Кіріспе

Нью-Йорк штатының мемлекеттік мүдделі корпорациялары мен органдары, сайланған лауазым иелері тағайындаған директорлар кеңесімен, мемлекеттік және жекеменшік жүйелерді қадағалайтын, жартылай жеке корпорациялар сияқты жұмыс істейді. Мемлекеттік мүдделі коммерциялық емес корпорациялар үкіметтік агенттіктермен ұқсас сипаттамаларға ие, бірақ көптеген штаттық және жергілікті ережелерден босатылған. Ерекше маңыздысы, олар өз қарыздарын шығара алады, бұл Нью-Йорк штаты Конституциясында белгіленген штаттық қарыз шектерін айналып өтуге мүмкіндік береді. Бұл мемлекеттік органдарға Нью-Йорк штатының немесе оның муниципалитеттерінің кредиттік беделін тікелей тәуекелге ұшыратпай, ықтимал тәуекелді капитал мен инфрақұрылымдық инвестициялар жасауға мүмкіндік береді. Осының нәтижесінде мемлекеттік органдар мемлекеттік жұмыстарды қаржыландыру үшін кеңінен қолданыла бастады және қазір штаттың қарызының 90% астам бөлігі үшін жауапты. Мемлекеттік органдардың штаттық және жергілікті қаржыландыруға күшейе берген ықпалы, сондай-ақ үкіметтік агенттіктерге қолданылатын ережелерден жалтарту мүмкіндігі реформа талаптарына әкелді. Кейбір реформалар 2005 жылғы «Мемлекеттік органдардың есеп берушілігі туралы» заңында қабылданды. Нью-Йорк штатының Мемлекеттік органдар бюджеттік кеңсесі 2018 жылғы жылдық есебінде штаттың 47 мемлекеттік органы мен 531 жергілікті органы, оның ішінде 109 ИДҰ және жергілікті деңгейде құрылған 292 коммерциялық емес корпорация бар екенін атап өтті, оларға қадағалау жүргізіледі. Осы АБО есебіне сәйкес, 2017 жылы 47 мемлекеттік органның операциялық шығындары 34,82 миллиард долларды құрады. Бұдан өзге, 47 мемлекеттік органның жалпы сомасы 160,4 миллиард долларды құрайтын есептелмеген қарызы бар.

Шығу тегі

Нью-Йорк штатындағы қоғамдық пайда корпорацияларының бастауы меркантильді капитализмге қатысты. Олардың пайда болуы ағылшын ортақ құқығы мен голланд құқығының ортақ дәстүрімен түсіндірілуі мүмкін. Нью-Йорк апелляциялық соты 1994 жылғы «Шулц қарсы штат» ісінде мемлекеттік органдарға қатысты штат заңдарының толық тарихын ұсынды. Соттың пікірінше, каналдан түсетін түсімдер жеткіліксіз болған жағдайда штат қарыздарды өтеуге моральдық міндеттеме алған, сондықтан сертификаттар «конституцияны тікелей бұзбаса, оны қабылдамау» ретінде қарастырылды. 1921 жылы заң шығарушы орган алғашқы мемлекеттік билікті – Нью-Йорк портын құрды, бұл мемлекеттік жобаларды қаржыландырудың жаңа құралы болды және штатты ұзақ мерзімді қарыздық міндеттемелерден қорғады. 1926 жылы Апелляциялық сот «Williamsburgh Savings Bank v. State» (243 N. Y. 231) ісінде штаттың мемлекеттік билік органдарының қарыздары бойынша моральдық міндеттемеден бас тартуға құқығы бар екенін шешті. Алайда, 1938 жылғы Конституцияға енгізілген түзетулер бұл шешімді күштен шығарып, мемлекеттік биліктің кез келген қарызы үшін штаттің жауапкершілігін толығымен жойды. Нью-Йорк штатында мемлекеттік биліктің кеңінен қолданылуын 1930 және 1940 жылдары Роберт Мозес бастап берді. Мозестің билік базасының көп бөлігі Триборо көпірінің билігін қатаң бақылаудан туындады, бұл оған көпірден түсетін түсімді Нью-Йорк қаласы мен штаттағы басқа жобаларға жұмсауға мүмкіндік берді. Ол сондай-ақ Джонс Бич Парквей басқармасының президенті (1933–1963), Бетпейдж мемлекеттік паркі басқармасының президенті (1933–1963) және Нью-Йорк энергетикалық басқармасының төрағасы (1954–1962) қызметін атқарды. Мозес осы басқармаларды басқару арқылы Нью-Йорктің ең маңызды мемлекеттік жобаларын салуға қол жеткізді, олардың ішінде Кросс-Бронкс экспрес-жолы, Бруклин-Квинс экспрес-жолы және түрлі көпірлер мен паркуэйлер бар. Мемлекеттік билік моделі Мозеске мемлекеттік мекемелерге қойылған көптеген заңдық шектеулерді айналып өтуге мүмкіндік берді, бұл дамуды жеделдетуге, сонымен қатар жобаның қаржыландыру, келісімшарттар және операциялық ақпаратын жариялылықтан жасыруға мүмкіндік берді. Осы себепті ол ысырапшылдыққа, жемқорлыққа және жобаларына қарсылық білдіретін жұртшылықтың пікірін ескермегені үшін сынға ұшырады. 1938 жылғы конституциялық түзетулер мемлекеттік биліктің көбеюін шектеу мақсатында оларды штат заң шығарушы органының арнайы заңымен ғана құруға болатынын нақтылады. 1956 жылға қарай 53 мемлекеттік орган құрылды. 1990 жылы Үкіметтік адалдық комиссиясы «Қазіргі уақытта, Комиссия қызметкерлері анықтағандай, ешкімнің осы ұйымдардың қаншасы бар екендігі, олардың қайда орналасқандығы және олар не істеп жатқандығы туралы тіпті шамамен есептеуі жоқ» деген қорытындыға келді. 2004 жылға қарай Штаттың Бақылау кеңсесі кем дегенде 640 мемлекеттік және жергілікті билікті анықтады. Қазіргі уақытта бұл көрсеткіш 1098-ге жеткен. Нью-Йорк штатындағы ең танымал ірі қоғамдық пайда корпорацияларының қатарында Нью-Йорк және Нью-Джерси порттық басқармасы (іс жүзінде мемлекетаралық келісіммен құрылған екі штаттық орган), Метрополитендік көлік басқармасы және Империялық даму корпорациясы бар. Нью-Йоркте өнеркәсіптік даму агенттіктері мен жергілікті даму корпорациялары сияқты жүздеген аз танымал қоғамдық пайда корпорациялары бар. 2005 жылғы Мемлекеттік органдардың есеп беру туралы заңы «губернатор мен заң шығарушыға мемлекеттік органдардың жұмысы туралы қорытындылар мен пікірлерді ұсыну және мемлекеттік органдардың операцияларын, тәжірибесін және қаржысын зерттеу, қарау және есеп беру» мақсатымен Бюджеттік басқарманы құрды. ESDC әлі де көптеген еншілес ұйымдарды қамтиды.

Мемлекеттік органдардың қаржыландыруы

1938 жылғы Конституция "мемлекеттік органдарға мемлекеттен тәуелсіз қарыз алуға тікелей өкілеттік берді". Осы себепті, Апелляциялық сот мемлекеттік органдардың мемлекеттен ерекше екенін және мемлекеттің олардың қарызын өтеуге моральдық міндеттемесі жоқ екенін бірнеше рет растады. Конституция мемлекеттік органдарға несие беруді тыйым салғанымен, мемлекеттік органдарға ақшалай көмек көрсетуге рұқсат етеді. Нәтижесінде, кейбір органдар мемлекеттен жыл сайын тұрақты қаржыландыруды қабылдап келеді. Жолдарды күтіп ұстау және көлік қызметтерін ұйымдастыру сияқты маңызды мемлекеттік қызметтерді ұсынатын бұл органдарды қаржыландыруды жалғастыруға мемлекеттің айқын моральдық міндеттемесі болғанына қарамастан, Апелляциялық сот Конституцияның моральдық міндеттеме борышына тыйым салған қағидасымен жасалған бұл жағдайды мақұлдауын жалғастырды. Апелляциялық соттың Schulz v. State ісінде (84 N. Y.2d 231, 1994) айтқандай, егер "қазіргі заманғы шеберлік, тіпті қулық, шындығында Конституцияның сөздерін ақылға сыймас деңгейге дейін созса, онда мемлекеттік қарыз алу тәжірибесі мен саясатын реформалау туралы ұсыныс қоғамдық кеңістікке бағытталуы тиіс". Қазіргі уақытта Мемлекеттік органдар туралы заңның 50 және 51-баптары 11 органға жобаға байланысты қаржыландыру шартына қол қоймас бұрын PACB-дан келісім алуды талап етеді. PACB кеңесінде бес мүше бар, олардың барлығын губернатор тағайындайды және бір жылдық мерзімге қызмет етеді. Қазіргі уақытта мемлекеттік органдар мемлекеттік қарыздың 90% астам және мемлекеттік инфрақұрылымның 80% жауапкершілігінде, бұл кейбіреулерді оларды "көлеңкелі үкімет" деп атауға себеп болды.

Мемлекеттік биліктің басқаруы

Қоғамдық пайдасы бар корпорациялар мен мемлекеттік органдар саяси тағайындалғандардан құралған директорлар кеңестерімен басқарылады. Кеңес мүшелерінің өкілеттік мерзімі белгіленеді және олар, кем дегенде теориялық тұрғыдан, сайланған саясаткерлер мен тағайындалған агенттік басшыларына қарағанда саяси ықпалдан тәуелсіз деп есептеледі. Мемлекеттік органдардың кеңес мүшелері мен қызметкерлері әдетте мемлекеттік қызметкерлер деп есептелмейді, олар биліктің қызметкерлері болып табылады. Ciulla v. State, 77 N. Y. S.2d 545 (N. Y. Ct. Cl. 1948 ж.) ісінде қарастырылған. Дегенмен, мемлекеттік органдардың қызметкерлері Мемлекеттік қызметкерлер туралы заңның 74-бабында көзделген этикалық ережелерге бағынады, ал 2005 жылғы Мемлекеттік органдардың есептілігі туралы заң кейбір мемлекеттік органдар кеңесінің мүшелеріне қосымша этикалық талаптар жүктеді. Маңыздысы, билік кеңесінің мүшелері енді этика және басқару мәселелері бойынша оқу-жаттығуларға қатысуға міндетті.

Overcoat Development Corporation компаниясы

Overcoat Development Corporation 1980-ші жылдары Индиана штатынан Амстердам, Нью-Йорк қаласына көшуге ерлер сырт киімдерін шығаратын компанияны ынталандыру мақсатында құрылды, оларға Амстердамдағы ғимаратқа қолайлы жалдау шарты ұсынылды. Аталған компания жабылды, бірақ Overcoat Development Corporation жасасқан ұзақ мерзімді жалдау шартын орындау үшін әлі де жұмыс істеп келеді.

Рузвельт аралы операциялық корпорациясы

Рузвельт аралы операциялық корпорациясының міндеті – Манхэттен ауданындағы Ист-Ривердегі шағын жер суыбын Рузвельт аралын дамыту.

Нью-Йорк штатындағы А класындағы қоғамдық пайданы көздейді

Нью-Йорк қаласының агломерациясынан тыс жерлерде немесе штатының барлық аймағына қызмет ететін, қоғамдық мүддеге қызмет ететін корпорациялардың бірқатары төменде көрсетілген.

Ауыл шаруашылығы және Нью-Йорк штатының жылқы өсіруді дамыту қоры

Ауыл шаруашылығы және Нью-Йорк штатының жылқы шаруашылығын дамыту қоры Нью-Йорк штатындағы жылқы өсіру мүдделерін қорғайды және белгілі бір ауыл шаруашылығы дамуы туралы білім береді. 2004 жылғы аудитте қор басқаруында мәселелер анықталды.

Нью-Йорк штатының жатақханалық басқармасы

Нью-Йорк штатының жатақханалық басқармасы (DASNY) университеттерге, денсаулық сақтау және сот мекемелеріне ерекше пайда әкелетін, қоғамдық мүддеге қызмет ететін құрылыс, қаржыландыру және басқа да ілеспе қызметтерді ұсынады.

Империялық штаттың дамуы

Эмпайр штатының даму корпорациясы, сондай-ақ қалалық даму корпорациясы ретінде танылатын, Нью-Йорк штатындағы экономикалық дамуды қолдау үшін түрлі бағдарламалар мен еншілес ұйымдарды ұстап тұрады.

Табиғи мұра қоры

Табиғи мұра қоры Нью-Йорк штатында табиғи ресурстарды сақтау және тарихи ескерткіштерді қорғауды донорлық қаражатты және гранттарды қабылдау мен басқару арқылы қолдайды. Ол бірнеше мемлекеттік органдармен, соның ішінде Нью-Йорк штатының Парктер, демалыс және тарихи сақтау басқармасы, Нью-Йорк штатының Қоршаған ортаны қорғау департаменті және Нью-Йорк штатының Мемлекеттік хатшылығымен серіктестік етеді; серіктестерге сондай-ақ басқа да мемлекеттік және жеке ұйымдар кіреді. Қор 1968 жылы құрылған. 2017 жылы оның операциялық шығындары 1,54 миллион долларды құрады және 76 адам жұмыс істеді. 2018 жылғы Нью-Йорк штатының Бюджеттік басқармасының есебінде көрсетілгендей, оның қызметкерлеріне төленген сыйақы 2017 жылы операциялық шығындарынан шамамен 1,5 миллион долларға асып түсті.

Нью-Йорк штатының магистральдық басқармасы

Нью-Йорк штатының жолдар басқармасы Нью-Йорк штатының автокөлігін күтіп ұстайды, бұл Нью-Йорк штатындағы шектеулі кіруге болатын тас жолдар жүйесі.

Нью-Йорк штатының қоршаған ортаны қорғау мекемелері корпорациясы

Нью-Йорк штатының Экологиялық нысандар корпорациясы (EFC) Нью-Йорк штатындағы экологиялық жобалар үшін төмен бағалы капитал, гранттар мен сарапшы техникалық көмек ұсынады. EFC салықтан босатылған және салық салынатын кіріс облигациялары арқылы 13 миллиард доллардан астам қаржы шығарды. 2017 жылы EFC-нің операциялық шығындары 442,35 миллион доллар, есептелмеген қарызы 5,917 миллиард доллар және 115 қызметкері болды. EFC-нің 2009-2010 жылдарға арналған бюджеті 500 миллион доллардан асып түсті. EFC қызметінің негізгі бөлігіне заңдық негіз 1970 жылғы NYS Мемлекеттік билік органдары туралы заңның 5-бабының 12-тарауынан (сондай-ақ "EFC заңы" деп аталады) туындайды.

Нью-Йорк штатының көпірлер басқармасы

Нью-Йорк штатының көпірлер басқармасы Гудзон өзеніндегі бес көпірді иеленеді және пайдалануға береді.

Олимпиадалық аймақтық даму басқармасы

Олимпиадалық аймақтық даму басқармасы Уайтфэйс тау шаңғы орталығын және 1980 жылғы Лейк-Плэсид қысқы Олимпиадасында пайдаланылған басқа да қысқы Олимпиада кешендерін басқару және ұйымдастыру мақсатында құрылды.

Нью-Йорк электр энергиясы басқармасы

Нью-Йорк электр энергиясы басқармасы Нью-Йорк штабының бүкіл аумағына электр қуатын жеткізеді.

Нью-Йорк штатының канал корпорациясы

Нью-Йорк штатының канал корпорациясы Нью-Йорк электр энергиясы басқармасының еншілес компаниясы болып табылады (2017 жылға дейін бұл компания Thruway Authority-ның еншілес компаниясы болған). Ол Эри каналы, Кайуга-Сенека каналы, Освего каналы және Шамплейн каналынан тұратын Нью-Йорк штатының канал жүйесіне қадағалау жасау, басқару және күтіп ұстау жөніндегі жауапкершілікті жүзеге асырады. Сонымен қатар, ол Нью-Йорк штатының канал жолының дамуы мен күтіміне, сондай-ақ Эри каналының бойын туристік орын және қолданыстағы су жолы ретінде дамыту мен насихаттауға қатысады.

Розуэлл паркінің онкологиялық институты корпорациясы

Розуэлл Парк қатерлі ісіктер институты корпорациясы Нью-Йорк штатының Буффало қаласында Розуэлл Парк жан-жақты қатерлі ісіктер орталығын басқарады.

Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму корпорациясы

Біріккен Ұлттар Ұйымының даму корпорациясы Біріккен Ұлттар Ұйымының жылжымайтын мүлік және даму саласындағы қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында құрылды.

Денсаулық сақтау

Буффалодағы Эри округінің медициналық орталығының (Эри округінің медициналық орталығы корпорациясы), Ист-Медоудағы Нассау университетінің медициналық орталығының (Нассау денсаулық сақтау корпорациясы) және Вальхалладағы Вестчестер медициналық орталығының (Вестчестер округінің денсаулық сақтау корпорациясы) қызметін қадағалайтын қоғамдық пайда корпорациялары бар.

С класындағы мемлекеттік органдар

С класындағы мемлекеттік органдардың құзыреті жергіліктік деңгейде шектеледі және олардың көпшілігі қалалар, ауылдар мен шағын қалалардағы экономикалық дамудан басқа салаларда маңызды рөл атқармайды.

Нью-Йорк қаласының мектеп құрылысын басқару басқармасы (SCA)

Нью-Йорк қаласының мектеп құрылысын басқару органының миссиясы – Нью-Йорк қаласының барлық аудандарындағы балаларға арналған мемлекеттік мектептерді жобалау және салу.