеяға экспедиция жасауға жағдай қолайлы болмағандықтан, ол жазды Бали, Сурабая, Семаранг қалаларында өткізіп, содан кейін Жаваның ішкі аймақтары арқылы Богорға жинақтарын сұрыптау үшін барды. Ол қазан айында Джакартадан 10 адамнан тұратын экипажбен Тернатеге аттанды. Ол Батыс Папуаның солтүстік бөлігіндегі Шхутен аралдары, Дорей (Манокуари) және Серам сияқты көптеген жерлерді аралады. Сондай-ақ ол Арфак тауының біріне көтерілді. Шілдеде экипаж арасында Beri Beri індеті басталып, көптеген адамның өліміне себеп болды, бұл экспедицияны ертерек аяқтауға және Тернатеге қайтуға мәжбүр етті. 1875 жылдың қарашасынан 1976 жылдың қаңтарына дейін Бекари голландтық батиметриялық зерттеулерге қатысты, бұл оған Йос Сударсо шығанағына дейінгі жерлерге баруға мүмкіндік берді. Бекари 1876 жылғы наурыз айында Тернатеден Джакартаға, ал маусым айында Флоренцияға келді, онда ол көптеген құрметке ие болды.
On 26 November 1871 Beccari departed on a voyage to New Guinea, then hardly explored, together with the ornithologist Luigi D'Albertis. Since Western New Guinea was then already claimed by the Dutch, the voyagers had to call at Batavia (Jakarta) to ask for permission for their scientific voyage and get hold of official maps. They also visited the botanical garden at Buitenzorg (Bogor), Java and Beccari climbed Mount Pangrango. By ship, the party, visiting on their way the islands Flores, Timor and Ambon, reached Sorong on the western part of the Bird's Head Peninsula of New Guinea in April 1872, 40 days after departing Ambon. In July, they left Sorong, reaching Mansinam Island further to the east after 20 days. They especially studied the area near Mount Arfak (2,955 m). After D'Albertis had fallen seriously ill, and they had managed to return to Ambon, he departed with the Italian corvette Vettor Pisani which they chanced upon there. In total, Beccari had collected about 700 plant species during his voyage to New Guinea. On his own way back, he visited the Aru and Kai Islands, where he collected further specimens. In the Kai Islands, he suffered a shipwreck, but could save all his collections. He then continued to Sulawesi, traveling around the island and reaching Makassar on 15 August 1874. Beccari's funds were running out at that time, but after he had written earlier in the year to Doria in Genoa asking for help in acquiring funding, his friend convinced the city council of Genoa to finance a second expedition towards New Guinea. Since the season was not conducive to an expedition to New Guinea, he spent the summer in Bali, Surabaja, Semarang, then proceeded through the interior of Java to Bogor to sort his collections. He left Jakarta in October and sailed to Ternate with a crew of 10. He visited many parts of northern West Papua, such as the Schouten Islands, Dorei (Manokwari) and Seram. He also climbed one of the summits of Mount Arfak. In July, a breakout of Beri Beri among the crew that ended up killing the majority of them forced an early end to the expedition and a return to Ternate. From November 1875 to January 1876, Beccari accompanied a Dutch bathymetric survey, which allowed him to visit places as far as the Yos Sudarso Bay. Beccari left Ternate for Jakarta in March 1876 and arrived in Florence in June, where he received many honors.
Үшінші Малайзия сапары (1877-1878)
Флоренцияда бір жыл өткен соң Бекари тағы бір ұзақ сапармен Малайзияға баруды шешті, бұл жолы Луиджи Д’Альбертистің туысы Энрико Альберто д’Альбертис онымен бірге болды. Сапардың бірінші бөлігінде екеуі Үндістан арқылы Сингапур және Кучинг қалаларына соғып, Австралияға жетті. Энрико д’Альбертис тікелей қайтып келсе, Бекари Батыс Суматрада, әсіресе Сингаланг тауының маңында ботаникалық зерттеулер жүргізіп, шамамен 1000 түрден тұратын коллекция жинады. Ол 1878 жылдың желтоқсан айының соңында Флоренцияға оралды. Бұл саяхатында ол Amorphophallus titanum өсімдігін де ашты.
After one year in Florence, Beccari decided to make another long voyage to Malesia, accompanied this time by Enrico Alberto d'Albertis, a cousin of Luigi D'Albertis. The first part of the trip took the two through India via Singapore and Kuching to Australia. Enrico d'Albertis then returned directly while Beccari made botanical studies in West Sumatra, especially around Mount Singgalang, where he amassed a collection of about 1,000 species. He returned to Florence in late December 1878. Among other plants, he discovered Amorphophallus titanum on this voyage.
Италиядағы өмір (18791920)
1878 және 1879 жылдар аралығында Бекари Флоренциядағы Физика және табиғи тарих корольдік мұражайының ботаникалық жинақтары мен бағының директоры болды (оған саяхаты кезінде тағайындама берілді). Ол бір жылдан кейін өсімдіктер коллекциясын сатуды қаржыландыру мәселесі және қазіргі ірі коллекцияларды жаңа ғимаратқа көшіру туралы туындаған келіспеушіліктерге байланысты отставкаға кетті. 1888 жылдың қаңтар айында Бекари Нелла Горетти де Фламиниге үйленді. Олардың төрт ұлы болды: Нелло, Дино, Баччо және Ренцо. Нелло Бекари өзінің кезенінде анатомист болды. Олар Флоренция маңындағы Кастелло ди Бисарно вилласында тұрды. Ол үлкен еңбекті, негізінен өзінің жинағын зерттеу нәтижелерін егжей-тегжейлі баяндайтын «Малезия» атты кітабын жариялауға кірісті, бірақ қаржы тапшылығына байланысты бірнеше томнан кейін жариялану тоқтатылды. 1897 жылдың мамыр айында Флоренцияға Саравак ранисі Маргарет Брук келді, ол оны Борнеодағы саяхаттары туралы кітап жазуға шабыттандырды, нәтижесінде 1902 жылы «Nelle foreste di Borneo» жарық көрді. Өмірінің соңғы жылдарында ол негізінен пальмаларды зерттеді, зерттеулерін әлемнің түкпір-түкпірінен жіберілген үлгілерге негіздеп, «Азия пальмалары» (1908) және «Мадагаскар пальмалары» (1912) сияқты еңбектерді жариялады. 1920 жылдың 25 қазанында Флоренцияда 77 жасында қайтыс болды.
Between 1878 and 1879, Beccari was Director of the Botanical Collections and Garden of the Royal Museum of Physics and Natural History of Florence (he was appointed while on his voyage). He resigned after one year due to disagreements about the source of financing for the sale of his plant collection and the removal of the large existing collections to a new building. In January 1888, Beccari married Nella Goretti de Flamini. They had four sons: Nello, Dino, Baccio and Renzo. Nello Beccari became an anatomist in his own right. They lived in the Castello di Bisarno, a villa near Florence. He began to publish a large work, Malesia, mainly detailing results from the study of his collection, but the publication was stopped after some volumes due to lack of funds. In May 1897 he was visited in Florence by Margaret Brooke, the ranee of Sarawak, who inspired him to write a book about his explorations in Borneo, which became Nelle foreste di Borneo, published in 1902. In his last years, he mainly studied palms, basing his research on specimens sent to him from all over the world, publishing works such as Asiatic Palms (1908) and Palme del Madagascar descritte ed illustrate (1912). He died on 25 October 1920 in Florence, aged 77.
Мұра
Бекаридің ботаникалық коллекциясы қазір Флоренция табиғи тарих мұражайының бөлігін құрайды. Бекари мұрағатының көп бөлігі Флоренция университетінде сақталып тұр, ал кейбір саяхат жазбаларын Галилео мұражайы кітапханасынан табуға болады. Индонезияның Батыс Папуасындағы Манокуари университетінің (UNIPA) «Бекариана» ботаникалық журналы оның құрметіне аталған. Бекаридің есімімен аталған түрлердің тізімін төменде қараңыз. 2020/21 жылдары Саравак Туризм, өнер және мәдениет министрлігі Бекаридің 100 жылдығын қаржыландырды. Бұл шараларға лекциялар сериясы, Матангтағы Бекари ашу жолы және Куба Ұлттық паркіндегі түсіндіру тақталары бар ашу жолы кірді.
Beccari's botanical collection now forms part of the Museo di Storia Naturale di Firenze. While the greatest part of Beccari's archive is preserved at the University of Florence, some travel notes can be found in the library of the Museo Galileo. The botanical journal Beccariana from Herbarium Manokwariense, Universitas Negeri Papua (UNIPA), Manokwari, Papua Barat, Indonesia, is named after him. See below for a list of species named after Beccari. In 2020/21 the Ministry of Tourism, Arts and Culture, Sarawak, funded the Beccari Centenary. This included a series of talks, the Beccari Discovery Trail at Matang, and a discovery trail with interpretive signs at Kubah National Park.
Таңдалған шығармалар
Борнеоның орманды аймағы. "Табиғатты зерттеушінің саяхаттары мен зерттеулері", С. Ланди, Флоренция, 1902. Борнеоның үлкен ормандарында саяхат; Саравақтағы табиғатты зерттеушінің саяхаттары мен зерттеулері, А. Констебл, Лондон, 1904. Азия пальмалары (1908). Мадагаскар пальмаларының сипаттамасы және суреттері (1912). Жаңа Гвинея, Селебес және Молукк аралдары. Профессор доктор Нелло Бекари ұлының реттелген саяхат күнделіктері, "La Voce", Флоренция, 1924.
Nelle Foreste di Borneo. Viaggi e ricerche di un naturalista, S. Landi, Florence, 1902. Wanderings in the great forests of Borneo; travels and researches of a naturalist in Sarawak, A. Constable, London, 1904. Asiatic Palms (1908). Palme del Madagascar descritte ed illustrate (1912). Nova Guinea, Selebes e Molucche. Diari di viaggio ordinati dal figlio Prof. Dott. Nello Beccari, La Voce, Florence, 1924.